Devlet Memurları Kanunu 183. Madde: Hazarda Silah Altına Alınanların Aylıkları

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 183. maddesi, barış döneminde muvazzaf askerlik dışında eğitim veya manevra amacıyla silah altına alınan devlet memurlarının aylıklarının nasıl ödeneceğini düzenler. Bu süre boyunca memurun kurum aylığı kesilmez.

657 Sayılı Kanun’un 183. Maddesi Ne Diyor?

Madde, hazarda muvazzaflık hizmeti dışında eğitim ve manevra amacıyla silah altına alınan devlet memurlarının aylıklarının kendi kurumlarınca tam olarak ödeneceğini belirtir. Rütbeli personelin rütbe aylığı kendi kurumundan aldığı aylıktan fazlaysa fark, askerî kuruma katılma veya yeni rütbeyi kazanma tarihinden başlayarak silah altında bulunduğu sürece Millî Savunma Bakanlığınca karşılanır.

“Hazarda Silah Altına Alınma” Ne Demektir?

Hazarda silah altına alınma, seferberlik veya savaş hâli dışında, muvazzaf askerlik hizmetinden farklı olarak eğitim ve manevra amacıyla geçici askerî göreve çağrılmayı ifade eder. Yedek personelin tatbikat veya eğitim için çağrılması buna örnek olabilir.

Muvazzaf Askerlikle Farkı Nedir?

Muvazzaf askerlik, kişinin zorunlu askerlik hizmetini yerine getirmesidir ve memurlar bakımından 657 sayılı Kanun’un 83 ve 84. maddelerindeki göreve dönüş ve intibak hükümleriyle bağlantılıdır. 183. madde ise memuriyet devam ederken eğitim ve manevra için geçici çağrıyı düzenler.

Memur Bu Sürede İzinli Sayılır mı?

657 sayılı Kanun’un 81. maddesine göre hazarda ve seferde, muvazzaflık hizmeti dışında silah altına alınan devlet memurları silah altında bulundukları sürece izinli sayılır. Bu durum yıllık izin kullanılması anlamına gelmez; kanundan doğan özel bir izin hâlidir.

Kurum Aylığı Kesilir mi?

Hayır. 183. madde kapsamındaki memurun aylığı kendi kurumunca tam olarak ödenmeye devam eder. İnsan kaynakları ve maaş birimine askerî çağrı ile katılış ve terhis belgelerinin zamanında sunulması, bordro hatalarını önler.

Rütbe Aylığı Farkı Nasıl Ödenir?

Rütbeli memurun askerî rütbesine ait aylık, bağlı olduğu kurumdan aldığı aylıktan yüksekse aradaki fark Millî Savunma Bakanlığınca ödenir. Fark hakkı askerî kuruma katıldığı veya yeni rütbeyi kazandığı tarihten başlayarak silah altında bulunduğu süreyle sınırlıdır.

Karşılaştırmada hangi aylık unsurlarının dikkate alınacağı ve ödeme belgesi, ilgili askerî ve mali mevzuatla birlikte değerlendirilmelidir. Her ek ödeme otomatik olarak karşılaştırmaya dâhil edilmeyebilir.

Kademe ve Derece İlerlemesi Devam Eder mi?

Kanunun 85. maddesine göre muvazzaflık hizmeti dışında talim ve manevra amacıyla veya seferde silah altına alınan devlet memurlarının kademe ilerlemeleri devam eder. Derece yükselmesi gereken durumlarda silah altında geçen sürenin değerlendirilmesi, terhis sonrasında açık kadro ile sınav veya seçme şartlarına göre yapılır.

Terhis Sonrası Göreve Dönüş

Hazarda eğitim ve manevra amacıyla silah altına alınan memurun terhis sonrası göreve başlaması, Kanun’un yer değiştirme suretiyle atamaya ilişkin süre kurallarıyla bağlantılıdır. Terhis belgesi kuruma sunulmalı ve göreve başlama tarihi yazılı kayda alınmalıdır.

Sefer Hâline Geçilirse Ne Olur?

Memur 183. madde kapsamında silah altındayken sefer hâline geçilirse, seferden önceki aylıklar 183; sonraki dönem ise 184. madde hükümlerine göre değerlendirilir. Rütbeli ve rütbesiz personel için ödeme kaynağı farklılaşabilir.

Hangi Belgeler Kuruma Sunulmalı?

• Askerî çağrı veya sevk belgesi
• Birliğe katılış tarihi
• Rütbe ve görev bilgisini gösteren kayıt
• Terhis veya görev bitiş belgesi
• Varsa yeni rütbe ve rütbe aylığına ilişkin belge
• Bordroda eksik ödeme varsa yazılı düzeltme başvurusu

Eksik Aylık Ödenirse Ne Yapılır?

Öncelikle kurumun personel ve maaş birimine tarih, belge ve eksik kalemler gösterilerek yazılı başvuru yapılmalıdır. Rütbe aylığı farkı söz konusuysa ilgili askerî makamın ödeme süreci de kontrol edilmelidir. Ret veya eksik ödeme işleminin yazılı hâle getirilmesi, sonraki idari ve yargısal yollar bakımından önemlidir.

Uygulama Örneği

Bir devlet memuru 20 günlük yedek personel eğitimine çağrıldığında, bu dönem için kurum aylığı kesilmez ve yıllık izinden düşülmez. Memurun askerî rütbe aylığı kurum aylığından yüksekse, mevzuattaki karşılaştırma ve belge şartları sağlanarak fark ödemesi ayrıca gündeme gelir.

En Sık Yapılan Hatalar

• 183. maddeyi muvazzaf askerlik dönemiyle karıştırmak
• Askerî çağrı ve terhis belgelerini kuruma geç vermek
• Silah altında geçen süreyi yıllık izin olarak kaydetmek
• Rütbe aylığı farkını kurum aylığının tamamına ek ödeme sanmak
• Sefer hâline geçildiğinde 184. maddeyi dikkate almamak
• Bordro hatasına yalnız sözlü itiraz etmek

Sık Sorulan Sorular

Memurun maaşı iki kurumdan da tam ödenir mi?

Hayır. Kendi kurumu aylığı tam öder; rütbe aylığı daha yüksekse yalnız aradaki fark için özel düzenleme uygulanır.

Bu süre yıllık izinden düşülür mü?

Kanunun 81. maddesine göre silah altında bulunulan süre özel izin hâlidir; yıllık izin olarak değerlendirilmez.

Kademe ilerlemesi durur mu?

85. madde kapsamındaki şartlarla kademe ilerlemesi devam eder.

İlgili Rehberler

DMK 180: Yurt Dışı Aylıkları • DMK 178: Fazla Çalışma Ücreti • Raporluyken İl Dışına Çıkmak

Resmî ve Birincil Kaynaklar

• 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu
• Millî Savunma Bakanlığı
• Mevzuat Bilgi Sistemi

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.