Kaza Tespit Tutanağını Kusur İncelemesine Uygun Doldurma Rehberi

Kaza tespit tutanağını kusur incelemesine uygun doldurma — kısa cevap:Kaza tespit tutanağındaki en pahalı hata bazen tek bir işarettir: Yanlış kutuya konulan bir çarpı, eksik çizilen bir şerit veya okunmadan atılan imza. Tutanak kusur oranını sizin verdiğiniz belge değildir. Ama kusuru değerlendirecek kişiye kazayı anlatan ana veri setidir. Eksik veya çelişkili veri, doğru kazayı yanlış gösterebilir.

Bu rehberde formu doldurmakla yetinmeyeceğiz; formun kazayı yeniden kurabilmesi için on beş kritik ayrıntıyı birlikte tamamlayacağız.

Bu rehber hangi sorunu çözüyor?

Bu yazı, “Maddi Hasarlı Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur? Kusuru Etkileyen 15 Ayrıntı” başlığındaki bilgileri yalnız tanım düzeyinde bırakmadan dosya kurma ve kontrol etme bakışıyla ele alır. Amaç, tek bir belgeye veya tek bir orana güvenmek yerine olayın kronolojisini, dayanak kayıtlarını ve başvuru sırasını birlikte değerlendirebilmektir.

1. Önce bu tutanağın kullanılabildiğini doğrulayın

Bu form yalnız maddi hasarlı ve tarafların birlikte düzenleyebildiği uygun kazalar içindir. Yaralanma veya ölüm, alkol ya da uyuşturucu şüphesi, ehliyet veya geçerli trafik sigortası sorunu, kamu malı ya da üçüncü kişi eşyası zararı, tek taraflı kaza veya SBM'nin saydığı diğer engeller varsa taraf tutanağı düzenlemeyin.

Taraflar olayın oluş biçiminde anlaşamıyorsa gerçeğe aykırı bir ortak metin yazmayın. 112 üzerinden trafik birimine haber verin.

Tutanağa uygunluk kontrolünü atlayıp formu eksiksiz doldurmak, yanlış yöntemi doğru hâle getirmez.

2. Kâğıt mı, mobil tutanak mı?

Kâğıt form kullanılabilir. Ayrıca SBM'nin Mobil Kaza Tutanağı hizmeti Sigortam360 uygulaması üzerinden sunulmaktadır. Mobil sistem; e-Devlet girişi, konum, fotoğraf veya video, taraf eşleştirme, senaryo çizimi ve dijital onay adımlarını içerir.

Mobil kullanacaksanız telefon şarjı, internet bağlantısı ve bütün tarafların eşleştirme/onay işlemlerini tamamlayabilmesi önemlidir. İşlem yarım kalırsa hazır bir kâğıt form yedek olabilir.

Yöntem değişse de veri aynı olmalıdır: sürücüler, araçlar, poliçeler, yer ve zaman, olay anlatımı, kroki, fotoğraflar ve bütün tarafların onayı.

3. Formdan önce belgeleri yan yana koyun

Sürücü belgesi, araç tescil belgesi, geçerli trafik sigortası bilgisi, plaka ve iletişim bilgilerini doğrulayın. Bilgileri hafızadan yazmayın.

Belgenin fotoğrafını çekerken kişisel verileri gereksiz kişilere yaymayın. Yalnız dosya için gerekli bilgileri kontrollü biçimde paylaşın.

Birden fazla araç varsa her sürücü ve araç için eşleştirmeyi karıştırmayın. Kâğıt formda A ve B yalnız tarafları ayıran harflerdir; A aracının kusurlu, B aracının kusursuz olduğu anlamına gelmez.

4. Tarih, saat ve yeri kesin yazın

Kazanın tarihi, yaklaşık değil mümkün olan en doğru saati ve açık konumu yazılmalıdır. İl, ilçe, mahalle, cadde veya yol adı, kavşak, yol yönü ve kilometre bilgisi ayırt edici olsun.

‘Ana yol’, ‘köprü yanı’ veya ‘ışıklar’ gibi tek başına birçok yere uyabilecek ifadeler yeterli değildir. Konumu haritadan kontrol edin ve yolun hangi istikametinde olduğunuzu belirtin.

Mobil tutanak otomatik konum eklese bile pinin doğru noktada olduğunu kontrol edin. GPS sapması varsa açıklamaya gerçek konumu yazın.

5. Sürücü, araç ve poliçe bilgilerini belgeden aktarın

Ad-soyad, kimlik ve iletişim bilgileri; sürücü belgesi bilgileri; plaka, marka, model ve tescil bilgileri; trafik poliçesini düzenleyen şirket ve poliçe bilgileri okunaklı olmalıdır.

Sigortalı, işleten, araç sahibi ve sürücü her zaman aynı kişi olmayabilir. Form hangi bilgiyi istiyorsa o kişiyi yazın; tarafları birbirinin yerine geçirmeyin.

Bir haneyi bilmiyorsanız tahmin etmeyin. Belgeden veya sigorta kayıtlarından doğrulayın.

6. Koşul kutularını alışkanlıkla işaretlemeyin

Formdaki park hâli, park yerinden çıkma, şerit değiştirme, dönüş, kavşağa girme, arkadan çarpma gibi kutular kazanın oluş biçimini sınıflandırır. Yalnız gerçekten gerçekleşen durumu işaretleyin.

Birden fazla kutu olaya uyuyorsa hepsini okuyun; ancak birbirine ters kutuları rastgele işaretlemeyin. İşaret ile kroki ve yazılı beyan birbiriyle çelişmemelidir.

Kendi aracınıza ait sütunu kontrol edin. Karşı tarafın yaptığı manevrayı yanlışlıkla kendi sütununuzda işaretlemek değerlendirmeyi tamamen değiştirebilir.

7. İlk darbe yerini doğru gösterin

Araç şeması üzerindeki ilk darbe noktası, bütün hasarlı parçaların listesi değildir. İki aracın ilk temas ettiği bölgeyi gösterir.

Darbe noktası ile yazdığınız hasar listesi ve fotoğraflar uyumlu olmalıdır. Örneğin ilk temas sol ön köşedeyse, devam eden sürtme izi ayrıca açıklanabilir.

Eski hasarları yeni kazaya aitmiş gibi yazmayın. Her aracın genel fotoğrafı, kazayla ilişkili hasarın ayrılmasına yardımcı olur.

8. Görünür hasarı parça parça yazın

‘Ön taraf hasarlı’ yerine ‘ön tampon sağ köşe, sağ far, sağ ön çamurluk’ gibi görünür alanları belirtin. Teknik teşhis veya gizli hasar konusunda kesin konuşmayın; servis incelemesi sonradan ek zarar gösterebilir.

Hasar tespiti kusur kabulü değildir. Her iki araçta görünen hasarı ayrı ayrı kaydedin.

Araç dışındaki eşya veya kamu malı zarar gördüyse zaten taraf tutanağına uygunluk yeniden değerlendirilmelidir.

9. Krokiyi süslemeyin; ölçülü bir harita gibi çizin

Krokinin amacı güzel çizim değil, kazanın geometrisini anlatmaktır. Yol sayısı, şeritler, orta refüj, kavşak, trafik ışığı, levha, dur çizgisi ve sabit referanslar yer almalıdır.

Araçları A ve B olarak işaretleyin. Her aracın geliş yönünü okla gösterin; çarpışma noktasını ve mümkünse son konumlarını ayırın. Şerit çizgilerini unutmamak özellikle şerit değiştirme ve kavşak kazalarında kritiktir.

Krokideki araç yönleri, fotoğraflar ve yazılı beyanla aynı olmalıdır. Kuzey oku şart olmasa bile yol ve istikamet adları karışıklığı azaltır.

10. Beyanı kısa, kronolojik ve nesnel yazın

İyi beyan üç soruya cevap verir: Nereden geliyordunuz, hangi şeritte ve yönde ilerliyordunuz, temas hangi manevra sırasında nerede oldu?

‘Ben haklıyım, o suçlu’ yerine gözlenebilir olguları yazın. Örnek: ‘X Caddesi üzerinde sağ şeritte kuzey yönünde ilerlerken, sol şeritten sağa yönelen B aracının sağ ön kısmı aracımın sol ön kapı bölümüne temas etti.’

Görmediğiniz hızı, telefon kullanımını veya ışık rengini kesinmiş gibi yazmayın. Bir tanık veya kamera varsa varlığını belirtin ve kaynağını ayrıca koruyun.

11. Her sürücünün beyanı kendisine ait olsun

Taraflardan biri iki tarafın metnini tek başına yazmamalıdır. Her sürücü kendi gözlemini okuyup onaylamalıdır.

Karşı tarafın beyanına katılmıyorsanız kendi bölümünüzde nesnel biçimde farklı gördüğünüz olayı yazın. Form üzerinde hakaret, tehdit veya gereksiz tartışmaya yer vermeyin.

Boş bırakılan alana sonradan ekleme yapılmasını önlemek için kullanılmayan kısmı çizgiyle kapatabilirsiniz; düzeltme varsa tüm tarafların görüp paraflaması güvenli olur.

12. Fotoğraf ve videoları tutanakla eşleştirin

Sekizinci yazıdaki geniş, orta ve detay fotoğraflarını kullanın. Araçların sonradan taşındığı durumlarda hangi görüntünün taşınma öncesi, hangisinin sonrası olduğunu ayırın.

Mobil tutanakta fotoğraf ve isteğe bağlı video yüklenebilir. Kâğıt tutanakta ise orijinal dosyaları koruyup sigorta başvurusuna ekleyin.

Fotoğrafların plaka, araç ve olay yeriyle bağlantısı açık olmalıdır. Yalnız yakın hasar fotoğrafları krokinin eksiğini kapatmaz.

13. İmzadan veya dijital onaydan önce çapraz kontrol yapın

Tarih, saat, konum, plaka, sürücü, poliçe, kutular, darbe noktaları, hasar listesi, kroki ve beyanları baştan sona okuyun.

A ve B bilgilerinin yer değiştirmediğini, işaretlerin doğru sütunda bulunduğunu ve krokideki yönlerin yazılı anlatımla uyumlu olduğunu kontrol edin.

Katılmadığınız, boş bırakılmış veya okunamayan bir belgeyi imzalamayın. İmza, tutanağı okuduğunuz ve düzenlenmesine katıldığınız anlamına gelir; kusur oranını tarafların doğrudan belirlediği anlamına gelmez.

14. Bütün sürücülerin imzası veya onayı tamamlanmalıdır

SBM açıklamasına göre kazaya karışan tüm sürücülerin tutanağı imzalaması gerekir; eksik imzalı tutanak işleme alınmaz. Mobil tutanakta da taraf eşleştirmesi ve dijital onayların tamamlanması gerekir.

Kâğıt formun okunaklı bir nüshası her tarafta bulunsun. Formun ve eklerinin fotoğrafını olay yerinden ayrılmadan çekin.

İmzadan sonra tek taraflı ekleme veya değişiklik yapmayın. Yeni bir bilgi ortaya çıkarsa bunu tarihli ayrı belge olarak sigorta şirketine sunun.

15. Tutanağı teslim edin ve süreci takip edin

Kâğıt tutanak, fotoğraflar ve diğer belgeler ilgili sigorta şirketine iletilir. Mobil tutanak, tamamlandığında sistem üzerinden şirketlere aktarılır. Başvurunuzun veya hasar dosyanızın numarasını alın.

Tutanağın durumunu ve kusur değerlendirmesini SBM kanallarından takip edebilirsiniz. Değerlendirmeye etki edecek yeni bilgi veya belge varsa güncel itiraz süresi ve usulünü SBM ile sigorta şirketinden kontrol edin.

Tutanak tek başına bütün tazminat dosyası değildir. Araç hasarı, bedensel zarar, sağlık kayıtları ve diğer talepler sonraki aşamalarda kendi belgeleriyle yürütülür.

Örnek olay: Şerit değiştirme kazası

A aracı sağ şeritte düz ilerliyor, B aracı sol şeritten sağ şeride geçerken A aracının sol ön kapısına temas ediyor olsun.

Tarihi, saati ve yolun kuzey yönünü yazın. A ve B'nin ayrı sürücü, araç ve poliçe bilgilerini belgeden aktarın. B tarafında şerit değiştirme durumunu, gerçekten bu manevra yapıldıysa ilgili kutuda gösterin.

Krokide iki şeridi, araçların oklarla geliş yönünü, B'nin sağa geçişini ve temas noktasını çizin. A'nın sol ön kapısı ile B'nin sağ ön bölümünü darbe ve hasar alanlarında gösterin.

Her sürücü kendi gördüğünü yazsın. Geniş plan şerit fotoğrafı, araçların konumu ve iki temas bölgesinin detayları eklensin. Son olarak kutu–kroki–beyan–fotoğraf uyumunu kontrol edip bütün taraflar onaylasın.

En sık yapılan yedi hata

Tutanağın uygun olmadığı bir kazada özel form kullanmak; A ve B'yi kusur sırası sanmak; yanlış sütunda kutu işaretlemek; yalnız tampon fotoğrafı çekmek; şerit ve yön göstermeyen kroki çizmek; ‘ben haklıyım’ şeklinde sonuç yazmak; boş veya eksik formu imzalamak.

Bu hataların ortak nedeni aceledir. Olay yeri güvenliyse beş dakikalık çapraz kontrol, aylar sürebilecek bir uyuşmazlığı önleyebilir.

Kaza tespit tutanağını kusur incelemesine uygun doldurma: sonuç ve son kontrol

Olay yeri aşamasını güvenlik, delil, doğru tutanak türü ve eksiksiz form ile tamamladık.

Bir sonraki yazıda bu tutanağın sigorta şirketlerine ulaştıktan sonra nasıl kusur oranına dönüştüğünü, fotoğraf ve krokinin hangi noktada etkili olduğunu ve yanlış kusur değerlendirmesine karşı hangi yolların bulunduğunu anlatacağız.

Kaza tespit tutanağını kusur incelemesine uygun doldurma hakkında sık sorulan sorular

1. Önce bu tutanağın kullanılabildiğini doğrulayın nasıl değerlendirilir?

Bu form yalnız maddi hasarlı ve tarafların birlikte düzenleyebildiği uygun kazalar içindir. Yaralanma veya ölüm, alkol ya da uyuşturucu şüphesi, ehliyet veya geçerli trafik sigortası sorunu, kamu malı ya da üçüncü kişi eşyası zararı, tek taraflı kaza veya SBM'nin saydığı diğer engeller varsa taraf tutanağı düzenlemeyin. Taraflar olayın oluş biçiminde anlaşamıyorsa gerçeğe aykırı bir ortak metin yazmayın. 112 üzerinden trafik birimine haber verin. Tutanağa uygunluk kontrolünü atlayıp formu eksiksiz doldurmak,.

Mobil ve Kâğıt Tutanağın Karşılaştırılması

Kâğıt form kullanılabilir. Ayrıca SBM'nin Mobil Kaza Tutanağı hizmeti Sigortam360 uygulaması üzerinden sunulmaktadır. Mobil sistem; e-Devlet girişi, konum, fotoğraf veya video, taraf eşleştirme, senaryo çizimi ve dijital onay adımlarını içerir. Mobil kullanacaksanız telefon şarjı, internet bağlantısı ve bütün tarafların eşleştirme/onay işlemlerini tamamlayabilmesi önemlidir. İşlem yarım kalırsa hazır bir kâğıt form yedek olabilir. Yöntem değişse de veri aynı olmalıdır: sürücüler, araçlar, poliçeler, yer ve zaman,.

3. Formdan önce belgeleri yan yana koyun nasıl değerlendirilir?

Sürücü belgesi, araç tescil belgesi, geçerli trafik sigortası bilgisi, plaka ve iletişim bilgilerini doğrulayın. Bilgileri hafızadan yazmayın. Belgenin fotoğrafını çekerken kişisel verileri gereksiz kişilere yaymayın. Yalnız dosya için gerekli bilgileri kontrollü biçimde paylaşın. Birden fazla araç varsa her sürücü ve araç için eşleştirmeyi karıştırmayın. Kâğıt formda A ve B yalnız tarafları ayıran harflerdir; A aracının kusurlu, B aracının kusursuz olduğu anlamına gelmez.

4. Tarih, saat ve yeri kesin yazın nasıl değerlendirilir?

Kazanın tarihi, yaklaşık değil mümkün olan en doğru saati ve açık konumu yazılmalıdır. İl, ilçe, mahalle, cadde veya yol adı, kavşak, yol yönü ve kilometre bilgisi ayırt edici olsun. ‘Ana yol’, ‘köprü yanı’ veya ‘ışıklar’ gibi tek başına birçok yere uyabilecek ifadeler yeterli değildir. Konumu haritadan kontrol edin ve yolun hangi istikametinde olduğunuzu belirtin. Mobil tutanak otomatik konum eklese bile pinin doğru noktada olduğunu kontrol edin. GPS sapması varsa açıklamaya gerçek konumu yazın.

Site içi bağlantı önerileri

Yayın sırasında aşağıdaki mevcut sayfalara bağlamsal iç bağlantı verilebilir:

• Kaza Tespit Tutanağına İtiraz Dilekçesi Nedir?
• Trafik Kazası Kusur Oranına İtiraz Dilekçesi Örneği
• Trafik Kazası Kusur Oranına (KTT) İtiraz Nasıl Yapılır ?
• KTK 46/i Kusur Oranı Nedir?

Resmî ve birincil kaynaklar

• SBM — Kaza Tespit Tutanağı SSS
• SBM — Mobil Kaza Tutanağı
• SBM — KTT Sorgulama ve İtiraz
• SEDDK — Sigortacılık Genelgeleri
• Karayolları Trafik Kanunu

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.