Karayolları ve Belediyeye Tazminat Davası 2026

Çukur, açık rögar, yetersiz işaretleme, buzlanma tedbirinin alınmaması veya yol çalışmasının güvenli yürütülmemesi nedeniyle kaza meydana gelirse yolun yapım, bakım ve işletmesinden sorumlu idare veya işletmeciye tazminat talebi yöneltilebilir. Ancak “belediye sınırı içinde oldu” demek belediyenin mutlaka sorumlu olduğu anlamına gelmez; önce yolun kimin sorumluluğunda olduğu belirlenmelidir.

Yolun Sorumlusu Nasıl Belirlenir?

• Devlet ve il yollarında çoğunlukla Karayolları Genel Müdürlüğü
• Belediye yol ağında ilgili büyükşehir veya ilçe belediyesi
• Otoyol ve köprüde, görev ve sözleşmesine göre kamu kurumu veya özel işletmeci
• Altyapı kazısı, rögar ve tesis arızasında su, kanalizasyon, elektrik veya doğal gaz idaresi
• Yol yapım işinde, kusuruna göre yüklenici ve denetim sorumluları

Aynı yerde birden fazla kurum görevli olabilir. Yolun adı, kilometresi, koordinatı ve bakım ağı bilgisiyle kurumlara yazılı sorumluluk sorusu yöneltilebilir. Yanlış kuruma süresinde başvuru yapmak her durumda doğru kuruma karşı süreyi korumaz.

Hangi Yol Kusurları Tazminat Doğurabilir?

Her yol bozukluğu otomatik sorumluluk yaratmaz. Bozukluğun tehlike yaratacak nitelikte olması, sorumlu kuruluşun bunu bilmesi veya makul denetimle bilmesinin beklenmesi, gerekli bakım ya da uyarıyı yapmaması ve kazayla zarar arasında bağ bulunması gerekir. Örnekler:

• Derin ve işaretsiz çukur veya açık rögar
• Yol çalışmasında bariyer, aydınlatma ve yönlendirme eksikliği
• Görüşü kapatan bitki veya hatalı yerleştirilmiş levha
• Yağış sonrası tehlikeli su birikmesi ve drenaj yetersizliği
• Bilinen buzlanma noktasında makul önlemin alınmaması
• Çöken yol, bozuk köprü derzi veya güvenlik ekipmanı eksikliği

Sürücünün hızını yol, hava ve görüş durumuna uyarlamaması ortak kusur oluşturabilir. Yol kusuru bulunduğu halde tazminat, sürücünün kusur oranına göre azalabilir.

Kaza Yerinde Hangi Deliller Toplanmalı?

• Çukur veya engelin ölçüsünü ve yol içindeki yerini gösteren fotoğraf/video
• Uyarı levhası, aydınlatma ve bariyer bulunup bulunmadığını gösteren geniş açı kayıt
• Konum, kilometre, tarih, saat ve hava durumu
• Kaza tespit tutanağı ve kolluk kaydı
• Çevre kamera kayıtları ile tanık bilgileri
• Aracın hasarı, çekici, servis ve eksper belgeleri
• Yaralanma varsa bütün sağlık kayıtları
• Daha önce aynı yer için yapılan belediye/KGM şikâyetleri

Tehlike kaza sonrasında hızla giderilebileceği için olay yeri kaydı geciktirilmemelidir. Ölçüm yapılırken trafik güvenliği tehlikeye atılmamalı; mümkünse kolluk tutanağına yol kusuru açıkça yazdırılmalıdır.

Hangi Zararlar İstenebilir?

Araç onarım bedeli, değer kaybı, çekici ve makul ulaşım/araç mahrumiyet gideri talep konusu olabilir. Yaralanma varsa tedavi, geçici ve sürekli iş gücü kaybı, bakım gideri, ekonomik geleceğin sarsılması ve koşulları varsa manevi tazminat gündeme gelir. Ölüm halinde destekten yoksun kalma ve cenaze giderleri istenebilir.

Zararın faturayla belgelenmesi tek başına yeterli değildir; giderin kazayla bağlantısı ve makul olup olmadığı da incelenir. Araç onarım zararının hesabı için araç hasar bedeli rehberine bakılabilir.

İdareye Başvuru ve Dava Süresi

Talep kamu hizmetinin kusurlu yürütülmesine dayanıyorsa tam yargı davasından önce 2577 sayılı Kanun’un 13. maddesi uyarınca ilgili idareye başvuru gerekir. İdari eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde olaydan itibaren beş yıl içinde zarar ile tazminat miktarı yazılı olarak istenmelidir. İdare talebi reddeder veya otuz gün cevap vermezse genel dava açma süresi içinde idare mahkemesinde dava gündeme gelir.

Bu süreler özel işletmeciye, sigorta şirketine veya araç işletenine karşı adli yargıda ileri sürülen taleplerle aynı değildir. Görevli yargı konusunda yol bakım kusuruna ilişkin farklı olaylarda idari ve adli yargı kararları bulunduğundan; davalının kamu idaresi, özel otoyol işletmecisi veya başka bir kişi olması ve talebin hukuki dayanağı birlikte değerlendirilmelidir.

Karayolları Trafik Kanunu m. 110 ve Yargı Yolu

Karayolları Trafik Kanunu’nun 110. maddesi, bu Kanundan doğan sorumluluk davalarının adli yargıda görüleceğini belirtir. Buna karşılık yolun bakım ve onarım kamu hizmetinin hiç veya gereği gibi yürütülmemesine dayanan bazı uyuşmazlıklar hizmet kusuru sayılarak idari yargıda ele alınmıştır. Bu ayrım yalnız kazanın “trafik kazası” olmasıyla çözülemez.

Dava açmadan önce talebin araç işleteni sorumluluğuna mı, özel işletme sözleşmesine mi yoksa idarenin hizmet kusuruna mı dayandığı belirlenmelidir. Yanlış yargı kolu zaman ve süre kaybına neden olabilir.

Başvuru Dilekçesinde Ne Bulunmalı?

• Kaza yeri, tarih, saat ve olayın ayrıntılı anlatımı
• Yol kusurunun niteliği ve idarenin görevi
• Sürücü ve araç bilgileri
• Talep edilen maddi ve manevi zarar kalemleri
• Her kalemin tutarı veya hesap yöntemi
• Fotoğraf, tutanak, sağlık, eksper ve fatura ekleri
• Ödeme için hesap bilgisi ve tebligat adresi

Dilekçenin evrak kaydı veya KEP teslim bilgisi saklanmalı; sözlü belediye bildirimi tazminat başvurusu yerine kabul edilmemelidir.

Sık Sorulan Sorular

Çukura düştüm, kaza tutanağı yok; tazminat istenebilir mi?

Tutanak eksikliği ispatı zorlaştırır fakat diğer delillerle olay ve yol kusuru kanıtlanabilir. Fotoğraf, kamera, çekici ve servis kayıtları önem kazanır.

Kasko ödeme yaptıysa idareye başvurabilir miyim?

Sigortacının ödeme ölçüsünde halefiyeti doğabilir. Sigortalının karşılanmayan zararı için hakkı sürebilir; mükerrer tahsilat yapılamaz.

Yol yapımını taşeron yaptıysa yalnız şirkete mi başvurulur?

İdarenin hizmet sorumluluğu ile yüklenicinin sözleşme ve haksız fiil sorumluluğu ayrı değerlendirilir. Sözleşme tarafları ve kusur raporu görülmeden tek sorumlu varsayılmamalıdır.

Resmî Kaynaklar

• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
• Karayolları Genel Müdürlüğü

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.