İçindekiler
Kısa cevap: İdari yargıda dava açma süresi, idari işlem veya eyleme karşı mahkemeye başvurulabilecek kanuni dönemi ifade eder. Bu süreler kural olarak hak düşürücü niteliktedir ve mahkeme tarafından kendiliğinden incelenir.
İdari yargıda dava açma süresi, idari işlem veya eyleme karşı mahkemeye başvurulabilecek kanuni dönemi ifade eder. Bu süreler kural olarak hak düşürücü niteliktedir ve mahkeme tarafından kendiliğinden incelenir. Sürenin geçirilmesi, uyuşmazlığın esasına girilmeden davanın reddine yol açabilir.
Genel kural: Özel kanunda farklı süre yoksa Danıştay ve idare mahkemelerinde 60 gün, vergi mahkemelerinde 30 gün içinde dava açılır. Süre, yazılı bildirimi izleyen gün başlar. Özel kanunlardaki 7, 10, 15 veya 30 günlük daha kısa süreler saklıdır.
Dava açma süresi, idari işlemin hukuka uygunluğunun yargısal denetime taşınması için kanunun tanıdığı zamandır. İptal davasında amaç hukuka aykırı işlemin ortadan kaldırılması; tam yargı davasında ise idari işlem veya eylem nedeniyle ihlal edilen hakkın ve doğan zararın giderilmesidir.
İdari yargıda süre, yalnız davalının ileri sürmesi üzerine incelenmez. Mahkeme dilekçeyi ilk inceleme aşamasında süre yönünden değerlendirir; süre aşımı yargılamanın ilerleyen safhasında anlaşılırsa yine dikkate alınır.
Bu süreler takvim günüdür; yalnız iş günleri sayılmaz. Sürenin son gününün resmî tatile rastlaması veya adli tatil içinde kalması hâlinde İYUK'taki uzama kuralları uygulanır.
İdari uyuşmazlıklarda temel başlangıç noktası yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen gündür. Tebliğ günü süreye dâhil edilmez. Bireysel işlemlerde usulüne uygun yazılı bildirim esastır; kişinin işlemi başka yoldan duyması her durumda süreyi başlatmaz.
Elektronik tebligat, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır. İdari dava açma süresi, bu kanuni tebliğ tarihini izleyen gün işlemeye başlar. Belgenin daha erken açılması veya SMS alınmaması kanuni tarihi kendiliğinden değiştirmez.
İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi ilan tarihini izleyen günden başlar. Düzenleyici işlemin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işleme, uygulama işlemine veya her ikisine karşı dava açabilir. Her düzenleyici işlem için yayımlanma ve uygulama ilişkisi ayrıca incelenmelidir.
Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlerde sürenin başlangıcı; tahakkuku tahsile bağlı vergilerde tahsil, tebliğ yapılan hâllerde tebliğ, tevkif yoluyla alınan vergilerde hak sahibine ödeme ve tescile bağlı vergilerde tescil tarihine göre belirlenebilir. Özel vergi kanunundaki usul mutlaka kontrol edilmelidir.
Süre hesabında tebligat mazbatası, UETS delil kaydı, ilan tarihi ve başvuru kayıt numarası saklanmalıdır. Bir günlük hata dahi süre aşımı sonucu doğurabileceğinden son gün beklenmeden dava açılması daha güvenlidir.
İdari yargıda çalışmaya ara verme dönemi 20 Temmuz'da başlar ve 31 Ağustos'ta sona erer. İYUK'ta yazılı sürelerin bitimi bu döneme rastlarsa süre, çalışmaya ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır.
Bu kural her süreyi baştan başlatmaz ve sürenin adli tatilden önce bitmesi hâlinde uygulanmaz. Ayrıca kanunda çalışmaya ara verme sırasında görülmeye devam edeceği belirtilen işler ve özel kanunlardaki istisnalar ayrıca değerlendirilmelidir.
Bazı uyuşmazlıklarda genel 60 veya 30 günlük süre yerine özel kanunda daha kısa süre öngörülür. İhale, sınav, acele kamulaştırma, çevre ve imar uygulamaları gibi alanlarda özel süreler bulunabilir. İşlem metnindeki kanun yolu açıklaması incelenmeli, ancak açıklamanın eksik veya yanlış olması hâlinde doğrudan süresiz dava hakkı bulunduğu varsayılmamalıdır.
Uyarı: Özel süreye tabi bir işlemde başvuru yolu veya süresi gösterilmemişse Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun yaklaşımı uyarınca genel 60 veya 30 günlük sürenin uygulanması gündeme gelebilir. Somut işlemin mevzuatı ve güncel içtihat birlikte kontrol edilmelidir.
İYUK 11 uyarınca ilgili, dava açmadan önce ve dava süresi içinde işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan; üst makam yoksa işlemi yapan makamdan isteyebilir. Bu başvuru işlemekte olan dava açma süresini durdurur.
İdare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. Açık ret veya zımni ret üzerine süre kaldığı yerden yeniden işlemeye başlar; başvuru tarihine kadar geçen günler hesaba katılır. Başvuru yeni bir 60 günlük süre başlatmaz.
60 günlük dava süresinin 18. gününde İYUK 11 başvurusu yapılmışsa süre durur. İdarenin açık ret cevabının tebliği veya 30 günlük zımni ret süresinin bitimini izleyen günden itibaren kalan 42 gün işlemeye devam eder.
Her idari başvuru süreyi durdurmaz. Başvurunun İYUK 11 kapsamındaki makama, dava süresi içinde ve işleme yönelik uygun bir taleple yapılması gerekir. Özel kanunda zorunlu başvuru varsa o kanunun süre ve usulü öncelikle uygulanır.
İYUK 10 kapsamında ilgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idareye başvurabilir. İdare 30 gün içinde cevap vermezse istek zımnen reddedilmiş sayılır. Bu tarihten itibaren genel dava açma süresi içinde dava açılabilir.
Otuz gün içinde verilen cevap kesin değilse ilgili, cevabı ret sayıp dava açabilir veya kesin cevabı bekleyebilir. Bekleme sırasında dava süresi işlemez; ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Kesin cevap bu dönem içinde gelirse süre cevabın tebliğini izleyen gün başlar.
İdari eylem nedeniyle hakkı ihlal edilen kişi, eylemi öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurmalıdır. Başvuruda zararın giderilmesi istenir. Bu ön başvuru, doğrudan eyleme dayanan tam yargı davasında dava şartı niteliğindedir.
İdarenin başvuruyu kısmen veya tamamen reddetmesi hâlinde ret cevabının tebliğini izleyen günden; 30 gün cevap verilmezse zımni ret tarihini izleyen günden itibaren dava açma süresi içinde tam yargı davası açılır. Zararın ve sorumlu idarenin öğrenilme zamanı, özellikle sağlık ve uzun süreli zarar dosyalarında ayrıca değerlendirilir.
Bir idari işlem hakkı ihlal etmişse kişi doğrudan tam yargı davası açabilir veya iptal ve tam yargı taleplerini birlikte ileri sürebilir. Önce iptal davası açılmışsa, iptal kararının veya kanun yolu incelemesi sonunda verilen kararın tebliğinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açılması mümkündür.
İşlemin uygulanması nedeniyle sonradan zarar doğmuşsa uygulama tarihinden itibaren dava süresi gündeme gelir. İYUK 12'nin seçenekleri ve İYUK 11 başvurusunun süreye etkisi somut olayın kronolojisiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Çözümlenmesi idari yargının görevinde olan bir dava adli veya askerî yargı yerinde açılmış ve görev yönünden reddedilmişse, ret kararının kesinleşmesini izleyen günden itibaren 30 gün içinde görevli idari yargı yerinde dava açılabilir. Görevsiz yargı yerine başvuru tarihi, idari yargı bakımından da korunabilir.
Görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra idari yargıdaki genel süre henüz dolmamışsa genel süre içinde de dava açılabilir. Bu koruma, ilk davanın gerçekten görevli olmayan yargı yerinde ve usulüne uygun açılmış olmasına bağlıdır.
Anayasa'nın 40. maddesi uyarınca devlet, işlemlerinde ilgili kişilerin hangi kanun yollarına ve mercilere hangi sürede başvuracağını belirtmelidir. Buna rağmen Danıştayın bağlayıcı içtihadı, dava süresi hiç gösterilmemiş işlemlerde kural olarak genel 60 veya 30 günlük sürenin uygulanacağı yönündedir.
Yanlış süre gösterilmesi, özel süre ve kişinin mahkemeye erişim hakkı bakımından farklı değerlendirmeler doğurabilir. İşlemdeki açıklamaya güvenilse bile ilgili kanun ve güncel içtihat kontrol edilerek gecikmeden başvurulmalıdır.
Usulsüz tebligatta muhatap işlemi öğrenmişse, Tebligat Kanunu 32 uyarınca bildirdiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi kabul edilebilir. İdari işlemlerde yazılı bildirim temel kuraldır; yalnız fiilî öğrenmenin süreyi başlatması istisnai ve somut olayın niteliğine bağlıdır.
Tebligatın usulsüz olduğu düşünülüyorsa tebliğ mazbatası veya UETS delili alınmalı, gerçek öğrenme tarihi belgelenmeli ve dava en kısa sürede açılmalıdır. Sadece usulsüzlük iddiasına güvenerek beklemek ciddi hak kaybı riski yaratır.
Dava dilekçesi görevli mahkemeye, başka bir idare veya vergi mahkemesine, bulunmayan yerlerde asliye hukuk hâkimliğine veya yurt dışında Türk konsolosluğuna verilebilir. UYAP Vatandaş ve Avukat Portal üzerinden elektronik dava açma imkânı da kullanılabilir.
Harç, posta gideri, elektronik imza ve sistem onayı tamamlanmadan yalnız taslak oluşturmak dava açıldığı anlamına gelmeyebilir. Son gün işlem yapılacaksa sistem kesintisi ihtimaline karşı başvuru mümkün olduğunca erken tamamlanmalı ve tahsilat ile gönderim belgesi saklanmalıdır.
Özel kanunda farklı süre yoksa yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gündür.
Özel hüküm yoksa 30 gündür. Başlangıç tarihi verginin türü ve tebliğ veya tahakkuk yöntemine göre belirlenir.
İYUK 11 şartlarına uygun ve dava süresi içinde yapılan başvuru süreyi durdurur. Özel kanundaki başvuruların etkisi kendi hükümlerine göre belirlenir.
İYUK 10, 11 ve 13 kapsamındaki genel idari başvurularda cevap verilmemesi hâlinde güncel zımni ret süresi 30 gündür.
İdari yargıda genel dava açma süresi Danıştay ve idare mahkemelerinde 60, vergi mahkemelerinde 30 gündür. Ancak özel kanun süreleri, tebliğ yöntemi, İYUK 10 ve 11 başvuruları, idari eylemden doğan tam yargı davaları ve adli tatil hesabı sonucu değiştirebilir. Süre, işlem ve başvuru kronolojisi gün gün çıkarılarak hesaplanmalıdır.
Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgi amacı taşır. İşlemin tebliğ şekli, özel kanun, idari başvuru tarihi, açık veya zımni ret, zararın öğrenilmesi ve görevli mahkeme somut dosya üzerinden değerlendirilmelidir.
Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.
Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik 2026 – 7574 Sayılı Kanun İçindekiler1. 7574 Sayılı Kanun Neleri Değiştirdi?2. Araç Tescili ve Miras Kalan Araçlarda Yeni Kurallar3. Plaka İhlallerindeDetaylı Bilgi
Kademeli Emeklilik 2026: Mevcut Kurallar ve Düzenleme Beklentisi İçindekiler1. Kademeli Emeklilik Nedir?2. 2026 Yılında Kademeli Emeklilik Çıktı mı?3. Emeklilik Şartını Hangi Tarih Belirler?4.Detaylı Bilgi
Alkol Cezasına İtiraz – Ehliyete El Konulmasına İtiraz (Ehliyeti Geri Alma) 2026 İçindekiler1. Alkollü Araç Kullanma Sınırı Kaç Promildir?2. 2026 Alkollü Araç Kullanma Cezaları3. Alkol Cezasına İtirazDetaylı Bilgi
Sağlık Kurulu Heyet Raporu Nedir, Nasıl Alınır, Kaç Günde Çıkar? İçindekiler1. 2026’da Sağlık Kurulu Raporlarında Ne Değişti?2. Sağlık Kurulu Raporu Hangi Amaçlarla Alınır?3. Heyet RaporuDetaylı Bilgi
İLETİŞİM
yavuzhanvincoglu@gmail.com 05386186941 Cevizli Mahallesi Enderun Sokak, No:10 Nursanlar Plaza Kartal/İSTANBULTüm Hakları Saklıdır - © Copyright 2025 - CreativeClub
