KTK 46/a Kusur Oranı Nedir?

Önemli: Kusur oranları otomatik ve sabit değildir. Yazıdaki oranlar genel bilgilendirme ve örnekleme amaçlıdır; somut olayda tutanak, görüntü, tanık anlatımı, bilirkişi incelemesi ve diğer delillere göre farklı değerlendirme yapılabilir.

KTK 46/a Kusur Oranı, sağdan gitme ve uygun şerit kullanma kuralına aykırı davranışların trafik kazasındaki etkisini gösteren önemli bir kusur değerlendirmesidir.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 46. maddesi 1. fıkra (a) bendi, sürücülerin araçlarını gidiş yönüne göre yolun sağından ve trafik ile yol durumuna uygun şeritten sürmesini zorunlu kılar. Bu kurala göre sürücüler, özellikle çok şeritli yollarda hız ve trafik akışına uygun şeridi seçmek ve yolun sağından ilerlemek zorundadır. Bu kurala aykırı hareket eden sürücüler, meydana gelen trafik kazalarında kusurlu kabul edilir.

KTK 46/a ihlali; yolun sağ şeridi yerine yanlış şerit kullanılması, gereksiz şekilde sol şeritte seyredilmesi, trafik akışına uygun olmayan şerit seçimi yapılması veya şerit disiplinine aykırı sürüş yapılması gibi durumlarda gündeme gelir. Bu ihlaller trafik güvenliğini tehlikeye soktuğu için çoğu zaman kusur değerlendirmelerinde önemli bir unsur olarak kabul edilir. Ancak kesin kusur oranı; kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları, yol ve trafik durumu ile bilirkişi raporlarına göre belirlenir.

KTK 46/a Kusur Oranları

KTK 46/a kusur oranı kapsamında değerlendirilen “sağdan ve uygun şeritten seyretme kuralına uymama” ihlali, trafik kazalarında genellikle asli kusur olarak değerlendirilir. Özellikle hatalı şerit kullanımı veya trafik akışına aykırı sürüş durumlarında sürücüye yüksek kusur oranı verilebilir. Ancak her olay kendi şartlarına göre değerlendirilir.

Asli Kusur Olarak Değerlendirilmesi:
 Sağ şerit kuralına uymayan, yanlış şerit seçen veya trafik akışına aykırı şekilde seyreden sürücü genellikle %75 ile %100 arasında kusurlu kabul edilir.

Tali Kusur Olarak Değerlendirilmesi:
 Diğer sürücünün hız ihlali, dikkatsizliği veya gerekli önlemleri almaması gibi durumlarda %25 oranında tali kusur verilebilir.

Ortak Kusur Durumu:
 Her iki sürücünün de şerit ve trafik kurallarını ihlal ettiği durumlarda kusur oranı %50 – %50 şeklinde paylaşılabilir.

Kusursuz Taraf:
 Trafik akışına ve şerit kurallarına tamamen uygun şekilde seyreden sürücü bazı durumlarda kusursuz kabul edilebilir.

Kesin kusur oranı; kaza tespit tutanağı, kamera görüntüleri ve bilirkişi raporları doğrultusunda belirlenir.

KTK 46/a Kusur Oranı Değerlendirilirken Nelere Bakılır?

KTK 46/a kusur oranı belirlenirken yalnızca sürücünün hangi şeritte bulunduğuna değil, olayın tamamına bakılır. Kaza anındaki yol çizgileri, şerit sayısı, trafik yoğunluğu, sürücünün hız durumu, sinyal kullanımı, görüş mesafesi ve kazanın oluş şekli birlikte değerlendirilir. Bu nedenle her KTK 46/a ihlali otomatik olarak aynı kusur oranını doğurmaz.

Örneğin sürücünün yolun sağından gitmemesi veya trafik akışına uygun şeridi kullanmaması kazanın doğrudan nedeni ise ihlal çoğu zaman asli kusur olarak kabul edilir. Ancak diğer aracın hız sınırını aşması, takip mesafesine uymaması veya kontrolsüz manevra yapması halinde kusur oranı paylaşılabilir. Bu ayrım için asli ve tali kusur değerlendirmesi önem taşır.

KTK 46/a maddesinin dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleridir. Kusur oranına itiraz edilecekse kaza tespit tutanağı, fotoğraflar, kamera kayıtları ve varsa tanık beyanları birlikte sunulmalıdır. Özellikle hatalı şerit kullanımı nedeniyle düzenlenen tutanaklarda olay yerinin krokisi ve araçların son konumu kusur oranının değişmesinde belirleyici olabilir.

Bu inceleme yapılmadan yalnızca tutanaktaki kısa açıklamaya göre hareket etmek, özellikle tazminat talebi bulunan dosyalarda eksik değerlendirmeye yol açabilir. Bu yüzden KTK 46/a kusur oranı, teknik trafik kuralları ve somut deliller birlikte ele alınarak değerlendirilmelidir.

46/a Kusur Oranı İtirazı Nasıl Yapılır?

KTK 46/a kapsamında verilen kusur oranlarına itiraz etmek mümkündür. Özellikle şerit kullanımı, trafik akışı ve yol konumlandırmasına ilişkin hatalı değerlendirmeler varsa kusur raporu yeniden incelenebilir. Kamera kayıtları, tanık beyanları ve bilirkişi raporları ile kusur oranının değişmesi sağlanabilir.

Kusur oranına itiraz sürecinde hukuki destek almak önemlidir. Hatalı kusur tespitleri tazminat sürecini doğrudan etkileyebileceği için dosyanın uzman tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Kusur Oranına İtiraz Süresi

Maddi hasarlı trafik kazalarında SBM tarafından belirlenen kusur oranlarına genellikle 7 iş günü içinde itiraz edilmelidir.

Polis veya jandarma tarafından düzenlenen tutanaklarda ise kesin bir süre sınırı yoktur; ancak itirazın gecikmeden yapılması hak kaybını önlemek açısından önemlidir. Mahkeme yoluyla kusur tespiti her zaman yeniden değerlendirilebilir.