Önceki Hastalık veya Engellilik Kaza Zararından Nasıl Ayrıştırılır?

Yavuzhan Vinçoğlu | Trafik Kazası Tazminatı ve Sigorta Uzmanı

Önceki hastalık kaza zararı — kısa cevap:Kazadan önce bel fıtığınız vardı; kazadan sonra ameliyat oldunuz. Sigorta şirketi ‘rahatsızlık zaten vardı’ diyerek bütün talebi reddedebilir mi? Önceki hastalık kazanın etkisini otomatik sıfırlamaz. Ama kazadan bağımsız bütün sağlık sorunlarını da yeni kazaya yüklemek doğru değildir.

Bu rehberde kazadan önceki baz durumu ve kazanın oluşturduğu ek fonksiyon kaybını ayıracağız.

Bu rehber hangi sorunu çözüyor?

Bu yazı, “Önceden Hastalık veya Engellilik Varsa Trafik Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır?” başlığındaki bilgileri yalnız tanım düzeyinde bırakmadan dosya kurma ve kontrol etme bakışıyla ele alır. Amaç, tek bir belgeye veya tek bir orana güvenmek yerine olayın kronolojisini, dayanak kayıtlarını ve başvuru sırasını birlikte değerlendirebilmektir.

1. Dört farklı durumu ayırın

Kaza öncesi tamamen bağımsız hastalık, kazayla ağırlaşan mevcut durum, kazayla ortaya çıkan yeni yaralanma ve önceki kazanın sekeli farklıdır.

Aynı kişide birden fazlası bulunabilir. Her tanı için başlangıç, önceki belirti ve kaza sonrası değişim ayrı yazılmalıdır.

‘Önceden vardı’ ya da ‘her şey kazadan oldu’ şeklindeki iki uç yaklaşım yeterli değildir.

2. Kaza öncesi baz dosyası

Eski muayene, görüntüleme, ameliyat, ilaç, fizik tedavi, rapor ve çalışma kayıtları toplanır.

Kişi kaza öncesinde hangi işi ve günlük faaliyeti yapabiliyordu? İstirahat, iş değişikliği veya bakım ihtiyacı var mıydı?

Baz durum yalnız tanı adı değil, gerçek fonksiyon düzeyidir.

3. Kaza sonrası değişim kronolojisi

Acil bulgular, yeni görüntüleme, semptom başlangıcı, ameliyat kararı, rehabilitasyon ve işe dönüş aynı zaman çizelgesine yerleştirilir.

Kaza ile ilk şikâyet arasında uzun boşluk varsa nedeni tıbbi kayıtla açıklanmalıdır.

Yeni patoloji ile eski görüntü arasındaki fark uzman tarafından somutlaştırılmalıdır.

4. Alevlenme ve ağırlaşma

Kaza, sessiz veya hafif mevcut rahatsızlığı belirgin hâle getirebilir. Bu durumda yalnız yeni tanı değil, fonksiyon ve tedavi ihtiyacındaki artış önemlidir.

Ağırlaşmanın geçici mi kalıcı mı olduğu; doğal hastalık seyriyle mi travmayla mı uyumlu olduğu değerlendirilir.

Kaza olmasaydı aynı sonucun aynı zamanda ortaya çıkıp çıkmayacağı tıbbi gerekçeyle tartışılmalıdır.

5. İlliyet raporu

Rapor, kazanın mekanizması ile yaralanmanın türünü eşleştirmelidir. Yalnız zaman bakımından sonra gelmek nedensellik için tek başına yeterli değildir.

Uzman hangi eski ve yeni belgeleri incelediğini, alternatif nedenleri ve gerekçesini göstermelidir.

İlliyet hukuki sonucu hâkim veya hakem değerlendirir; tıp uzmanı teknik bağlantı hakkında görüş verir.

6. Oranlar nasıl ele alınır?

Kaza öncesi ve sonrası oranları doğrudan çıkarıp tazminat oranı bulmak her durumda doğru değildir.

Balthazard gibi birleşim yöntemleri, uygulanacak düzenleme ve değerlendirme amacı dosyaya göre değişir. Kesin ve ezbere yüzde verilmemelidir.

Tazminatta kalıcı fonksiyon kaybı, kazaya atfedilen ek etki, yaş, gelir ve kusur birlikte hesaplanır.

7. Önceki kaza varsa

Aynı bölgeyi etkileyen eski kazanın tarihi, tazminat dosyası, sağlık raporu ve ödeme kayıtları yeni dosyada açıklanmalıdır.

Yeni kaza eski sekeli artırmışsa yalnız artışın hangi veriye göre belirlendiği gösterilir. Aynı zarar iki kez talep edilemez.

Farklı vücut bölgesi veya farklı fonksiyon etkisi varsa dosyalar tek oranla birleştirilmemelidir.

8. Gelir ve çalışma etkisi

Kaza öncesi hastalığa rağmen fiilen çalışma devam ediyorsa bunu bordro, görev tanımı ve işyeri kayıtlarıyla gösterin.

Kaza sonrasında iş değişikliği, verim kaybı veya erken emeklilik iddiası tıbbi ve ekonomik nedensellikle bağlanmalıdır.

Engelli statüsünde çalışmak gelir kaybını otomatik sıfırlamaz; gerçek kazanç ve ek fonksiyon etkisi incelenir.

9. Sigorta şirketinin ret gerekçesi

‘Dejeneratif’, ‘eski’, ‘doğuştan’ veya ‘önceki kaza’ ifadeleri tek başına tam ret için yeterli gerekçe olmayabilir.

Şirket raporunun hangi eski belgeye dayandığını, kazanın ek etkisini inceleyip incelemediğini ve hangi düzenlemeyi uyguladığını sorun.

Karşı açıklamada yeni rapor istemekten önce eksik belge ve yöntem hatasını belirleyin.

10. Dosya karşılaştırma tablosu

Her tanı için kaza öncesi bulgu, kaza sonrası bulgu, fonksiyon değişimi, tedavi, uzman görüşü ve talep edilen ek zarar yazılır.

Eski raporu saklamak dosyayı güçlendirmez; sonradan ortaya çıkarsa güvenilirliği zedeler. Tam ve tutarlı tıbbi geçmiş sunulmalıdır.

Sonuç, kişinin bütün sağlık geçmişi değil, bu kazanın oluşturduğu yeni veya ağırlaştırıcı zarardır.

• Tanı/bölge
• Önceki durum
• Yeni bulgu
• Fonksiyon değişimi
• İlliyet
• Ek zarar

Önceki hastalık kaza zararı: sonuç ve son kontrol

Önceki durum ile kazanın ek etkisini ayırdık. Şimdi maddi hesapların dışında kalan fakat trafik kazasının insani sonuçlarını karşılayan manevi tazminatı inceleyeceğiz.

Bir sonraki yazıda kimlerin manevi tazminat isteyebileceğini ve hangi sigorta teminatının bunu karşılayabileceğini açıklayacağız.

Önceki hastalık kaza zararı hakkında sık sorulan sorular

1. Dört farklı durumu ayırın nasıl değerlendirilir?

Kaza öncesi tamamen bağımsız hastalık, kazayla ağırlaşan mevcut durum, kazayla ortaya çıkan yeni yaralanma ve önceki kazanın sekeli farklıdır. Aynı kişide birden fazlası bulunabilir. Her tanı için başlangıç, önceki belirti ve kaza sonrası değişim ayrı yazılmalıdır. ‘Önceden vardı’ ya da ‘her şey kazadan oldu’ şeklindeki iki uç yaklaşım yeterli değildir.

2. Kaza öncesi baz dosyası nasıl değerlendirilir?

Eski muayene, görüntüleme, ameliyat, ilaç, fizik tedavi, rapor ve çalışma kayıtları toplanır. Kişi kaza öncesinde hangi işi ve günlük faaliyeti yapabiliyordu? İstirahat, iş değişikliği veya bakım ihtiyacı var mıydı? Baz durum yalnız tanı adı değil, gerçek fonksiyon düzeyidir.

3. Kaza sonrası değişim kronolojisi nasıl değerlendirilir?

Acil bulgular, yeni görüntüleme, semptom başlangıcı, ameliyat kararı, rehabilitasyon ve işe dönüş aynı zaman çizelgesine yerleştirilir. Kaza ile ilk şikâyet arasında uzun boşluk varsa nedeni tıbbi kayıtla açıklanmalıdır. Yeni patoloji ile eski görüntü arasındaki fark uzman tarafından somutlaştırılmalıdır.

4. Alevlenme ve ağırlaşma nasıl değerlendirilir?

Kaza, sessiz veya hafif mevcut rahatsızlığı belirgin hâle getirebilir. Bu durumda yalnız yeni tanı değil, fonksiyon ve tedavi ihtiyacındaki artış önemlidir. Ağırlaşmanın geçici mi kalıcı mı olduğu; doğal hastalık seyriyle mi travmayla mı uyumlu olduğu değerlendirilir. Kaza olmasaydı aynı sonucun aynı zamanda ortaya çıkıp çıkmayacağı tıbbi gerekçeyle tartışılmalıdır.

Resmî ve birincil kaynaklar

• SEDDK — Trafik Sigortası Genel Şartları
• Mevzuat Bilgi Sistemi — Türk Borçlar Kanunu
• Mevzuat Bilgi Sistemi — Karayolları Trafik Kanunu
• Adalet Bakanlığı — Bilirkişilik Daire Başkanlığı
• Yargıtay — Karar Arama

Önceki hastalık kaza zararı için ilgili bağlantılar

Önceki hastalık kaza zararı değerlendirilirken dosyanın diğer aşamaları için maluliyet raporu için gerekli belgeler incelenebilir. Güncel düzenleme ve kurum uygulaması için Karayolları Trafik Kanunu esas alınmalıdır.

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.