Kurye Kazası Tazminatı (2026) Esnaf Kurye ve Sigorta

Kurye kazası tazminatı, kuryenin çalışma statüsüne ve kazanın oluş şekline göre trafik sigortası, SGK iş kazası hakları, işverene karşı tazminat ve özel poliçelerden oluşabilir. “Esnaf kurye” olarak fatura kesilmesi, her durumda iş kazası veya trafik kazası haklarını ortadan kaldırmaz; fiilî çalışma ilişkisi ayrıca incelenir.

Kurye Kazası İş Kazası mıdır?

5510 sayılı Kanun’un 13. maddesi, sigortalının işyerinde bulunduğu, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle veya görevle başka yere gönderildiği sırada meydana gelen olayları iş kazası kapsamına alabilir. Sipariş teslimi için trafikte bulunan hizmet akdiyle çalışan kuryenin kazası çoğunlukla iş kazası niteliğindedir.

İşveren, 4/a sigortalısının kazasını kolluğa derhal, SGK’ya kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmelidir. Bildirimin yapılmaması kuryenin haklarını otomatik olarak yok etmez; işçi de SGK’ya bildirim ve tespit başvurusu yapabilir.

Esnaf Kurye ile İşçi Kurye Arasındaki Fark

Sözleşmede “bağımsız çalışan” yazması tek başına kesin değildir. Bağımlılık ve işveren talimatı fiilen varsa iş ilişkisi iddiası gündeme gelebilir. Gerçek 4/b sigortalısı bakımından iş kazası bildirimi ve geçici iş göremezlik koşulları farklıdır; prim borcu ve yatarak tedavi bağlantısı ayrıca önem taşır.

Trafik Sigortası Kuryenin Zararını Karşılar mı?

Kazaya başka araç kusuruyla sebep olmuşsa o aracın zorunlu trafik sigortası, poliçe limiti içinde kuryenin bedensel zararlarını karşılayabilir. Kuryenin kullandığı aracın kendi zorunlu trafik sigortası ise sürücünün kendi bedensel zararını kural olarak karşılamaz; bu poliçe üçüncü kişilere verilen zarara yöneliktir.

SEDDK 2026 tablosunda motosiklet ve yük motosikleti için sağlık gideri ile sakatlanma/ölüm teminatı kişi başına 3.600.000 TL’dir. Bu tutar otomatik ödeme değil, gerçek zarar ve kusur çerçevesindeki üst sınırdır.

Kurye Hangi Tazminatları İsteyebilir?

• Geçici iş göremezlik dönemindeki kazanç kaybı,
• Kalıcı iş gücü kaybı tazminatı,
• Tedavi, rehabilitasyon ve belgeli yan giderler,
• Geçici veya sürekli bakıcı gideri,
• Motosiklet, telefon, ekipman ve kask hasarı,
• Şartları varsa manevi tazminat,
• Ölüm hâlinde destekten yoksun kalma ve cenaze giderleri.

SGK ödemeleri ile haksız fiil tazminatı aynı kalem değildir; rücu ve mahsup kuralları dikkate alınır. Genel hesap değişkenleri için trafik kazası tazminat hesaplama rehberi incelenebilir.

Gelir Nasıl İspatlanır?

Kuryelerde gelir yalnızca sabit maaştan oluşmayabilir. Teslimat başı ücret, prim, bahşiş ve düzenli ek kazançların gerçek ve süreklilik gösteren kısmı belgelenmelidir. Kullanılabilecek kayıtlar:

• Bordro ve SGK prime esas kazanç kaydı,
• Platform teslimat dökümleri,
• Banka hareketleri ve ödeme raporları,
• Fatura, vergi beyannamesi ve defter kayıtları,
• Vardiya ve performans ekranları,
• Kaza öncesi düzenli bahşiş veya prim kayıtları.

Brüt ciro ile net kazanç aynı değildir. Esnaf kuryede yakıt, bakım, komisyon ve vergi gibi faaliyet giderleri ayrıştırılabilir.

SGK Geçici ve Sürekli İş Göremezlik Hakları

SGK, iş kazası nedeniyle yetkili hekim raporuyla çalışılamayan her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verebilir; iş kazasında asgari prim günü aranmaz. Ayaktan tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide yarısı esas alınır.

Tedavi sonrasında Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü kaybı en az %10 bulunursa sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilir. SGK’nın bu oranı ile trafik tazminatında kullanılan maluliyet değerlendirmesi aynı amaçta değildir.

Kaza Sonrası İlk 72 Saatte Ne Yapılmalı?

1. 112 ve kolluk çağrısı yapılarak yaralanmalı kaza kaydı oluşturulmalı.
2. Kask, kıyafet ve ekipman atılmadan fotoğraflanmalı.
3. Olay yeri, plaka, kamera ve tanık bilgileri alınmalı.
4. Hastane kaydında olayın iş sırasında ve trafik kazası olarak gerçekleştiği açıklanmalı.
5. İşveren/platforma yazılı bildirim yapılmalı.
6. SGK iş kazası bildiriminin yapılıp yapılmadığı kontrol edilmeli.
7. Gelir ve teslimat kayıtları yedeklenmeli.

Platform veya İşveren Ne Zaman Sorumlu Olabilir?

İşveren; uygun araç, bakım, koruyucu ekipman, eğitim, çalışma ve dinlenme düzeni ile risk değerlendirmesi konusunda yükümlüdür. Gerçekçi olmayan teslim süresi baskısı, bakımsız motosiklet, eksik kask veya aşırı çalışma kazaya katkı sağlıyorsa kusur incelemesinde dikkate alınabilir.

Kuryenin trafik kuralı ihlali de kusur indirimi doğurabilir; ancak bu durum iş kazası niteliğini her zaman ortadan kaldırmaz.

Sigorta Başvurusu ve Süreç

Karşı aracın sigortacısına başvuruda kaza/kusur belgeleri, sağlık raporları, gelir kayıtları ve doğrulanmış iletişim bilgileri sunulur. Eksik ödeme veya ret hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu ya da dava yolu değerlendirilebilir. İş kazasının tespiti ve işverene karşı talepler ise ayrı görev ve usul kurallarına tabidir.

Sık Sorulan Sorular

Kask takmayan kurye tazminat alamaz mı?

Otomatik ret yoktur. Kask eksikliğinin yaralanmanın artmasına etkisi varsa müterafik kusur indirimi tartışılabilir.

Paket teslimi bittikten dönüşteki kaza iş kazası mı?

Görevin kapsamı, işveren talimatı, rota ve çalışma ilişkisinin sürüp sürmediği incelenir. Sıradan işe gidiş-geliş ile görev sırasında yolculuk aynı değildir.

Esnaf kurye SGK ödeneği alabilir mi?

4/b sigortalısının prim borcu, bildirim ve yatarak tedavi/sonrası istirahat koşulları farklıdır. Trafik sigortasına karşı hak ise ayrıca değerlendirilir.

Resmî Kaynaklar

• SGK – İş Kazası ve Ödenek Bilgileri
• 5510 sayılı Kanun
• SEDDK 2026 Trafik Sigortası Limitleri

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.