Ehliyetsiz Sürücü Kazada Otomatik Olarak %100 Kusurlu mudur?

Ehliyetsiz veya alkollü sürücü kazasında sigorta ödemesi — kısa cevap:Ehliyetsiz veya alkollü bir sürücü kazaya karıştığında en sık duyduğumuz cümle şudur: ‘Sigorta hiçbir şey ödemez.’ Bu cümle eksiktir ve çoğu zaman zarar gören kişiyi yanlış yönlendirir.

Çünkü sigorta şirketinin zarar görene ödeme yapması başka, ödediği parayı daha sonra sürücüye veya araç işletenine geri istemesi başka bir konudur. Kasko ise bambaşka kurallarla çalışır.

Bu rehberde beş soruyu birbirinden ayıracağız: Kazada kim kusurlu? Zarar gören kim? Trafik sigortası ödeme yapar mı? Kasko araç hasarını karşılar mı? Sigorta şirketi yaptığı ödemeyi kime rücu edebilir?

Bu rehber hangi sorunu çözüyor?

Bu yazı, “Ehliyetsiz veya Alkollü Sürücü Kazasında Sigorta Ödeme Yapar mı? Trafik Sigortası, Kasko ve Rücu” başlığındaki bilgileri yalnız tanım düzeyinde bırakmadan dosya kurma ve kontrol etme bakışıyla ele alır. Amaç, tek bir belgeye veya tek bir orana güvenmek yerine olayın kronolojisini, dayanak kayıtlarını ve başvuru sırasını birlikte değerlendirebilmektir.

1. Beş ayrı konuyu tek cümlede birleştirmeyin

Ehliyetsiz veya alkollü araç kullanma; idari yaptırım, ceza soruşturması, trafik kusuru, sigorta teminatı ve rücu bakımından ayrı ayrı sonuç doğurabilir.

Bir kişinin ehliyetsiz ya da alkollü olması, kazanın oluş biçimine bakılmadan otomatik olarak bütün kusurun o kişiye verileceği anlamına gelmez. Kusur; geçiş hakkı, hız, şerit, takip mesafesi, manevra ve kazaya neden olan diğer trafik kuralları üzerinden belirlenir.

Buna karşılık aynı ihlal, trafik sigortasında rücuya veya kaskoda teminat dışılığa yol açabilir. Bu yüzden ‘kusur kimde?’ sorusuyla ‘sigorta kime ödeme yapar?’ sorusunu karıştırmayın.

2. Ehliyetsiz kullanım yalnızca hiç ehliyet almamak değildir

Sigorta değerlendirmesinde yalnızca hiç sürücü belgesi almamış kişi düşünülmez. Kullanılan araç sınıfına uygun olmayan belge, geçerliliğini yitirmiş belge veya geçici ya da sürekli olarak geri alınmış sürücü belgesi de önem taşıyabilir.

Aracı kullanan kişinin belge durumunu, aracın sınıfını ve kazanın bu kullanımdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını birlikte incelemek gerekir.

Araç sahibinin ‘ehliyeti olduğunu sanıyordum’ demesi de tek başına bütün sonuçları ortadan kaldırmaz. Aracı teslim ederken sürücünün uygun ve geçerli belgeye sahip olup olmadığını kontrol etmek güvenli davranıştır.

3. Alkollü kullanımda yalnız promil rakamına bakmayın

Alkol sınırı araç türüne ve kullanım niteliğine göre değişebilir. Ayrıca ölçüm, ölçüm zamanı, hastane tahlili, cihaz tutanağı ve sürücünün güvenli araç kullanma yeteneği somut olayda önemlidir.

Kaza tarihinde yürürlükte olan sınırlar ve usul esas alınmalıdır. Bu nedenle yazıda yıllar içinde değişebilecek idari para cezası rakamlarına odaklanmıyorum.

Sigorta bakımından kritik soru, olayın alkollü kullanım nedeniyle meydana gelip gelmediği ve genel şartlardaki rücu ya da teminat dışılık koşullarının oluşup oluşmadığıdır.

4. Trafik sigortasında önce zarar göreni düşünün

Zorunlu trafik sigortasının temel amacı, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle üçüncü kişilere verilen zararları poliçe limiti içinde karşılamaktır.

Kazaya neden olan aracın sürücüsü ehliyetsiz veya alkollü olsa bile, karşı araçtaki sürücü ve yolcular, aynı araçtaki kusursuz yolcular, yayalar ve diğer zarar görenler şartları varsa trafik sigortasına başvurabilir.

Sigorta şirketi, zarar görene karşı ileri süremediği bazı savunmaları daha sonra kendi sigorta ettirenine veya sorumlu kişilere rücu ederken kullanabilir. Bu mekanizma zarar görenin korunmasıyla sözleşmeye aykırı davrananın sorumluluğunu birbirinden ayırır.

5. Ödeme ile rücu aynı işlem değildir

Rücu, sigorta şirketinin zarar görene yaptığı ödemeyi belirli koşullar oluştuğunda sigorta ettirenden, işleten veya sorumlu kişiden geri istemesidir.

Ehliyetsiz kullanım, ilgili seviyenin üzerinde alkollü kullanım, uyuşturucu etkisi, kasıt veya trafik kurallarının ağır kusurla ihlali gibi hâller genel şartlarda rücu başlığı altında karşımıza çıkabilir.

Ancak dosyada yalnız ihlalin varlığı değil; kazanın oluş biçimi, illiyet bağı, sürücünün durumu, poliçe ve güncel genel şart metni birlikte değerlendirilmelidir. ‘Alkol çıktı, bütün ödeme otomatik geri alınır’ gibi kesin bir cümle kurulamaz.

6. Babanızın aracında yolcuysanız ne olur?

Babanızın kullandığı veya işleteni olduğu araçta yolcu olarak yaralandığınızı düşünelim. Yolcu olarak uğradığınız bedensel zarar, şartları varsa aracın trafik sigortası kapsamında değerlendirilebilir. Akrabalık tek başına bedensel zarar talebini ortadan kaldırmaz.

Sizin tazminat başvurusu yapmanız, babanızın otomatik olarak cebinden ödeme yapacağı anlamına gelmez. Önce poliçe ve sorumluluk sistemi çalışır.

Fakat araç ehliyetsiz veya alkollü kullanılmışsa, sigorta şirketinin size yaptığı ödeme sonrasında sürücüye ya da işletene rücu ihtimali doğabilir. Ayrıca zarar poliçe limitini aşarsa limit üzerindeki bölüm için sorumlu kişilere yönelme gündeme gelebilir.

Bu nedenle aile içindeki bir kazada ‘nasıl olsa aynı aileyiz’ denilerek sağlık ve sigorta belgelerinden vazgeçilmemeli; aynı zamanda araç sahibi bakımından rücu riski de açıkça değerlendirilmelidir.

7. Kusurlu sürücünün kendi yaralanması ayrı değerlendirilir

Zorunlu trafik sigortası, işletenin üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu teminat altına alır. Kazaya kendi kusuruyla neden olan sürücünün kendi bedensel zararı aynı mantıkla trafik sigortasından karşılanmaz.

Sürücünün ferdi kaza teminatı, özel sigortası veya başka bir sorumlu araç bulunup bulunmadığı ayrıca incelenir. Birden fazla araç varsa sürücünün kendi kusuru dışındaki oran için diğer aracın sorumluluğu doğabilir.

8. Kasko neden farklıdır?

Kasko üçüncü kişiye verilen zararı değil, poliçede yazılı aracın maddi zararını teminat altına alır.

Kasko genel şartlarında aracın gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kişi tarafından kullanılması veya alkol nedeniyle güvenli sürme yeteneğinin kaybedilmesi sonucunda meydana gelen zararlarla ilgili teminat dışı hükümler bulunur.

Burada poliçenin özel şartları, olay ile ihlal arasındaki bağlantı, sürücü belgesinin niteliği ve hasarın oluş şekli incelenir. Kasko dosyasını, trafik sigortasının zarar görene yaptığı ödemeyle aynı sonuçmuş gibi değerlendirmeyin.

9. Araç sahibi hangi durumlarda risk altındadır?

Araç sahibi veya işleten, aracı kime teslim ettiğini önemsemek zorundadır. Uygun ehliyeti olmayan, alkollü olduğu bilinen veya güvenli araç kullanamayacak durumdaki kişiye araç verilmesi hem hukuki hem sigortasal sonuçlar doğurabilir.

Sigorta şirketinin rücu talebi, poliçe limitini aşan zararlar ve doğrudan açılabilecek talepler araç sahibinin malvarlığını etkileyebilir.

Aracı ödünç verirken sürücü belgesini, araç sınıfını, poliçedeki sürücü kısıtlarını ve kişinin araç kullanmaya elverişli olup olmadığını kontrol edin.

10. Kaza sonrasında hangi belgeleri koruyun?

Bu tür dosyalarda deliller çok hızlı kaybolabilir. Aşağıdaki belgeleri eksiksiz saklayın:

• Kolluk kaza tespit tutanağı ve olay yeri krokisi
• Alkol ölçüm tutanağı, cihaz çıktısı ve varsa hastane tahlili
• Sürücü belgesi sorgusu ve geçerlilik bilgisi
• Kamera kayıtları ve olay yeri fotoğrafları
• Tanık bilgileri
• Trafik ve kasko poliçeleri ile özel şartlar
• Hastane kayıtları ve sağlık belgeleri
• Sigorta şirketinin ödeme veya ret yazısı

11. En sık yapılan dört hata

Birinci hata, alkollü veya ehliyetsiz sürücünün otomatik olarak yüzde yüz kusurlu olduğunu düşünmektir.

İkinci hata, sigorta şirketi rücu edebilir diye zarar gören kişinin hiç başvuru hakkı olmadığını sanmaktır.

Üçüncü hata, trafik sigortası ile kaskonun aynı sonucu vereceğini düşünmektir.

Dördüncü hata, aile bireyleri arasındaki yolculukta tazminat hakkının doğmayacağını varsaymaktır.

12. Son kontrol listesi

Dosyayı değerlendirirken şu sırayı inceleyin:

• Kazanın oluş biçimini ve gerçek kusur nedenini belirleyin.
• Sürücünün belge ve alkol durumunu resmî kayıtla doğrulayın.
• Zarar görenin sürücü, yolcu, yaya veya üçüncü kişi konumunu tespit edin.
• Trafik sigortası, kasko, İMM ve ferdi kaza teminatlarını ayrı ayrı okuyun.
• Ödeme ile rücu ihtimalini birbirinden ayırın.
• Poliçe limiti üzerindeki kişisel sorumluluğu kontrol edin.

Ehliyetsiz veya alkollü sürücü kazasında sigorta ödemesi: sonuç ve son kontrol

Bu rehberde sürücünün ihlali ile zarar görenin hakkını birbirinden ayırdık.

Peki sürücü makas atıyor, drift yapıyor veya yarışıyorsa durum değişir mi? Bu davranışlar her olayda otomatik olarak bilinçli taksir sayılır mı? Trafik sigortası ve kasko nasıl etkilenir?

Bir sonraki yazıda tehlikeli sürüş davranışlarını; idari yaptırım, ceza sorumluluğu, kusur, sigorta ve delil başlıklarıyla inceleyeceğiz.

Ehliyetsiz veya alkollü sürücü kazasında sigorta ödemesi hakkında sık sorulan sorular

1. Beş ayrı konuyu tek cümlede birleştirmeyin nasıl değerlendirilir?

Ehliyetsiz veya alkollü araç kullanma; idari yaptırım, ceza soruşturması, trafik kusuru, sigorta teminatı ve rücu bakımından ayrı ayrı sonuç doğurabilir. Bir kişinin ehliyetsiz ya da alkollü olması, kazanın oluş biçimine bakılmadan otomatik olarak bütün kusurun o kişiye verileceği anlamına gelmez. Kusur; geçiş hakkı, hız, şerit, takip mesafesi, manevra ve kazaya neden olan diğer trafik kuralları üzerinden belirlenir. Buna karşılık aynı ihlal, trafik sigortasında rücuya veya kaskoda teminat dışılığa yol açabilir..

2. Ehliyetsiz kullanım yalnızca hiç ehliyet almamak değildir nasıl değerlendirilir?

Sigorta değerlendirmesinde yalnızca hiç sürücü belgesi almamış kişi düşünülmez. Kullanılan araç sınıfına uygun olmayan belge, geçerliliğini yitirmiş belge veya geçici ya da sürekli olarak geri alınmış sürücü belgesi de önem taşıyabilir. Aracı kullanan kişinin belge durumunu, aracın sınıfını ve kazanın bu kullanımdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını birlikte incelemek gerekir. Araç sahibinin ‘ehliyeti olduğunu sanıyordum’ demesi de tek başına bütün sonuçları ortadan kaldırmaz. Aracı teslim ederken sürücünün uygun ve.

3. Alkollü kullanımda yalnız promil rakamına bakmayın nasıl değerlendirilir?

Alkol sınırı araç türüne ve kullanım niteliğine göre değişebilir. Ayrıca ölçüm, ölçüm zamanı, hastane tahlili, cihaz tutanağı ve sürücünün güvenli araç kullanma yeteneği somut olayda önemlidir. Kaza tarihinde yürürlükte olan sınırlar ve usul esas alınmalıdır. Bu nedenle yazıda yıllar içinde değişebilecek idari para cezası rakamlarına odaklanmıyorum. Sigorta bakımından kritik soru, olayın alkollü kullanım nedeniyle meydana gelip gelmediği ve genel şartlardaki rücu ya da teminat dışılık koşullarının oluşup.

4. Trafik sigortasında önce zarar göreni düşünün nasıl değerlendirilir?

Zorunlu trafik sigortasının temel amacı, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle üçüncü kişilere verilen zararları poliçe limiti içinde karşılamaktır. Kazaya neden olan aracın sürücüsü ehliyetsiz veya alkollü olsa bile, karşı araçtaki sürücü ve yolcular, aynı araçtaki kusursuz yolcular, yayalar ve diğer zarar görenler şartları varsa trafik sigortasına başvurabilir. Sigorta şirketi, zarar görene karşı ileri süremediği bazı savunmaları daha sonra kendi sigorta ettirenine veya sorumlu kişilere rücu ederken kullanabilir..

Site içi bağlantı önerileri

Yayın sırasında aşağıdaki mevcut sayfalara bağlamsal iç bağlantı verilebilir:

• Üniversite Hastanesi Raporu ile Adli Tıp Raporu Çelişirse Ne Olur?
• Sigorta
• Sigorta Hukukunda Rücu
• Trafik Kazasında Hangi Maluliyet Yönetmeliği Uygulanır?

Ayrıca İnceleyebilirsiniz

• %75 veya %100 Kusurlu Sürücü Tazminat Alabilir mi?
• Arkadan Vuran Her Zaman Kusurlu mudur? Ani Fren ve Kusur Oranı

Resmî ve birincil kaynaklar

• SEDDK — Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları
• SEDDK — Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları
• Emniyet Genel Müdürlüğü — Alkollü Araç Kullanımı
• Karayolları Trafik Kanunu
• EGM Trafik Başkanlığı — 2026 Trafik Kanunu Düzenlemesi

Bu konunun toplam tazminat hesabındaki yerini görmek için tazminat hesaplama sayfasına göz atabilirsiniz.

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.