Güvence Hesabı Rücu Şartları

Güvence Hesabı, zorunlu sigortanın bulunmadığı veya sorumlunun belirlenemediği bazı olaylarda zarar görene kanuni teminat sağlar; yaptığı ödeme ölçüsünde sorumlu kişilere dönebilir. Bu geri isteme işlemine rücu denir. Rücu talebi yeni ve sınırsız bir borç yaratmaz; ödeme, teminat limiti, gerçek zarar, kusur ve sorumluluk şartları denetlenebilir.

Güvence Hesabı Hangi Durumlarda Ödeme Yapar?

Güvence Hesabının resmî açıklamasına göre başlıca hâller şunlardır:

• Sigortalının/sorumlu aracın tespit edilememesi nedeniyle kişide oluşan bedensel zararlar,
• Kaza tarihinde zorunlu sigortası bulunmayan aracın neden olduğu bedensel zararlar,
• Sigorta şirketinin bütün branşlarda ruhsatının iptali veya iflası hâlinde ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedensel zararlar,
• Çalınmış veya gasp edilmiş aracın kazasında işletenin sorumlu tutulmadığı hâllerde bedensel zararlar,
• Yeşil Kart kapsamında Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunca yapılacak bazı ödemeler.

Manevi zararlar ve kimliği belirsiz/sigortasız aracın salt araç hasarı gibi bedensel zarar dışındaki talepler kural olarak Hesap kapsamında değildir; iflas veya ruhsat iptali hâli ayrı değerlendirilir.

Güvence Hesabı Kimlere Rücu Edebilir?

Güvence Hesabının rücu açıklamasında, yapılan ödeme nedeniyle:

• Zorunlu sigortayı yaptırmayan veya eksik teminatla yaptıran işletene,
• Sonradan kimliği belirlenen sorumluya veya yükümlü sigortacıya,
• Zarardan sorumlu sürücü ve işletene,
• Ruhsatı iptal edilen ya da iflas eden sigorta şirketine/iflas masasına,
• İlgili durumda Türkiye Motorlu Taşıt Bürosuna

başvurulabileceği belirtilir. Hangi kişiye ne oranda rücu edileceği, o kişinin kazadaki hukuki sorumluluğuna göre belirlenir.

Rücu Tutarı Nasıl Belirlenir?

Hesap, kaza tarihinde geçerli zorunlu sigorta teminat limiti içinde hak sahibine ödeme yapar. Rücu talebinde temel sınırlar şunlardır:

• Fiilen ve usulüne uygun ödenen tazminat,
• Zarar görenin gerçek maddi zararı,
• Rücu edilen kişinin kusur ve sorumluluk payı,
• Kaza tarihindeki teminat limiti,
• Faiz ve yargılama giderleri için hukuki dayanak.

Ödenen tutarın tamamının her sürücüden otomatik istenmesi mümkün değildir. Kusursuzluk, işleten sıfatının bulunmaması veya ödemenin gerçek zararı aşması itiraz konusu olabilir.

Sigortasız Araç Sahibi Her Durumda Sorumlu mu?

Zorunlu trafik sigortasını yaptırmamak işleten bakımından rücu riskinin temel nedenidir. Ancak kazadan önce araç satılmış, uzun süreli kiraya verilmiş, çalınmış veya işleten sıfatı başka kişiye geçmiş olabilir. Ruhsat kaydı güçlü delil olmakla birlikte işletenlik her olayda yalnız ruhsatla belirlenmez.

Sürücünün kusuru ile işletenin tehlike sorumluluğu da ayrı temellere dayanır. Rücu dilekçesinde davalının hangi sıfatla ve hangi kusur oranıyla sorumlu tutulduğu açıklanmalıdır.

Rücu Yazısı veya İcra Takibi Gelirse

1. Ödeme dosyası, hak sahibi başvurusu ve aktüeryal rapor istenir.
2. Kaza tutanağı, kusur raporu ve ceza dosyası incelenir.
3. Kaza tarihindeki poliçe ve teminat sorgulanır.
4. Ödeme kalemleri ile gerçek zarar karşılaştırılır.
5. Faiz başlangıcı ve zamanaşımı itirazı dosyaya göre değerlendirilir.
6. İcra takibi varsa ödeme emrindeki itiraz süresi kaçırılmaz.

Hesabın ödeme yapmış olması, rücu edilen kişinin kazadaki kusuru ve borç miktarı bakımından kesin hüküm oluşturmaz. Ancak hiçbir işlem yapmadan beklemek, icra takibinin kesinleşmesine yol açabilir.

Hangi Savunmalar İleri Sürülebilir?

• Aracın geçerli poliçesinin bulunduğu veya yanlış araç kaydı,
• Rücu edilen kişinin sürücü/işleten olmadığı,
• Kusur oranının hatalı belirlendiği,
• Maluliyet, gelir veya destek hesabının gerçek zararı aşması,
• Ödemenin kapsam dışında bir zarar kalemine ilişkin olması,
• Zamanaşımı veya faiz başlangıcının hatalı olması,
• Aynı zarar için mükerrer tahsilat.

Bedensel zarar hesabını değerlendirmek için iş gücü kaybı tazminatı, ölüm ödemesi için destekten yoksun kalma tazminatı rehberleri incelenebilir.

Başvuru ve Zamanaşımı

Güvence Hesabı SSS sayfasında hak sahibinin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde on yıl içinde başvurması gerektiği belirtilmektedir. Hesabın sorumluya rücu süresi ise ödeme, halefiyet ve uygulanacak özel hükümlere göre ayrı değerlendirilmelidir.

Resmî Kaynaklar

• Güvence Hesabı – Rücu İşlemleri
• Güvence Hesabı – Sıkça Sorulan Sorular
• 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu – m. 14

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.