Trafik Kazası Sonrası Ayak Bileği ve Topuk Varus–Valgus Deformitesi Engel Oranı

Kısa cevap: Ayak bileği veya topuk varus–valgus deformitesinde açı derece olarak ölçülür. Tablo 3.12’de hafif deformite %6, orta %13, ciddi %20 kişi engel oranına karşılık gelir; ancak oran yalnız tabloda tanımlanan açı ve klinik bulguyla seçilebilir.

Varus ve Valgus Deformitesi Nedir?

Varus, ayak bileği veya topuğun içe doğru açılanması; valgus ise dışa doğru açılanmasıdır. Trafik kazası sonrası kırığın açılı kaynaması, bağ hasarı, eklem yüzeyi çökmesi veya cerrahi sonrası dizilim bozukluğu kalıcı deformite oluşturabilir.

• Tibia pilon veya malleol kırığının açılı kaynaması
• Kalkaneus kırığı sonrası arka ayak dizilim bozukluğu
• Talus yaralanması ve eklem çökmesi
• Bağ yaralanmasına bağlı kronik instabilite
• Travma sonrası artroz ve eklem daralması
• Cerrahi sonrası kalıcı malpozisyon

Tablo 3.12 Varus–Valgus Engel Oranları

Varus Aralıkları Neden Örtüşüyor?

Kaynak tabloda hafif varus 10–20°, orta varus 15–24° olarak yazılmıştır. Bu nedenle 15–20° aralığı iki kategoriyle örtüşür. Kılavuz metninde bu çakışmayı çözen ek bir talimat bulunmadığından, bu aralıkta otomatik ve kesin oran söylemek doğru değildir. Ölçüm yöntemi, deformitenin sabitliği ve kurulun tıbbi değerlendirmesi raporda açıklanmalıdır.

Valgus İçin Orta ve Ciddi Eşik Var mı?

Tablo 3.12’de valgus için yalnız 10–20° hafif kategori değeri gösterilir. Orta ve ciddi sütunları boştur. Bu nedenle 20° üzerindeki valgus için tablodan yeni bir derece sınırı veya oran türetilemez. Hekim kılavuzun diğer uygun deformite, ankiloz ya da fonksiyon kaybı hükümlerini değerlendirebilir.

Deformite Açısı Nasıl Ölçülür?

Açı klinik muayene ve uygun yük vererek çekilmiş radyografilerle değerlendirilir. Ayak yere basarken deformitenin artıp artmadığı, arka ayağın düzeltilebilir olup olmadığı ve tibia–talus–kalkaneus dizilimi birlikte incelenir. Raporda varus veya valgusun hangi anatomik seviyeden ölçüldüğü belirtilmelidir.

• Yük vererek ayak bileği veya arka ayak grafisi
• Tibia–talus ve kalkaneus eksenlerinin değerlendirilmesi
• Düzeltilebilir ve sabit deformite ayrımı
• Karşı tarafla klinik karşılaştırma
• Açının derece olarak açıkça kaydedilmesi

Esnek ve Sabit Deformite Aynı mı?

Hayır. Elle veya yükten kurtarıldığında düzelen esnek deformite ile kemik kaynaması ya da eklem sertliği nedeniyle düzeltilemeyen sabit deformite aynı değildir. Kalıcı engellilik değerlendirmesinde tedavi sonrasında stabil hâle gelmiş, objektif ve sürekli bozukluk esas alınır.

Kalkaneus Kırığı Sonrası Varus

Kalkaneus kırığı topuğun genişlemesine, kısalmasına ve varus pozisyonunda kaynamasına neden olabilir. Ayakkabı uyumsuzluğu, dış kenara aşırı yüklenme, engebeli zeminde zorlanma ve subtalar ağrı görülebilir. Hareket kısıtlılığı, tanıya dayalı kırık oranı ve deformite aynı kaybı temsil ediyorsa tekrar oranlamadan kaçınılmalıdır.

Ayak Bileği Kırığı Sonrası Valgus

Distal tibia veya malleol kırığının hatalı dizilimle kaynaması talusun dışa eğilmesine ve valgus yüklenmesine yol açabilir. Ancak kılavuz orta/ciddi valgus açılarını Tablo 3.12’de tanımlamadığından yalnız radyografide valgus görülmesine dayanarak tablo dışı oran verilemez.

Deformite ile Hareket Kısıtlılığı Birlikte Hesaplanır mı?

Aynı ayak bileği veya topukta hem açı bozukluğu hem hareket kaybı olabilir. Hangi yöntemlerin birlikte kullanılabileceği Tablo 3.1’den kontrol edilir. Aynı yapısal bozukluğun oluşturduğu tek işlev kaybı iki farklı tabloyla tekrarlanamaz; izin verilen ayrı kayıplar alt ekstremite düzeyinde Balthazard ile birleştirilir.

Ankiloz ile Deformite Arasındaki Fark

Ankiloz eklem hareketinin tamamen kaybolmasıdır; deformite ise eklemin veya kemiğin anormal açıda bulunmasıdır. Hareket tamamen yoksa ve eklem malpozisyonda donmuşsa kılavuzdaki ankiloz tabloları dikkate alınır. Aynı durum hem ankiloz hem deformite tablosuyla iki kez oranlanmaz.

Varus–Valgus Deformitesi Tazminatı

Kurulun belirlediği kişi engel oranı tazminat hesabının bir unsurudur. Yaş, gelir, kusur, kaza tarihi, geçici iş göremezlik, tedavi giderleri, bakım ihtiyacı ve sigorta teminatı ayrıca değerlendirilir.

Kalıcı oranınız belirlenmişse yaklaşık sonuç için trafik kazası tazminat hesaplama sayfasını inceleyebilirsiniz.

Doktor Raporunda Görülebilecek Teknik İfadeler

• Arka ayak varusu / valgusu
• Ayak bileği malalignment
• Malunion / açılı kaynama
• Hindfoot alignment
• Tibiotalar eğim
• Sabit veya esnek deformite
• Yük vererek grafi
• Posttravmatik artroz

Sık Sorulan Sorular

12 derece varus yüzde kaçtır?

10–20° varus hafif kategoride yer alır; %6 kişi, %12 alt ekstremite ve %17 ayak oranı gösterilir.

18 derece varus yüzde kaçtır?

18° kaynak tabloda hem hafif 10–20° hem orta 15–24° aralığına girer. Çakışma nedeniyle otomatik kesin oran verilmemeli, kurul değerlendirmesi açıklanmalıdır.

25 derece varus yüzde kaçtır?

25° ve üzeri varus ciddi kategoridedir; %20 kişi, %50 alt ekstremite ve %72 ayak oranı gösterilir.

15 derece valgus yüzde kaçtır?

10–20° valgus hafif kategori altında yer alır ve %6 kişi oranına karşılık gelir.

25 derece valgusun oranı nedir?

Tablo 3.12’de orta ve ciddi valgus eşikleri belirtilmemiştir; bu nedenle tablodan kesin oran üretilemez.

Sonuç

Ayak bileği ve topuk varus–valgus deformitesinde açı, anatomik seviye ve deformitenin sabitliği açıkça belgelenmelidir. Örtüşen varus aralıklarında ve boş valgus hücrelerinde oran uydurulmamalı; aynı kayıp başka tablolarla tekrar değerlendirilmemelidir.
Tıbbi ve hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirmedir; kişisel oran veya kesin tazminat belirlemez.