İş Kazası Elektrik Çarpması Tazminatı 2026

İşyerinde elektrik çarpması; işçinin işi yürütürken, işverenin sağladığı ortamda veya görev bağlantılı bir nedenle elektrik akımına maruz kalmasıdır. Olay hafif görünse bile kalp ritmi, sinir sistemi, kaslar ve iç organlar etkilenebilir. Öncelik enerjiyi güvenle kesmek ve 112’yi aramaktır; akım kesilmeden kişiye çıplak elle temas edilmemelidir.

Elektrik Çarpması Ne Zaman İş Kazası Sayılır?

5510 sayılı Kanun’a göre sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, görevli olarak başka yere gönderildiğinde veya kanunda sayılan diğer bağlantılı hallerde meydana gelen olay iş kazası olabilir. Elektrik çarpmasının işçinin asli işi sırasında gerçekleşmesi şart değildir; işyerindeki arızalı priz, kaçak akım veya uygunsuz ekipman da iş kazasına yol açabilir.

İşverenin kusursuz olduğunu ileri sürmesi olayın SGK bakımından iş kazası niteliğini otomatik olarak kaldırmaz. İş kazasının tespiti ile işverenin tazminat sorumluluğu farklı incelemelerdir.

Kazadan Hemen Sonra Yapılması Gerekenler

1. Elektrik kaynağı güvenli biçimde kapatılmalı; yüksek gerilimde yetkili ekip beklenmelidir.
2. 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ve çalışan sağlık kuruluşuna götürülmelidir.
3. İşveren veya iş güvenliği birimi haberdar edilmeli, olay tutanağı düzenlenmelidir.
4. Elektrik panosu, kablo, makine ve koruyucu donanım değiştirilmeden fotoğraflanmalıdır.
5. Tanık adları, vardiya çizelgesi ve kamera kayıtları korunmalıdır.
6. Sağlık kaydına olayın işyerinde elektrik çarpması sonucu meydana geldiği doğru biçimde yazdırılmalıdır.

Kişide belirti olmaması tıbbi kontrolü gereksiz kılmaz. Akımın giriş-çıkış izi, maruz kalma süresi, voltaj ve düşmeye bağlı ikincil yaralanmalar doktora bildirilmelidir.

İş Kazası Bildirimi Kaç Gün İçinde Yapılır?

4/A kapsamındaki çalışan için işveren, kazayı kolluk kuvvetlerine derhal; SGK’ya ise kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmelidir. Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde olmuşsa süre olayın öğrenildiği tarihten başlayabilir. Bildirimin yapılmaması idari yaptırım ve SGK’nın bazı ödemeleri işverene rücu etmesi sonucunu doğurabilir.

İşveren bildirim yapmadıysa çalışan veya hak sahipleri SGK’ya başvurabilir. Hastane kaydı, kolluk tutanağı ve işyeri belgeleri tespit sürecinde önemlidir. Üç iş günlük süre, çalışanın maddi ve manevi tazminat davası açma süresi değildir; bu süreler birbirine karıştırılmamalıdır. Ayrıntılı karşılaştırma için iş kazasında bildirim ve şikâyet süreleri yazısı incelenebilir.

İşverenin Alması Gereken Elektrik Güvenliği Önlemleri

• Risk değerlendirmesi ve elektrik tesisatı periyodik kontrolleri
• Topraklama, kaçak akım koruma ve uygun sigorta sistemleri
• Enerji kesme-kilitleme ve etiketleme prosedürü
• Yetkisiz kişilerin elektrik işine müdahalesinin önlenmesi
• İşe uygun yalıtkan eldiven, ayakkabı, ekipman ve eğitim
• Islak alan, kapalı alan ve yüksek gerilim için özel tedbirler
• Arızalı makine ve kabloların kullanım dışı bırakılması

Yalnız kişisel koruyucu donanım vermek her zaman yeterli değildir. Tehlikenin kaynağında giderilmesi, uygun ekipman seçimi, bakım ve fiilî denetim birlikte aranır.

Elektrik Çarpması Sonucu Hangi Tazminatlar İstenebilir?

Somut zarara göre geçici çalışma kaybı, sürekli iş gücü kaybı, tedavi ve bakım giderleri, ekonomik geleceğin sarsılması ve manevi zarar talep konusu olabilir. Ölüm halinde cenaze giderleri ve destekten yoksun kalma zararı ile yakınların manevi tazminat talepleri gündeme gelebilir.

Tazminat miktarı sabit bir tarifeyle belirlenmez. İşçinin yaşı, geliri, kusur dağılımı, kalıcı etkilenme oranı, iyileşme süresi, bakım ihtiyacı ve SGK ödemeleri değerlendirilir. Sürekli iş göremezlik hesabının genel çerçevesi için iş gücü kaybı tazminatı rehberine bakılabilir.

SGK’nın Sağladığı Haklar

İş kazası sigortasından yararlanmak için belirli bir prim günü alt sınırı aranmaz. Şartları varsa geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri, ölüm geliri, evlenme ödeneği ve cenaze ödeneği sağlanabilir. Sürekli iş göremezlik geliri için SGK Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 azaldığının tespiti gerekir.

SGK geliri ile işverenden talep edilen tazminat aynı ödeme değildir. Kurum ödemelerinin tazminat hesabına etkisi, ödemenin niteliği ve rücu edilebilir kısmına göre değerlendirilir.

Kusur Nasıl Belirlenir?

Elektrik kazasında elektrik mühendisi, iş güvenliği uzmanı ve olayın niteliğine uygun uzmanlardan oluşan bilirkişi heyeti; tesisat, ekipman, eğitim, görev talimatı ve denetim kayıtlarını inceler. İşçinin talimata aykırı hareketi kusur değerlendirmesinde etkili olabilir; fakat işverenin gözetim ve güvenli sistem kurma yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisi, makinenin üreticisi, bakım şirketi veya işyeri sahibi gibi birden fazla sorumlu bulunabilir. Her birinin olay üzerindeki etkisi ayrı belirlenmelidir.

Delil Listesi

• İş kazası tutanağı ve SGK bildirim kaydı
• Acil servis, yoğun bakım, kardiyoloji ve nöroloji kayıtları
• Olay yeri fotoğrafı, kamera kaydı ve tanıklar
• Topraklama ve elektrik tesisatı periyodik kontrol raporları
• Makine bakım kayıtları ve arıza bildirimleri
• İş güvenliği eğitimleri ve kişisel koruyucu donanım teslimleri
• Ücret bordroları ve çalışma kaybı belgeleri

Sık Sorulan Sorular

Yanık izi yoksa iş kazası sayılmaz mı?

Hayır. Elektrik akımı dışarıdan görünür iz bırakmadan ritim bozukluğu, sinir veya kas hasarı oluşturabilir. Tıbbi kayıt ve olay bağlantısı önemlidir.

Sigortasız çalışan tazminat isteyebilir mi?

Sigortasızlık iş ilişkisinin ve kazanın delillerle ispatını gerektirir; işverenin bildirim yapmamış olması işçinin haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Ceza soruşturması tazminat davasını bekletir mi?

Ceza dosyasındaki olay ve kusur delilleri hukuk davasını etkileyebilir; ancak iki sürecin tarafları, ispatı ve sonuçları aynı değildir. Bekletici mesele kararı somut dosyada mahkemece verilir.

Resmî Kaynaklar

• SGK: İş Kazası
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.