Tanık Bildirme Dilekçesi: Usul, Örnek ve Kritik İpuçları

Tanık bildirme dilekçesi, tanığın adını yazmaktan ibaret değildir. Dilekçede tanığın açık kimliği ve tebligata elverişli adresiyle birlikte hangi çekişmeli vakıa için dinletileceği belirtilmelidir. Sürenin kaçırılması veya ikinci tanık listesi verilmesi yasağı, tanık delilinden tamamen vazgeçilmesine yol açabilir.

Tanık Ne Zaman Bildirilir?

Hukuk yargılamasında tanık deliline dava veya cevap dilekçesinde dayanılır. Ön inceleme aşamasında mahkeme, tanıkların isim ve adreslerinin sunulması için kesin süre verebilir. Ara kararın tebliğ veya duruşmada öğrenilme tarihi bu nedenle önemlidir.

HMK 240 uyarınca tanık gösteren taraf, tanık dinletmek istediği vakıayı ve tanığın adı-soyadı ile tebligata elverişli adresini içeren listeyi mahkemeye sunar.

Tanık Hangi Konularda Dinletilebilir?

Tanık, duyu organlarıyla doğrudan algıladığı olaylar hakkında dinlenir. Hukukî görüş bildirmesi, bilirkişi gibi teknik sonuç çıkarması veya başkasından duyduğu söylentiyi kesin bilgi gibi aktarması beklenmez. Dilekçede “dosyadaki tüm hususlar” yerine somut vakıa yazılmalıdır.

Tanık Bildirme Dilekçesi Örneği

… MAHKEMESİNE

Dosya No: …/… Esas
Davacı/Davalı: …
Konu: … tarihli ara karar uyarınca tanıkların bildirilmesidir.

1. Ad Soyad: …
Adres: …
Dinletileceği vakıa: … tarihinde gerçekleşen … olayını doğrudan görmüş olması.

2. Ad Soyad: …
Adres: …
Dinletileceği vakıa: … dönemindeki çalışma gün ve saatlerini birlikte çalışması nedeniyle bilmesi.

Sonuç: Bildirilen tanıkların belirtilen vakıalar hakkında dinlenmek üzere davetiye ile çağrılmasına karar verilmesini arz ederiz.

Örnek, dosyanın taraflarına ve gerçek tanık bilgilerine göre uyarlanmalıdır. Tanığın gerçekte görmediği bir olayı görmüş gibi yazmak hukuka aykırıdır.

Tanığın Adresi Bilinmiyorsa Ne Olur?

Listede gösterilen adres yetersizse veya tanık bulunamazsa mahkeme, tanığı bildiren tarafa adresi tamamlaması için kesin süre verebilir. Bu süre içinde adres gösterilmez veya bildirilen yeni adres de sonuç vermezse o tanığın dinlenmesinden vazgeçilmiş sayılabilir.

Tanığın T.C. kimlik numarası biliniyorsa karışıklığı önlemek için eklenebilir; ancak mahkemece istenmedikçe gereksiz kişisel veri paylaşılmamalıdır. Adres kayıtlarının mahkemece araştırılması talep edilecekse eldeki kimlik bilgileri açıkça sunulmalıdır.

İkinci Tanık Listesi Verilebilir mi?

HMK 240/2’ye göre tanık listesinde gösterilmeyen kişiler tanık olarak dinlenemez ve ikinci bir tanık listesi verilemez. Bu yasak, ilk listede yanlış stratejiyle fazla veya ilgisiz tanık yazılmasını da önemli hâle getirir.

Bir tanığın ölmesi, adresinin bulunamaması veya beyanının beklenen yönde olmaması kural olarak yeni liste hakkı doğurmaz. Ancak ilk listenin hiç verilmiş sayılıp sayılmadığı, mahkemenin ara kararı ve özel usul durumu somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.

Tanık Sayısı Sınırsız mı?

Mahkeme aynı vakıa için çok sayıda tanık gösterilmişse yeteri kadarını dinledikten sonra kalanların dinlenmemesine karar verebilir. Her tanığın farklı bir vakıaya ilişkin bilgisi varsa bu fark dilekçede gösterilmelidir. Beş kişinin aynı cümleyi tekrar etmesi yerine olayı doğrudan gören ve bilgisi en güçlü kişilerin seçilmesi daha etkilidir.

Tanık Duruşmaya Gelmezse

Usulüne uygun çağrılan tanık mazeret bildirmeden gelmezse zorla getirme ve giderlere hükmedilmesi gündeme gelebilir. Tanığın geçerli mazereti varsa bunu belgeleyerek duruşmadan önce mahkemeye bildirmesi gerekir. Tarafın tanığı kendisinin getireceğini söylemesi, mahkemenin çağrı usulünü ve kesin ara kararını göz ardı etmesine yol açmamalıdır.

Tanık Ücreti ve Gider Avansı

Tanığın yol, konaklama ve zaman kaybı için tarifeye göre ücret ödenebilir. Mahkeme tanık sayısına göre gider avansı yatırılması için süre verebilir. Avans yatırılmazsa dinleme işlemi yapılmayabilir; UYAP ve ara karar düzenli takip edilmelidir.

Tanık Beyanı Tek Başına Yeterli midir?

İspat gücü olayın niteliğine göre değişir. Senetle ispat zorunluluğu bulunan işlemlerde tanık dinlenmesi sınırlı olabilir. İşçilik, haksız fiil veya fiilî kullanım gibi konularda tanık önemli olsa da banka, kamera, yazışma ve kayıtlarla desteklenmesi güvenilirliği artırır.

Tanık listesinin biçim ve tebligat sorunlarına odaklanan tamamlayıcı rehber için tanık listesi dilekçesi yazısına bakılabilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Mahkemenin kesin süresini kaçırmak,
• Dava veya cevap dilekçesinde tanık deliline hiç dayanmamak,
• Adres yerine yalnızca telefon numarası yazmak,
• Tanığın hangi vakıayı bildiğini açıklamamak,
• İlk listeyi verdikten sonra yeni tanık eklenebileceğini sanmak,
• Olayı görmeyen kişiyi doğrudan tanık gibi göstermek,
• Tanık gider avansını süresinde yatırmamak.

Sık Sorulan Sorular

Akraba tanık olabilir mi?

Evet. Akrabalık tek başına tanıklığa engel değildir; mahkeme beyanın güvenilirliğini diğer delillerle birlikte değerlendirir. Kanundaki tanıklıktan çekinme hakları saklıdır.

Tanık telefonla dinlenebilir mi?

Mahkeme uygun görürse SEGBİS veya istinabe gibi yöntemler gündeme gelebilir. Sıradan telefon görüşmesi tanık dinleme usulünün yerini tutmaz.

Tanık listesi e-posta ile gönderilebilir mi?

Mahkemeye usulüne uygun sunum UYAP, fiziki tevzi veya kanunun kabul ettiği yöntemle yapılmalıdır. Mahkeme kalemine normal e-posta göndermek güvenli bir başvuru değildir.

Resmî Kaynaklar

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• UYAP Hizmetleri
• UYAP Vatandaş Portal

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.