KTK 46 Kusur Oranı Nedir?

Önemli: Kusur oranları otomatik ve sabit değildir. Yazıdaki oranlar genel bilgilendirme ve örnekleme amaçlıdır; somut olayda tutanak, görüntü, tanık anlatımı, bilirkişi incelemesi ve diğer delillere göre farklı değerlendirme yapılabilir.

KTK 46 Kusur Oranı, Karayolları Trafik Kanunu’nun 46. maddesindeki şerit kullanımı ve trafik akışına uygun sürüş kurallarının ihlali halinde kazadaki kusur payını ifade eder.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 46. maddesi, karayollarında trafik akışının sağdan yapılmasını ve sürücülerin şerit düzenine uygun şekilde hareket etmesini zorunlu kılar. Bu maddeye göre sürücüler, yolun sağından ilerlemek, şerit kurallarına uymak ve trafik akışını tehlikeye sokmayacak şekilde araç kullanmak zorundadır.

KTK 46 ihlali; araçların sağ şerit yerine hatalı şerit kullanması, gereksiz şerit değiştirmesi, en soldaki şeridi sürekli işgal etmesi veya trafik akışına aykırı şekilde konumlanması gibi durumlarda gündeme gelir. Bu tür ihlaller trafik kazalarında çoğu zaman asli kusur kapsamında değerlendirilir ve sigorta ile tazminat süreçlerini doğrudan etkiler. Ancak kusur oranı her olayın şartlarına göre; kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları ve bilirkişi raporları ile belirlenir.

KTK 46 Kapsamı

Karayollarında trafik sağdan akar ve sürücüler aşağıdaki kurallara uymak zorundadır:

1. a) Araçlarını, gidiş yönüne göre yolun sağından, çok şeritli yollarda ise yol ve trafik durumuna göre hızının gerektirdiği şeritten sürmek,
   b) Şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek,
   c) Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek,
   d) Gidişe ayrılan en soldaki şeridi sürekli olarak işgal etmemek,
   e) (Değişik:12/2/2026-7574/10 md.) Motosiklet, otomobil, kamyonet, panelvan, minibüs ve otobüs dışındaki araçları kullanırken aynı yönde uygun şerit disiplinine uymak.

KTK 46 Kusur Oranları

KTK 46 kapsamında değerlendirilen “sağdan trafik akışına ve şerit düzenine uymama” ihlalleri, trafik kazalarında genellikle asli kusur olarak kabul edilir. Özellikle hatalı şerit değiştirme, sağdan ilerlememe veya en sol şeridi sürekli işgal etme durumlarında sürücüye yüksek kusur oranı verilebilir.

Asli Kusur Olarak Değerlendirilmesi:
 Şerit ihlali yapan, hatalı şekilde sağdan ilerlemeyen veya trafiği tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştiren sürücü genellikle %75 ile %100 arasında kusurlu kabul edilir.

Tali Kusur Olarak Değerlendirilmesi:
 Diğer sürücünün hız ihlali, dikkatsizlik veya önlem almaması gibi durumlar varsa %25 oranında tali kusur verilebilir.

Ortak Kusur Durumu:
 Her iki tarafın da şerit ve trafik kurallarını ihlal ettiği durumlarda kusur oranı %50 – %50 olarak paylaşılabilir.

Kusursuz Taraf:
 Tüm şerit kurallarına uygun şekilde hareket eden sürücü bazı durumlarda kusursuz kabul edilebilir.

Kesin kusur oranı; kaza tespit tutanağı, kamera görüntüleri, bilirkişi raporları ve trafik incelemeleri sonucunda belirlenir.

KTK 46 Kusur Oranına İtiraz Nasıl Yapılır?

KTK 46 kapsamında verilen kusur oranlarına itiraz etmek mümkündür. Özellikle şerit ihlali, hatalı konumlanma veya trafik akışına uygun olmayan sürüş nedeniyle verilen kusur raporları, kamera kayıtları ve bilirkişi incelemeleri ile yeniden değerlendirilebilir.

Kusur oranına itiraz sürecinde uzman desteği almak önemlidir. Hatalı belirlenen kusur oranları tazminat sürecini doğrudan etkileyebileceği için dosyanın detaylı incelenmesi gerekir.

KTK 46 Kusur Oranına İtiraz Süresi

Maddi hasarlı trafik kazalarında SBM tarafından belirlenen kusur oranlarına genellikle 7 iş günü içinde itiraz edilmelidir.

Polis veya jandarma tarafından düzenlenen tutanaklara karşı ise kesin bir süre sınırlaması bulunmaz; ancak itirazların gecikmeden yapılması hak kaybını önlemek açısından önemlidir. Mahkeme yoluyla kusur tespiti her zaman yeniden değerlendirilebilir.

KTK 46 Kusur Oranı Değerlendirilirken Nelere Bakılır?

KTK 46 Kusur Oranı belirlenirken yalnızca madde numarasına değil, kazanın oluş şekline ve tarafların davranışlarına bakılır. Yolun sağından gitme, uygun şeridi kullanma, trafik akışına göre konumlanma, sinyal verme, hız durumu ve yol çizgileri birlikte değerlendirilir. Bu nedenle KTK 46 kapsamındaki her ihlal otomatik olarak aynı oranda kusur doğurmaz.

Sürücünün şerit kuralına aykırı hareketi kazanın doğrudan nedeni ise çoğu durumda asli kusur değerlendirmesi yapılabilir. Ancak diğer sürücünün hız, takip mesafesi, geçiş önceliği veya dikkat yükümlülüğüne aykırı davranışı varsa kusur oranı taraflar arasında paylaştırılabilir. Bu yüzden kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları, fotoğraflar, yol krokisi ve bilirkişi raporu birlikte incelenmelidir.

KTK 46 maddesinin dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleridir. Kusur oranına itiraz edilecekse ihlalin kazaya etkisi somut delillerle açıklanmalıdır. Özellikle şerit ihlali, hatalı konumlanma veya trafik akışına aykırı sürüş iddiası bulunan dosyalarda delillerin erken toplanması tazminat süreci açısından önemlidir.