Geçici İş Göremezlik, Bakıcı ve Tedavi Giderleri Nasıl Belgelenir?

Geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi giderleri aynı zarar kalemi değildir. Çalışamama süresi sağlık kayıtları ve gelir belgeleriyle; bakıcı ihtiyacı yaralanmanın günlük yaşama etkisiyle; tedavi giderleri ise fatura ve ödeme kayıtlarıyla ortaya konulur.

SGK tarafından karşılanan tutarlar ile kişinin kendisinin ödediği ilaç, ulaşım, fizik tedavi ve benzeri giderler ayrılmalıdır. Belge bulunmayan dönemler için sağlık dosyası, reçeteler ve somut yaşam koşulları birlikte değerlendirilir.

Bu rehber hangi sorunu çözüyor?

Bu yazı, “Geçici İş Göremezlik ve Bakıcı Gideri Nasıl Hesaplanır? Belgeler ve Örnekler” başlığındaki bilgileri yalnız tanım düzeyinde bırakmadan dosya kurma ve kontrol etme bakışıyla ele alır. Amaç, tek bir belgeye veya tek bir orana güvenmek yerine olayın kronolojisini, dayanak kayıtlarını ve başvuru sırasını birlikte değerlendirebilmektir.

1. Dört kalemi birbirine karıştırmayın

Geçici iş göremezlik, iyileşme döneminde çalışma gücündeki kaybın ekonomik sonucudur. Geçici bakıcı gideri aynı dönemde günlük yaşam için gerekli yardımın maliyetidir.

Sürekli bakıcı gideri tedavi bittikten sonra devam eden bağımlılık hâline dayanır. Hastane, ameliyat ve sağlık hizmet bedelleri ise başka bir sistem ve teminat başlığı altında değerlendirilir.

Haziran 2026 genel şart değişikliği, geçici ve sürekli iş göremezliği sakatlanma; geçici ve sürekli bakıcı giderini tedavi gideri teminatı altında açık biçimde düzenlemiştir.

2. İstirahat raporu başlangıçtır, tek başına sonuç değildir

Raporun başlangıç ve bitiş tarihi, düzenleyen kurum, tanı, uzatma raporları ve kazayla bağlantısı kontrol edilir.

Raporlu olduğu hâlde fiilen çalışan veya tam ücret almaya devam eden kişinin gerçek ekonomik kaybı, hiç gelir elde etmeyen kişiyle aynı değildir.

Rapor bulunmayan her gün otomatik olarak dışlanmaz; yatarak tedavi, hekim kaydı ve fiilî iş göremezlik incelenebilir. Ancak yalnız kişinin sonradan beyanı yerine zamanında tıbbi belge gerekir.

3. Ücretli çalışan için temsili örnek

Kişinin net belgeli aylık geliri temsili olarak 36 bin lira, kabul edilen geçici iş göremezlik süresi 60 gün olsun. Basit günlük karşılığı 1.200 lira kabul edersek, kusur ve ödemeler öncesi dönemsel kayıp 72 bin liradır.

Bu dönemde işveren 30 bin lira ücret ödemiş veya SGK'dan aynı gelir kaybını karşılayan bir ödeme alınmışsa, ödemenin niteliği incelenmeden 72 bin liranın tamamı istenmemelidir.

Örneğin mahsup edilmesi gereken 30 bin lira bulunduğu varsayılırsa kalan zarar 42 bin liradır. Zarar görenin yüzde 20 etkili kusuru uygulanırsa temsili sonuç 33 bin 600 liraya iner. Gerçek dosyada brüt-net ayrımı, gün sayısı ve mahsup hukuken ayrıca belirlenir.

4. Serbest çalışan ve işletme sahibi

Dükkânın cirosunun düşmesi, kişinin kişisel emek kaybıyla aynı şey değildir. Kira, malzeme, personel ve genel piyasa değişimi ayrıştırılmalıdır.

İşletme kişinin çalışması olmadan devam etmişse yerine çalıştırılan kişinin belgeli maliyeti veya kaybedilen kişisel emek değeri incelenebilir. Vergi beyannamesi, oda kaydı, fatura ve personel bordrosu birlikte okunur.

Kazadan sonra işe hiç ara vermeden devam edilmişse sırf rapor bulunduğu için tam gelir kaybı varsaymak doğru değildir; daha düşük kapasite veya ek personel gideri somutlaştırılmalıdır.

5. Çalışmayan kişi için geçici iş göremezlik

Geliri bulunmayan kişi yaralanınca ekonomik zararı otomatik olarak sıfır kabul edilmez; fakat ücretli çalışanla aynı bordro kaybı formülü de doğrudan uygulanmaz.

Ev içi hizmetlerin yapılamaması, günlük yaşam desteği ve yerine getirilemeyen işlerin emsal maliyeti somut olayda tartışılabilir. Öğrenci ve çocuklarda eğitim, bakım ve gelişim etkisi ayrıca belgelenir.

Bu grupların ayrıntılı gelir hesabını bir sonraki yazıda ayrı ayrı ele alacağız.

6. Geçici bakıcı ihtiyacı nasıl kanıtlanır?

Bakım ihtiyacı yalnız ‘annem bana baktı’ cümlesi değildir. Hangi dönemde banyo, giyinme, tuvalet, yemek, hareket veya ulaşım yardımına ihtiyaç duyulduğu tıbbi kayıt ve günlük yaşamla gösterilmelidir.

Taburculuk planı, hekim veya kurul değerlendirmesi, ameliyat, yük vermeme kararı, yardımcı cihaz ve fizik tedavi kayıtları önemlidir.

Aile üyesinin ücretsiz bakım vermesi ihtiyacı ortadan kaldırmaz; fakat bakımın süresi ve yoğunluğu abartılmamalıdır.

7. Geçici bakıcı için temsili örnek

Hekim kayıtlarıyla 30 günlük tam zamanlı bakım ihtiyacı kabul edildiğini düşünelim. Temsili aylık emsal bakım maliyeti 30 bin lira olsun.

Kusur öncesi geçici bakım zararı örnek olarak 30 bin liradır. Zarar görenin yüzde 20 etkili kusuru varsa 24 bin lira üzerinden teminat kontrolüne geçilir.

Bakıcıya fiilen daha yüksek ödeme yapıldığı ileri sürülüyorsa sözleşme, banka ödemesi, vergi ve çalışma kayıtları incelenir. Belgesiz olarak rastgele yüksek piyasa ücreti yazılamaz.

8. Sürekli bakıcı gideri farklıdır

Tedavi tamamlandıktan sonra kişinin sürekli yardıma ihtiyaç duyması, süreli istirahat raporundan farklı bir tıbbi değerlendirme gerektirir.

Güncel genel şartlar, kısmî veya tam bağımlılık, ilgili sağlık kurulu raporu ve bakımın belgelenmesine göre özel hesap esasları içerir. Sadece yüksek fonksiyon kaybı oranı bulunması tek başına sürekli bakıcı ihtiyacı anlamına gelmez.

Sürekli bakıcı hesabı yaşam boyu toplu değere dönüşebileceği için yaşam tablosu, teknik faiz, bağımlılık düzeyi, kusur ve limit ayrıca uygulanır.

9. SGK ödemesi ile trafik sigortası talebini ayırın

SGK'nın geçici iş göremezlik ödeneği kendi sigortalılık şartları ve 5510 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilir. Trafik sigortasındaki gerçek zarar hesabı ise sorumluluk ve teminat sistemine dayanır.

Aynı dönemde alınan her ödeme otomatik olarak ikinci kez tahsil edilemez; fakat hangi ödemenin mahsup edileceği hukuki niteliğine göre belirlenir.

e-Devlet ödeme dökümünü, işveren ücret bordrosunu ve banka hareketini aynı zaman çizelgesine koyun.

10. Başvuru belge listesi

Geçici iş göremezlik için istirahat ve tedavi kayıtları, işe giriş-çıkış ve bordrolar, SGK hizmet/ödeme belgeleri, işveren yazısı ve banka kaydı; bakım için tıbbi ihtiyaç belgesi, bakım dönemi ve fiilî ödeme kayıtları hazırlanmalıdır.

Talep yazısında geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve sürekli bakıcı kalemlerini ayrı rakam ve belgelerle gösterin.

Aynı faturayı veya aynı günleri iki farklı kalemde tekrar kullanmayın.

• İstirahat ve epikriz
• İşe dönüş tarihi
• Bordro ve banka
• SGK ödeme dökümü
• Vergi/işletme kayıtları
• Bakım ihtiyacı değerlendirmesi
• Bakıcı ödeme belgeleri
• Kusur ve poliçe bilgisi

Sonuç ve son kontrol

İyileşme dönemi ve bakım giderini hesapladık. Şimdi en çok karıştırılan gelir gruplarına geçiyoruz.

Bir sonraki yazıda çocuk, öğrenci, ev içi emek veren, işsiz, emekli, serbest çalışan ve işletme sahibinin gelirinin hesapta nasıl ele alındığını açıklayacağız.

Sık sorulan sorular

1. Dört kalemi birbirine karıştırmayın nasıl değerlendirilir?

Geçici iş göremezlik, iyileşme döneminde çalışma gücündeki kaybın ekonomik sonucudur. Geçici bakıcı gideri aynı dönemde günlük yaşam için gerekli yardımın maliyetidir. Sürekli bakıcı gideri tedavi bittikten sonra devam eden bağımlılık hâline dayanır. Hastane, ameliyat ve sağlık hizmet bedelleri ise başka bir sistem ve teminat başlığı altında değerlendirilir. Haziran 2026 genel şart değişikliği, geçici ve sürekli iş göremezliği sakatlanma; geçici ve sürekli bakıcı giderini tedavi gideri teminatı altında açık.

2. İstirahat raporu başlangıçtır, tek başına sonuç değildir nasıl değerlendirilir?

Raporun başlangıç ve bitiş tarihi, düzenleyen kurum, tanı, uzatma raporları ve kazayla bağlantısı kontrol edilir. Raporlu olduğu hâlde fiilen çalışan veya tam ücret almaya devam eden kişinin gerçek ekonomik kaybı, hiç gelir elde etmeyen kişiyle aynı değildir. Rapor bulunmayan her gün otomatik olarak dışlanmaz; yatarak tedavi, hekim kaydı ve fiilî iş göremezlik incelenebilir. Ancak yalnız kişinin sonradan beyanı yerine zamanında tıbbi belge gerekir.

3. Ücretli çalışan için temsili örnek nasıl değerlendirilir?

Kişinin net belgeli aylık geliri temsili olarak 36 bin lira, kabul edilen geçici iş göremezlik süresi 60 gün olsun. Basit günlük karşılığı 1.200 lira kabul edersek, kusur ve ödemeler öncesi dönemsel kayıp 72 bin liradır. Bu dönemde işveren 30 bin lira ücret ödemiş veya SGK'dan aynı gelir kaybını karşılayan bir ödeme alınmışsa, ödemenin niteliği incelenmeden 72 bin liranın tamamı istenmemelidir. Örneğin mahsup edilmesi gereken 30 bin lira bulunduğu varsayılırsa kalan zarar 42 bin liradır. Zarar görenin yüzde 20.

4. Serbest çalışan ve işletme sahibi nasıl değerlendirilir?

Dükkânın cirosunun düşmesi, kişinin kişisel emek kaybıyla aynı şey değildir. Kira, malzeme, personel ve genel piyasa değişimi ayrıştırılmalıdır. İşletme kişinin çalışması olmadan devam etmişse yerine çalıştırılan kişinin belgeli maliyeti veya kaybedilen kişisel emek değeri incelenebilir. Vergi beyannamesi, oda kaydı, fatura ve personel bordrosu birlikte okunur. Kazadan sonra işe hiç ara vermeden devam edilmişse sırf rapor bulunduğu için tam gelir kaybı varsaymak doğru değildir; daha düşük kapasite veya ek personel.

Site içi bağlantı önerileri

Yayın sırasında aşağıdaki mevcut sayfalara bağlamsal iç bağlantı verilebilir:

• Trafik Kazasında Geçici İş Göremezlik Süresi Nasıl Belirlenir?
• İş Kazası Tazminat Hesaplama
• İş Kazası Ceza Davası
• İş Durması ve Kar Kaybı Sigortası

Resmî ve birincil kaynaklar

• SEDDK — 12 Haziran 2026 Genel Şart Değişikliği Duyurusu
• SEDDK — Trafik Sigortası Genel Şartları
• SGK — İş Göremezlik Ödemesi
• Sağlık Bakanlığı — Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi

Bilgilendirme notu: Mevzuat, teminat limitleri, parasal sınırlar ve kurum uygulamaları zaman içinde değişebilir. Somut olay; kaza tarihi, poliçe hükümleri, kusur, sağlık kayıtları ve ilgili düzenlemeler birlikte incelenerek değerlendirilmelidir.

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca değerlendirilmelidir. Kişisel durumunuza ilişkin hukuki destek için baroya kayıtlı bir avukata başvurmanız önerilir.