KTK 46/l Kusur Oranı Nedir?

Önemli: Kusur oranları otomatik ve sabit değildir. Yazıdaki oranlar genel bilgilendirme ve örnekleme amaçlıdır; somut olayda tutanak, görüntü, tanık anlatımı, bilirkişi incelemesi ve diğer delillere göre farklı değerlendirme yapılabilir.

KTK 46/l Kusur Oranı, bisiklet yolu veya bisiklet şeridinin amacı dışında kullanılması nedeniyle trafik kazasında sürücüye yüklenebilecek kusur payını ifade eder.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 46. maddesi 1. fıkra (l) bendi, bisiklet yolu ve bisiklet şeridinde bisiklet ve elektrikli skuter dışındaki taşıtların sürülmesini yasaklar. Bu kurala göre sürücüler, bisiklet ve skuterler için ayrılmış alanları yalnızca bu araçlar için kullanabilir; diğer motorlu veya motorsuz taşıtlar bu alanlara giremez.

KTK 46/l ihlali; otomobil, motosiklet veya diğer araçların bisiklet yoluna girmesi, bisiklet şeridinde seyretmesi, bisiklet yolunu kısa yol olarak kullanması veya bu alanı trafik akışında ihlal edecek şekilde işgal etmesi durumlarında gündeme gelir. Bu ihlaller özellikle savunmasız yol kullanıcılarını tehlikeye soktuğu için kazalarda çoğu zaman asli kusur kapsamında değerlendirilir. Ancak kesin kusur oranı; kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları, yol işaretlemeleri ve bilirkişi raporlarına göre belirlenir.

KTK 46/l Kusur Oranları

KTK 46/l kapsamında değerlendirilen “bisiklet yolu ve şeridinin ihlali” durumu, trafik kazalarında genellikle ağır asli kusur olarak kabul edilir. Özellikle bisiklet yoluna motorlu araç girmesi sonucu meydana gelen kazalarda sürücüye yüksek kusur oranı verilir.

Asli Kusur Olarak Değerlendirilmesi:
Bisiklet yoluna veya bisiklet şeridine girerek diğer yol kullanıcılarının güvenliğini tehlikeye atan sürücüler genellikle %75 ile %100 arasında kusurlu kabul edilir.

Tali Kusur Olarak Değerlendirilmesi:
Diğer sürücünün hız ihlali, dikkatsizliği veya zamanında önlem almaması gibi durumlarda %25 oranında tali kusur verilebilir.

Ortak Kusur Durumu:
Her iki tarafın da trafik kurallarını ihlal ettiği durumlarda kusur oranı %50 – %50 şeklinde paylaşılabilir.

Kusursuz Taraf:
Bisiklet yolu ve şeritlerini yalnızca izin verilen araçlarla kullanan sürücü kusursuz kabul edilir.

Kesin kusur oranı; kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları, yol işaretlemeleri ve bilirkişi raporları doğrultusunda belirlenir.

KTK 46/l Kusur Oranı Değerlendirilirken Nelere Bakılır?

KTK 46/l kusur oranı belirlenirken öncelikle aracın bisiklet yolu veya bisiklet şeridini ihlal edip etmediği incelenir. Bu ihlal, özellikle bisiklet, elektrikli skuter veya yaya güvenliğini etkileyen kazalarda önemli bir kusur sebebi olabilir. Ancak kesin oran yalnızca kural ihlaline göre değil, kazanın oluş şekline ve diğer sürücülerin davranışlarına göre belirlenir.

Örneğin motorlu aracın bisiklet şeridine girmesi kazanın doğrudan nedeni ise sürücü çoğu durumda asli kusur kapsamında değerlendirilebilir. Buna karşılık bisiklet veya skuter sürücüsünün hız, yön, geçiş önceliği ya da dikkat yükümlülüğüne aykırı hareketi varsa kusur oranı taraflar arasında paylaştırılabilir. Bu nedenle KTK 46/l kusur oranı, olay yerinin krokisi, fotoğraflar, kamera kayıtları, kaza tespit tutanağı ve bilirkişi incelemesiyle birlikte değerlendirilmelidir.

KTK 46/l maddesinin dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleridir. Kusur oranına itiraz edilecekse bisiklet şeridinin konumu, trafik işaretleri, yol çizgileri ve tarafların kaza anındaki konumu açık şekilde ortaya konulmalıdır. Özellikle bisiklet yolu ihlaline dayalı tutanaklarda delillerin erken toplanması, hatalı kusur oranının düzeltilmesi açısından önemlidir.

Bu değerlendirme yapılırken yalnızca ceza maddesi değil, kazanın tazminat sonucuna etkisi de dikkate alınmalıdır. Çünkü KTK 46/l kusur oranı, sigorta başvurusu ve tazminat hesabında doğrudan belirleyici olabilir.

46/l Kusur Oranı İtirazı Nasıl Yapılır?

KTK 46/l kapsamında verilen kusur oranlarına itiraz etmek mümkündür. Özellikle bisiklet yolunun işaretlenme durumu, zorunlu geçiş hali veya yolun fiziki şartları yanlış değerlendirildiyse kusur raporu yeniden incelenebilir. Kamera kayıtları ve bilirkişi incelemeleri ile kusur oranı değiştirilebilir.

Kusur oranına itiraz sürecinde hukuki destek almak önemlidir. Hatalı kusur tespiti sigorta ve tazminat sürecini doğrudan etkileyebileceği için dosyanın uzman tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Kusur Oranına İtiraz Süresi

Maddi hasarlı trafik kazalarında SBM tarafından belirlenen kusur oranlarına genellikle 7 iş günü içinde itiraz edilmelidir.

Polis veya jandarma tarafından düzenlenen tutanaklarda ise kesin bir süre sınırı bulunmaz; ancak itirazın gecikmeden yapılması hak kaybını önlemek açısından önemlidir. Mahkeme yoluyla kusur tespiti her zaman yeniden değerlendirilebilir.