Trafik Kazalarında Arabuluculuk: 2026 Güncel ve Kapsamlı Rehber

Trafik kazalarında arabuluculuk, maddi veya bedensel zararın tarafların müzakeresiyle çözülmesini sağlayan bir yoldur. Ancak her trafik kazasında dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu değildir. Zorunluluk; talebin kime yöneltildiğine, uyuşmazlığın ticari veya tüketici niteliğine ve istenen hukuki korumaya göre belirlenir.

Trafik Kazasında Arabuluculuk Zorunlu mu?

Sigorta şirketine karşı para talebi

Zorunlu trafik sigortası bir sorumluluk sigortasıdır ve sigorta şirketine karşı açılan para alacağı/tazminat davaları ticari dava niteliği taşıyabilir. Adalet Bakanlığının Sigorta Hukukunda Uzman Arabuluculuk kaynağında bu tür zorunlu trafik sigortası uyuşmazlıklarının dava şartı arabuluculuğa tabi olduğu açıklanmaktadır.

Sadece sürücü ve işletene karşı talep

Haksız fiile dayanan ve yalnızca sürücü/işletene yöneltilen her tazminat davası sırf trafik kazasından doğduğu için otomatik olarak zorunlu arabuluculuğa tabi değildir. Görevli mahkeme, tarafların sıfatı ve talebin niteliği ayrıca incelenmelidir.

Ceza soruşturması

Yaralanma veya başka bir suç iddiasına ilişkin ceza soruşturması arabuluculuğun konusu değildir. Ceza hukukundaki uzlaştırma farklı bir kurumdur. Maddi tazminatta anlaşma sağlanması, kamu davasının sonucunu kendiliğinden belirlemez.

Sigorta Şirketine Ön Başvuru Gerekir mi?

Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca zarar gören, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunmalıdır. Şirketin başvuruya 15 gün içinde yazılı cevap vermemesi veya verilen cevabın talebi karşılamaması hâlinde dava ya da Sigorta Tahkim Komisyonu seçeneği gündeme gelebilir.

Sigortaya ön başvuru ile dava şartı arabuluculuk aynı işlem değildir. Dosyanın durumuna göre her ikisinin de ayrı ayrı tamamlanması gerekebilir.

Hangi Zarar Kalemleri Görüşülebilir?

• Araç onarım bedeli ve değer kaybı,
• Araç mahrumiyet zararı ve ispatlanabilen ticari kazanç kaybı,
• Tedavi, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderleri,
• Sürekli sakatlık nedeniyle maddi zarar,
• Destekten yoksun kalma tazminatı,
• Koşulları varsa manevi tazminat.

Her kalemin muhatabı ve sigorta teminatı aynı değildir. Örneğin dolaylı ticari kazanç kaybı zorunlu trafik sigortası teminatı dışında kalabilir. Bu ayrım için ticari kazanç kaybı rehberi ve araç hasar bedeli rehberi incelenebilir.

Arabuluculuk Başvurusu Nasıl Yapılır?

1. Kaza tutanağı, kusur bilgisi, poliçe ve zarar belgeleri hazırlanır.
2. Talep kalemleri ve her birinin muhatabı belirlenir.
3. Adliyedeki arabuluculuk bürosuna veya UYAP üzerinden başvuru yapılır.
4. Arabulucu taraflarla toplantı tarihi belirler ve teklifleri müzakere eder.
5. Anlaşma veya anlaşamama son tutanağı düzenlenir.

Başvuru, uyuşmazlığın esasını karara bağlayan bir mahkeme süreci değildir. Arabulucu taraflara çözüm dayatmaz; tarafsız biçimde müzakereyi yürütür.

Başvuruya Eklenecek Belgeler

• Kaza tespit tutanağı, fotoğraf ve varsa kamera kaydı,
• Ruhsat, poliçe ve hasar dosyası numarası,
• Ekspertiz raporu, servis faturası ve ödeme belgeleri,
• Sağlık raporları, epikriz, gelir ve SGK kayıtları,
• Sigorta şirketine yapılan başvuru ve verilen cevap,
• Hesap raporu veya zararı kalem kalem gösteren tablo.

Anlaşma Belgesinde Nelere Dikkat Edilmeli?

Anlaşmada toplam rakam kadar hangi zarar kalemlerinin kapandığı da yazılmalıdır. “Kazadan doğan tüm haklardan feragat” gibi geniş ifadeler, henüz belirlenmemiş sürekli sakatlık zararlarını da etkileyebilir. Ödeme tarihi, banka hesabı, gecikme sonucu, ibranın kapsamı ve masraflar açıkça düzenlenmelidir.

Taraflar, avukatları ve arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi belirli koşullarda ilam niteliğinde belge sayılabilir. İmza öncesinde metnin sonuçları dikkatle değerlendirilmelidir.

Süreler Arabuluculukta Durur mu?

Dava şartı arabuluculukta başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Bununla birlikte sigorta başvurusu, ceza şikâyeti, idari işlem veya başka bir özel süre için aynı sonucun geçerli olduğu varsayılmamalıdır.

Arabuluculuk mu, Sigorta Tahkimi mi?

Sigorta Tahkim Komisyonu sigorta şirketiyle uyuşmazlık için karar veren alternatif bir yoldur; arabuluculuk ise anlaşmaya dayanır. Aynı talebin iki süreçte eş zamanlı yürütülmesi usul sorunu yaratabilir. Kusur, maluliyet veya hesap konusunda ciddi çekişme varsa belgelerin olgunluğu seçimde önemlidir.

Resmî Kaynaklar

• Adalet Bakanlığı – Dava Şartı Arabuluculuk SSS
• Sigorta Hukukunda Uzman Arabuluculuk
• 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu

Dosyanızdaki yaş, gelir, kusur ve zarar unsurlarının hesaba nasıl yansıdığını birlikte görmek için Trafik Kazası Tazminat Hesaplama ana rehberini inceleyebilirsiniz.

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.