Davadan Feragat ve Davadan Vazgeçme Arasındaki Farklar

Davadan feragat ile davayı geri alma, günlük dilde aynı anlamda kullanılan ancak sonuçları birbirinden tamamen farklı iki usul işlemidir. Feragatte davacı talep sonucundan vazgeçer; davayı geri almada ise maddi haktan vazgeçilmeden mevcut dava sona erdirilir.

Feragat ve Davayı Geri Alma Aynı Şey mi?

Hayır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu feragati 307 ve devamı maddelerinde, davayı geri almayı ise 123. maddede düzenler. Dilekçede yalnız “davadan vazgeçiyorum” denilmesi, hangi işlemin amaçlandığı konusunda tereddüt yaratabilir. Mahkeme beyanın içeriğini değerlendirir; bu nedenle istenen sonuç açıkça yazılmalıdır.

Temel Farklar Tablosu

Davadan Feragat Nasıl Yapılır?

Feragat, mahkemeye imzalı dilekçe verilerek veya duruşmada tutanağa geçirilen açık beyanla yapılabilir. Vekil aracılığıyla feragat edilecekse vekâletnamede özel yetki bulunmalıdır. Kısmi feragatte vazgeçilen miktar veya talep kalemi açıkça gösterilmelidir.

Feragat karşı tarafın ya da mahkemenin kabulüne bağlı değildir. Beyan dosyaya ulaştığında sonuç doğurur; sonradan yalnızca pişman olunması feragati ortadan kaldırmaz.

Davayı Geri Alma Nasıl Yapılır?

Davacı, davalının açık rızasıyla davasını geri alabilir. Rıza dilekçeyle veya duruşma tutanağında açıkça belirtilmelidir. Sessiz kalma, davalının geri almaya razı olduğu anlamına gelmez. Şartlar gerçekleştiğinde dava açılmamış sayılır.

Geri alma maddi haktan vazgeçme değildir. Buna rağmen yeniden dava açılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre, dava şartı ve önceki dosyada yapılan işlemlerin etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Hangisi Ne Zaman Tercih Edilir?

• Talep tamamen sona erdirilmek isteniyorsa: Sonuçları anlaşılarak feragat düşünülebilir.
• Eksik belge veya yanlış mahkemede açılan dava yeniden kurulacaksa: Davalının rızası alınarak geri alma değerlendirilebilir.
• Taraflar ödeme veya başka edim üzerinde anlaştıysa: Şartlı feragat yerine sulh ve ödeme takvimi daha güvenli olabilir.
• Yalnız belirli alacak kaleminden vazgeçilecekse: Kısmi feragatin kapsamı rakam ve kalemle gösterilmelidir.

Sulh ile Feragat Arasındaki Fark

Sulh, tarafların karşılıklı ödünler vererek uyuşmazlığı sona erdirmesidir. Feragat ise davacının tek taraflı beyanıdır. Bir ödeme sözü karşılığında dava bitirilecekse, ödemenin zamanı ve ifa edilmemesinin sonucu sulh metninde açıkça düzenlenebilir. Ödeme alınmadan koşulsuz feragat verilmesi, alacağın tahsil edilememesi riskini doğurur.

Yargılama Giderleri ve Vekâlet Ücreti

Feragat eden davacı, kural olarak aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerinden sorumlu olur. Davayı geri almada da giderlerin kim tarafından karşılanacağı ve karşı vekâlet ücreti dosyanın aşamasına göre değerlendirilir. Taraflar giderler hakkında anlaşmışsa bunun açıkça tutanağa veya dilekçeye geçirilmesi yararlıdır.

Feragatten Dönülebilir mi?

Feragat tek taraflı ve kesin sonuçlu bir işlemdir. Hata, hile veya korkutma gibi irade bozukluğu iddiaları ileri sürülebilir; fakat bunlar yalnız pişmanlık beyanıyla kabul edilmez. İddianın somut olay ve delillerle ortaya konulması gerekir.

Örneklerle Fark

Örnek 1: Ödeme yapıldı

Davacı alacağın tamamını tahsil etmişse, giderler de düzenlenerek feragat veya sulh seçeneği değerlendirilebilir. Ödemenin banka kaydı dosyada saklanmalıdır.

Örnek 2: Dava yanlış kişiye açıldı

Davalı geri almaya açıkça rıza gösterirse dava açılmamış sayılabilir. Yeni davada süreler ve doğru taraf ayrıca kontrol edilmelidir.

Örnek 3: Alacağın yalnız bir bölümü ödendi

Tüm talepten feragat etmek yerine ödenen bölüm bakımından kısmi feragat veya sulh metni hazırlanabilir. Kalan tutar açıkça korunmalıdır.

En Sık Yapılan Hatalar

• “Vazgeçiyorum” kelimesinin sonucunu açıklamadan kullanmak
• Ödeme gerçekleşmeden koşulsuz feragat dilekçesi vermek
• Davayı geri almada davalının açık rızasını almamak
• Vekâletnamede özel feragat yetkisini kontrol etmemek
• Kısmi feragatin miktarını ve ferî alacakları belirtmemek
• Yeniden dava açma süresinin korunacağını varsaymak

Sık Sorulan Sorular

Davalı feragati kabul etmezse ne olur?

Davalının kabulü aranmaz. Feragat, usulüne uygun açık beyanla sonuç doğurur.

Davalı geri almaya rıza vermezse dava biter mi?

Hayır. HMK 123 kapsamındaki geri alma için davalının açık rızası gerekir.

Feragat edilen dava tekrar açılır mı?

Aynı taraflar arasındaki aynı talep kural olarak yeniden dava edilemez. Yeni olay veya farklı talebin bulunup bulunmadığı ayrıca incelenir.

İlgili Rehberler

Davadan Feragat Nedir? • İşe İade Davası • İdari Dava Dilekçesi

Resmî ve Birincil Kaynaklar

• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• UYAP Hizmetleri
• Türkiye Barolar Birliği

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.