E-Duruşma Talebi Nasıl Yapılır?

E-Duruşma Talebi, sistemi aktif olan hukuk mahkemelerindeki duruşmaya UYAP üzerinden sesli ve görüntülü katılmak için gönderilen istektir. Talep, UYAP Avukat Portalı veya CELSE uygulamasındaki duruşma sorgulama ekranından gerekçesi yazılarak iletilir ve kabul ya da ret kararı hâkim tarafından verilir.

e-Duruşma talebi, adliyeye gitmeden duruşmalara katılmayı mümkün kılan en pratik yargısal yeniliklerden biri haline gelmiştir. Taraflar veya avukatlar, UYAP üzerinden “E-Duruşma Talep Et” seçeneğini kullanarak ilgili mahkemeye online katılım isteği gönderebilir. Talebin kabul edilmesi durumunda duruşma günü ve saati için sistem tarafından bağlantı linki oluşturulur ve tarafın kimlik doğrulaması yaparak güvenli şekilde oturuma katılması sağlanır. Bu yöntem, özellikle farklı şehirlerde bulunan taraflar için zaman yönetimini kolaylaştırırken, yargı sürecinin daha hızlı ve erişilebilir hale gelmesine katkı sağlar.

E-Duruşma sistemi, sadece taraf avukatlarına değil, gerektiğinde bilirkişilere, tanıklara ve uzmanlara da uzaktan katılım imkânı tanımaktadır. Bu sayede fiziki erişim güçlüğü olan kişiler, mahkemeye gitmek zorunda kalmadan ifadelerini verebilir. Ancak talebin kabulü tamamen hakimin takdirindedir; davanın niteliği, delillerin değerlendirilme biçimi ve duruşmanın teknik gereklilikleri bu kararı doğrudan etkileyebilir. Dolayısıyla başvuru yapılırken, talebin gerekçesinin açık ve anlaşılır şekilde yazılması süreç açısından faydalı olur.

E-duruşma talebi yapılırken dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta, başvurunun duruşma gününden makul bir süre önce iletilmesidir. Talebin gönderilebildiği süre ve ekran durumu UYAP üzerinden kontrol edilmelidir. Uygulamada hakimler, son dakikada yapılan talepleri teknik hazırlıkların yetişmemesi gerekçesiyle reddedebilmektedir. Bu nedenle avukatların veya tarafların, duruşma günü belirlenir belirlenmez UYAP üzerinden talebi iletmesi süreci güvence altına alır.

Güncel sistemde e-Duruşma bağlantıları artık daha yüksek görüntü kalitesi, kesintisiz ses aktarımı ve kimlik doğrulamada çift aşamalı güvenlik standartlarıyla yürütülmektedir. Bu teknik iyileştirmeler, duruşma esnasında yaşanabilecek iletişim sorunlarının önüne geçerken, tutanakların doğru tutulmasını da kolaylaştırır. Oturuma katılmadan önce internet bağlantısının, kamera ve mikrofonun stabil şekilde çalıştığından emin olmak; tarafın süreçte herhangi bir hak kaybı yaşamaması adına büyük önem taşır.

Ayrıca e-Duruşma talebinin kabul edilmesi halinde tarafların duruşmaya resmî bir yargı işlemi ciddiyetiyle katılması gerekir. Fiziksel duruşmalarda olduğu gibi, sessiz bir ortam sağlamak, görüntülü bağlantı kurallarına uymak ve mahkeme tarafından verilen söz kesme, bekleme veya açıklama talimatlarına riayet etmek zorunludur. Aksi hâlde hakim, bağlantıyı sonlandırma veya katılımı geçersiz sayma yetkisine sahiptir.

E-duruşma Nedir?

En basit tabiriyle elektronik duruşma; avukatların, taraf vekillerinin veya bilirkişilerin, fiziksel olarak mahkeme salonunda bulunmalarına gerek kalmadan, sesli ve görüntülü olarak duruşmaya katılmalarını sağlayan sistemdir.

Ancak bunu sıradan bir görüntülü konuşma uygulamasıyla karıştırmamak gerekir. Bu konu tamamen UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) altyapısı üzerinden güvenli bir şekilde yürütülen, hukuki geçerliliği olan resmi bir yargılama faaliyetidir. Yani kameranın karşısında olmanız, mahkemenin huzurunda olmadığınız anlamına gelmez; ciddiyet aynen devam eder.

E-Duruşma Talep Şartları ve Başvuru

e-Duruşma sistemi, mahkemelere uzaktan katılımı mümkün kılarak yargı süreçlerini daha erişilebilir hale getirmiştir. Ancak her duruşma için otomatik olarak uygulanmaz; talebin kabul edilebilmesi belirli şartlara bağlıdır. Hakim, e-duruşmanın dosyanın niteliğine uygun olup olmadığını değerlendirir ve tarafların duruşma disiplinini koruyacak teknik altyapıya sahip olmasını zorunlu görür. Bu nedenle hem teknik yeterlilik hem de davanın özellikleri talebin kabulünde belirleyici rol oynar.

E-duruşma talep şartları genel olarak şu başlıklarda toplanır:

• Tarafın veya avukatın UYAP sistemine kayıtlı ve aktif bir hesabının bulunması
• Kimlik doğrulama için görüntülü doğrulama araçlarına sahip olunması
• Talebin duruşma tarihinden makul süre önce iletilmesi (UYAP ekranındaki süreye uygun olarak)
• Dosyanın niteliğinin uzaktan yürütülmeye uygun olması (Genellikle Hukuk Mahkemelerinde)
• Hakimin, delillerin değerlendirilmesi açısından fiziki katılımı zorunlu görmemesi (Ön inceleme duruşmalarında katılım zorunlu tutulabilir)

Başvuru süreci oldukça pratiktir. Avukatlar UYAP Avukat Portal üzerinden, vatandaşlar ise UYAP Vatandaş Portal üzerinden “Duruşma İşlemleri kısmından E-Duruşma Talep Et” menüsünü kullanarak başvuru yapabilir. Sisteme giriş yapıldıktan sonra ilgili dosya seçilir, duruşma günü görüntülenir ve talebin gerekçesi yazılarak işlem tamamlanır.

Talep gönderildikten sonra, mahkemenin vereceği kabul veya ret kararı yine UYAP üzerinden görüntülenebilir. Bu nedenle kullanıcıların talep sonrası sistemi düzenli olarak kontrol etmeleri önemlidir.

E-duruşma kabul edildiğinde tarafların bağlantı günü ve saatinde hazır bulunması, uygun bir internet bağlantısı ile sessiz bir ortam sağlaması zorunludur.

Güncel Uygulama ve Süreçler

yılına geldiğimizde sistem artık “deneme sürümü” havasından tamamen çıktı. Eskiden yaşanan bağlantı kopmaları veya ses sorunları, altyapı yatırımlarıyla minimuma indi. Mahkeme e-duruşma salonlarının çoğunda artık yüksek çözünürlüklü kameralar ve gelişmiş mikrofon sistemleri standart donanım haline geldi.

E-Duruşma Talebi Kabul Edildiğinde Ne Yapılır?

Talep kabul edilmişse duruşma saatinde UYAP Avukat Portalı veya CELSE uygulamasındaki ilgili kayıtta “Duruşmaya Katıl” düğmesi aktif olur. Katılımcının kamera, mikrofon, internet bağlantısı ve kimlik doğrulama araçlarını önceden kontrol etmesi gerekir. Resmî kullanım bilgilerine Adalet Bakanlığı E-Duruşma Bilgilendirme sayfasından ulaşabilirsiniz. Diğer hukuki içerikler için Yavuzhan Vinçoğlu’nun ana sayfasını inceleyebilirsiniz.