Yargılamanın Yenilenmesi Dilekçesi 2026

Yargılamanın yenilenmesi, kesinleşmiş bir hükmün yalnızca kanunda sınırlı olarak sayılan olağanüstü sebeplerle yeniden incelenmesini sağlar. İstinaf veya temyizde ileri sürülmeyen her hata bu yolla tekrar tartışılamaz. Önce dosyanın hukuk mu ceza yargılaması mı olduğu belirlenmeli; çünkü sebepler, süreler ve sonuçlar farklıdır.

Yargılamanın Yenilenmesi Ne Değildir?

Yargılamanın yenilenmesi, kesinleşmiş karardan memnun olmayan tarafa ikinci bir temyiz hakkı vermez. Mahkemenin delili yanlış değerlendirdiği iddiası tek başına yeterli olmaz. Sahte belge, yalancı tanıklık, sonradan ele geçen belirleyici yeni delil veya kanunda sayılan ağır usul bozukluğu gibi özel bir sebep gösterilmelidir.

Ceza Davasında Yenileme Sebepleri

CMK 311, hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesi sebeplerini düzenler. Başlıca örnekler:

• Duruşmada kullanılan ve hükmü etkileyen belgenin sahte olduğunun anlaşılması,
• Yeminli tanık veya bilirkişinin hükmü etkileyecek biçimde gerçeğe aykırı beyanda bulunması,
• Hükme katılan hâkimin görev suçuyla kararı etkilemesi,
• Ceza hükmünün dayandığı hukuk mahkemesi kararının ortadan kalkması,
• Sanığın beraatini veya daha hafif cezayı gerektirebilecek yeni olay ya da delilin ortaya çıkması,
• AİHM’in kesinleşmiş ihlal kararının hükümle bağlantılı olması.

Yeni delilin daha önce dosyada bulunmaması tek başına yeterli değildir; hükmün sonucunu değiştirebilecek nitelikte olması gerekir.

Hukuk Davasında İade Sebepleri

HMK 375 uyarınca mahkemenin usulüne uygun oluşmaması, yasaklı hâkimin karar vermesi, vekilsiz temsil edilen kişinin sonradan izin vermemesi, hükme esas belgenin sahte çıkması, tanık veya bilirkişinin kasıtlı gerçeğe aykırı beyanı, karşı tarafın hilesi, elde olmayan belgenin sonradan ele geçirilmesi ve çelişkili kesin hükümler gibi sebepler iade konusu olabilir.

Belgenin “yeni” sayılması için yargılama sırasında mevcut olup tarafın elinde olmayan ve elde edilememesinde kusur bulunmayan bir belge olması gerekir. Karardan sonra oluşturulan belge, kural olarak bu sebebi karşılamaz.

Süre Ne Kadardır?

Ceza yargılamasında hükümlü lehine yenileme için genel bir süre sınırı bulunmamakla birlikte, AİHM ihlaline dayanan başvuruda CMK’daki bir yıllık özel süre dikkate alınır. Hükümlü aleyhine yenileme ve diğer özel sebepler ayrı değerlendirilir.

Hukuk yargılamasında HMK 377, sebebe göre belirlenen başlangıç anından itibaren üç aylık süre öngörür; genel olarak hükmün kesinleşmesinden itibaren on yıllık dış sınır bulunur. Anayasa Mahkemesi, AİHM’in kesinleşmiş ihlal kararı yönünden bu on yıllık sınırı iptal etmiştir. Sürenin sahteciliğin öğrenilmesi, yeni belgenin ele geçirilmesi veya kararın tebliği gibi hangi olaydan başlayacağı, dayanılan bende göre değişir.

Hangi Mahkemeye Başvurulur?

Kural olarak yargılamanın yenilenmesi talebi kesinleşmiş hükmü veren mahkemeye yapılır. Dosya istinaf veya temyizden geçmiş olsa da olağanüstü başvurunun görevli mercii kanundaki özel kurala göre belirlenir. Çelişkili hükümler veya üst derece kararları gibi durumlarda ayrıca inceleme gerekir.

Başvuru Hükmün İnfazını Durdurur mu?

Başvurunun yapılması kesinleşmiş hükmün infazını kendiliğinden durdurmaz. Ceza yargılamasında mahkeme koşulları varsa infazın geri bırakılmasına veya durdurulmasına karar verebilir. Hukuk yargılamasında da icranın durması için özel karar ve gerektiğinde teminat gündeme gelir. Dilekçede yalnızca yenileme değil, dayanağıyla birlikte tedbir talebi de açıkça yazılmalıdır.

Dilekçede Neler Bulunmalı?

1. Kesinleşmiş kararın mahkemesi, numarası ve kesinleşme tarihi,
2. Başvurunun CMK mı HMK mı kapsamında olduğu,
3. Kanundaki yenileme sebebinin açık bendi,
4. Sebebin ne zaman ve nasıl öğrenildiği,
5. Yeni delilin önceki yargılamada neden sunulamadığı,
6. Delilin hükmü nasıl değiştireceği,
7. Süreye uyulduğunu gösteren belge,
8. Yenileme ve gerekiyorsa infaz/icranın durdurulması talebi.

Ceza Davası İçin Dilekçe İskeleti

… CEZA MAHKEMESİNE

Dosya No: …
Hükümlü: …
Konu: CMK 311/1-… uyarınca yargılamanın yenilenmesi talebidir.

Kesinleşen hüküm … deliline dayanmıştır. … tarihinde elde edilen Ek-1 belge, olayın … şekilde gerçekleştiğini göstermekte ve önceki delille doğrudan çelişmektedir. Belgeye önceki yargılama sırasında erişilememesinin nedeni … olup bu durum Ek-2 ile sabittir. Yeni delil birlikte değerlendirildiğinde beraat/daha hafif ceza ihtimali doğmaktadır.

Talep: İnfazın geri bırakılması hususunun değerlendirilmesine, talebin kabule değer bulunmasına ve yargılamanın yenilenmesine karar verilmesini arz ederim.

Hukuk Davası İçin Dilekçe İskeleti

… HUKUK MAHKEMESİNE

Dosya No: …
Talepte Bulunan: …
Konu: HMK 375/1-… uyarınca yargılamanın iadesidir.

Hüküm … tarihinde kesinleşmiştir. İade sebebi olan … hususu … tarihinde öğrenilmiş/elde edilmiştir. Ekli belgenin önceki yargılamada sunulamaması … nedenine dayanmakta olup tarafımıza kusur yüklenemez. Belge hükmün … bölümünü doğrudan değiştirecek niteliktedir.

Talep: Yargılamanın iadesi talebinin kabulüne ve yeniden yapılacak yargılama sonunda önceki hükmün kaldırılmasına karar verilmesini arz ederim.

Başvuru Ön İncelemede Neden Reddedilir?

• Gösterilen olayın kanuni yenileme sebebi olmaması,
• Delilin yeni değil, önceki dosyada tartışılmış olması,
• Süreye uyulduğunun gösterilememesi,
• Belgenin hükmü değiştirecek önemde olmaması,
• Soyut “adaletsiz karar” iddiasıyla yetinilmesi,
• Yetkisiz veya yanlış mahkemeye başvuru,
• Gerekli harç ve giderlerin tamamlanmaması.

Sık Sorulan Sorular

Yeni Yargıtay kararı yenileme sebebi midir?

Kural olarak içtihat değişikliği tek başına yenileme sebebi değildir. Kanunda sayılan özel sebeplerden biri oluşmalıdır.

Tanığın fikrini değiştirmesi yeterli mi?

Basit beyan değişikliği otomatik sebep değildir. Gerçeğe aykırı tanıklığın kanundaki koşullarla ortaya konulması ve hükme etkisi gerekir.

Başvuru reddedilirse kanun yolu var mı?

Ret kararına karşı başvuru yolu hukuk veya ceza usulüne ve kararın aşamasına göre değişir; kararın kanun yolu bildirimi kontrol edilmelidir.

Resmî Kaynaklar

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• AYM – HMK 377 Süre İptali Duyurusu

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.