Trafik Kazası Tazminat Davasının Yol Haritası: Ön Başvurudan Karara

Trafik kazası tazminat davası, doğru kişilere karşı ve gerekli ön başvurular tamamlandıktan sonra açılmalıdır. Sigortacıya başvuru, dava şartı arabuluculuk, görevli mahkeme veya talep kalemlerinden biri hatalı kurulursa dosya esasa girilmeden zaman kaybedebilir.

Davanın sağlamlığı yalnızca kaza tutanağına dayanmaz. Kusur delilleri, sağlık belgeleri, gelir kayıtları, sigorta başvurusu ve zamanaşımı aynı yol haritası içinde kontrol edilmelidir.

Bu rehber hangi sorunu çözüyor?

Bu yazı, “Trafik Kazası Tazminat Davası Nasıl Açılır? Arabuluculuk, Görev, Yetki ve Deliller” başlığındaki bilgileri yalnız tanım düzeyinde bırakmadan dosya kurma ve kontrol etme bakışıyla ele alır. Amaç, tek bir belgeye veya tek bir orana güvenmek yerine olayın kronolojisini, dayanak kayıtlarını ve başvuru sırasını birlikte değerlendirebilmektir.

1. Davanın hedefini belirleyin

Yalnız trafik sigortası limitindeki eksik ödeme mi, sürücü ve işletene yöneltilecek limit üstü zarar mı, yoksa manevi tazminat da mı isteniyor?

Her zarar kaleminin muhatabı ve teminatı farklı olabilir. Bütün talepleri tek toplam rakamda gizlemeyin.

Dava hedefi belirlenmeden görev, taraf ve harç hesabı güvenli yapılamaz.

2. Sigortacıya ön başvuru

Trafik sigortacısına karşı dava yoluna gitmeden önce KTK 97 kapsamında yazılı başvuru yapılmalıdır.

Başvuru, teslim kanıtı, ek belgeler ve şirket cevabı dava dosyasına eklenir. Şirkete hiç sunulmayan zarar kalemi bakımından dava şartı tartışması doğabilir.

Ön başvuru yalnız hasar dosyası numarası almak değildir; talep ve gerekli belgeler anlaşılır biçimde sunulmalıdır.

3. Arabuluculuk gerekiyor mu?

Sigorta uyuşmazlığının ticari veya tüketici niteliği ile talep türüne göre dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir.

Sigortacıya KTK 97 başvurusu ile arabuluculuk aynı işlem değildir. İkisi gerekiyorsa ikisi de usulüne uygun tamamlanır.

Sürücü ve işletene yöneltilen haksız fiil talebiyle sigortacıya yöneltilen talebin dava şartı aynıymış gibi otomatik sonuca varmayın.

4. Görevli mahkeme

Görev; davanın tarafları, hukuki nedeni ve talep yapısına göre asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici veya iş mahkemesi tartışması doğurabilir.

Bir sigorta şirketinin davalı olması tek başına her durumda aynı mahkemeyi görevli yapmaz. İş kazasıyla çakışan servis veya görev kazasında ayrıca iş mahkemesi boyutu bulunabilir.

Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan dava açmadan önce güncel mevzuat ve içtihatla kontrol edilmelidir.

5. Yetkili yer

KTK 110, motorlu araç kazalarından doğan sorumluluk davaları için genel yetki kurallarına ek özel seçenekler içerir.

Kazanın meydana geldiği yer, zarar görenin yerleşim yeri ve sigortacının merkez veya şube bağlantısı gibi seçenekler somut taraf yapısıyla değerlendirilir.

Size yakın mahkemeyi seçmek tek ölçüt değildir; hangi kanuni bağlantıya dayandığınızı dilekçede gösterin.

6. Doğru davalılar

Sürücü, işleten, araç sahibi, sigorta şirketi, işveren, yolun bakımından sorumlu idare veya başka kişi her dosyada aynı anda sorumlu değildir.

Araç tescil sahibi ile fiilî işleten farklı olabilir. Poliçe şirketi de kaza tarihine göre SBM kaydıyla doğrulanmalıdır.

Her davalı için sorumluluk nedeni, kusur iddiası, limit ve faiz başlangıcı ayrı yazılmalıdır.

7. Talep türü ve miktarı

Maddi zarar kalemleri ayrı gösterilir: geçici kayıp, sürekli kayıp, bakım, belgeye dayalı gider, destekten yoksun kalma veya malvarlığı zararı.

Şartları varsa kısmi dava ya da belirsiz alacak davası değerlendirilebilir. Rastgele düşük rakam yazıp bütün hakkın otomatik korunduğu varsayılmamalıdır.

Manevi tazminat, maddi hesap raporunun bir yüzdesi değildir; olayın özelliklerine göre ayrı talep edilir.

8. Delil planı

Kaza evrakı, fotoğraf ve video, sağlık dosyası, gelir, SGK, poliçe, şirket başvurusu, ödeme ve uzman raporları konu başlıklarına göre sıralanır.

Mahkemeden hangi kurum kaydının getirtilmesi istendiğini açık yazın. Dosyada zaten olan belgeyi belirsiz biçimde ‘tüm deliller’ diye bırakmayın.

Kusur, sağlık ve aktüerya bilirkişisinin cevaplaması gereken sorular dilekçe aşamasında planlanmalıdır.

9. Faiz, gider ve vekâlet ücreti

Her davalı bakımından temerrüt ve faiz başlangıcı aynı olmayabilir. Sigortacıya başvuru ve gerekli belgelerin tamamlanma tarihi önemlidir.

Harç, gider avansı, bilirkişi ücreti ve karşı vekâlet ücreti riski talep miktarıyla birlikte değerlendirilir.

Yalnız ana para yazıp faiz ve yargılama giderlerini sonuç bölümünde belirsiz bırakmayın.

10. Dava başladıktan sonra

Tensip, cevap dilekçesi, ön inceleme, delil toplama, bilirkişi, itiraz, ıslah veya talep artırımı, sözlü yargılama ve karar aşamaları takip edilir.

UYAP dosyasını ve tebligatları düzenli kontrol edin. Bir duruşma tarihini bilmek, ara karardaki kesin süreyi takip ettiğiniz anlamına gelmez.

Her yeni rapor veya ödeme sonrası talep tablosunu güncelleyin.

11. Dava öncesi son kontrol

Ön başvuru, gerekiyorsa arabuluculuk, görev, yetki, davalılar, talep kalemleri, zamanaşımı ve deliller tamam mı?

Aynı uyuşmazlık hakkında daha önce tahkim kararı veya dava varsa kesinlik ve derdestlik etkisi incelendi mi?

Dilekçenin sonuç bölümü ile açıklamalar ve ekler birbiriyle uyumlu mu?

• Dava şartları
• Görev-yetki
• Taraflar
• Talep
• Delil
• Süre
• Önceki dosyalar

Sonuç ve son kontrol

Davanın giriş kapısını ve yargılama akışını kurduk. Şimdi karar çıktıktan sonra paranın nasıl tahsil edileceğini konuşacağız.

Bir sonraki yazıda tebliğ, kesinleşme, faiz, gönüllü ödeme, icra ve yapılan ödemenin dosyayla eşleştirilmesini açıklayacağız.

Sık sorulan sorular

1. Davanın hedefini belirleyin nasıl değerlendirilir?

Yalnız trafik sigortası limitindeki eksik ödeme mi, sürücü ve işletene yöneltilecek limit üstü zarar mı, yoksa manevi tazminat da mı isteniyor? Her zarar kaleminin muhatabı ve teminatı farklı olabilir. Bütün talepleri tek toplam rakamda gizlemeyin. Dava hedefi belirlenmeden görev, taraf ve harç hesabı güvenli yapılamaz.

2. Sigortacıya ön başvuru nasıl değerlendirilir?

Trafik sigortacısına karşı dava yoluna gitmeden önce KTK 97 kapsamında yazılı başvuru yapılmalıdır. Başvuru, teslim kanıtı, ek belgeler ve şirket cevabı dava dosyasına eklenir. Şirkete hiç sunulmayan zarar kalemi bakımından dava şartı tartışması doğabilir. Ön başvuru yalnız hasar dosyası numarası almak değildir; talep ve gerekli belgeler anlaşılır biçimde sunulmalıdır.

4. Görevli mahkeme nasıl değerlendirilir?

Görev; davanın tarafları, hukuki nedeni ve talep yapısına göre asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici veya iş mahkemesi tartışması doğurabilir. Bir sigorta şirketinin davalı olması tek başına her durumda aynı mahkemeyi görevli yapmaz. İş kazasıyla çakışan servis veya görev kazasında ayrıca iş mahkemesi boyutu bulunabilir. Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan dava açmadan önce güncel mevzuat ve içtihatla kontrol edilmelidir.

Resmî ve birincil kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi — Karayolları Trafik Kanunu
• Mevzuat Bilgi Sistemi — Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• Adalet Bakanlığı — Arabuluculuk Daire Başkanlığı
• Adalet Bakanlığı — Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
• UYAP Vatandaş Portal

Bilgilendirme notu: Mevzuat, teminat limitleri, parasal sınırlar ve kurum uygulamaları zaman içinde değişebilir. Somut olay; kaza tarihi, poliçe hükümleri, kusur, sağlık kayıtları ve ilgili düzenlemeler birlikte incelenerek değerlendirilmelidir.

Ek Mevzuat ve Başvuru Kaynakları

• Mevzuat Bilgi Sistemi — Karayolları Trafik Kanunu

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.