Trafik Kazası Tazminatından SGK Ödemeleri Düşülür mü?

Trafik kazası tazminatında SGK ödemelerinin tamamı otomatik olarak düşülmez. Ödemenin hangi sosyal güvenlik dalından yapıldığı, hangi zararı karşıladığı ve sorumlu kişiye rücu edilip edilemediği incelenir. “SGK para ödedi, sigortadan hiçbir şey alınamaz” veya “SGK ödemesi hiçbir zaman düşülmez” şeklindeki iki genelleme de yanlıştır.

Mahsup ile SGK rücuu farklı işlemlerdir

Mahsup, zarar görene ödenecek tazminat belirlenirken aynı zarar için dikkate alınması gereken tutarın hesaba yansıtılmasıdır. Rücu ise SGK’nın kanundaki koşullarda yaptığı ödeme nedeniyle sorumlu kişiye yönelmesidir. Bir ödemenin rücuya tabi olup olmadığı, mahsup değerlendirmesinde önem taşır; fakat iki kavram birbirinin yerine kullanılamaz.

Türk Borçlar Kanunu 55, kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemelerinin ve ifa amacı taşımayan ödemelerin bu tür zarar hesabından indirilemeyeceğini düzenler. Dolayısıyla banka hesabına giren bütün tutarları toplamak yerine her ödeme hukuki türüne göre ayrılmalıdır.

Hangi ödeme için hangi belge gerekir?

Aynı başlık altında “aylık” veya “gelir” yazması bu ödemeleri eşitlemez. Özellikle ölüm aylığı ile iş kazasına bağlı ölüm geliri, ya da yaşlılık aylığı ile sürekli iş göremezlik geliri birbirine karıştırılmamalıdır.

Trafik kazası aynı zamanda iş kazasıysa

Olayın iş kazası sayılması, sosyal güvenlik ödemeleri ve rücu değerlendirmesini değiştirebilir. SGK’nın işveren ve üçüncü kişilere yönelmesi 5510 sayılı Kanunun özellikle 21 ve 39. maddelerindeki koşullarla birlikte ele alınır. İş kazası tespiti, trafik kusuru ve özel hukuk zarar hesabı ayrı belgeler gerektirir.

SGK’dan ödeme türünü ve varsa rücuya tabi kısmı gösteren yazı istenmesi bu nedenle önemlidir. E-Devlet’te görünen aylık ödeme ekranı, tek başına bütün mahsup hesabını kurmaya yetmeyebilir.

Basitleştirilmiş mahsup örneği

Yalnız aritmetiği göstermek için, kusur ve diğer aşamalar uygulandıktan sonra aynı zarar kalemi için 200.000 TL kaldığını varsayalım. Somut dosyada indirilebileceği belirlenmiş ve bu aşamadaki tutarla uyumlu 30.000 TL sosyal güvenlik ödemesi bulunursa kalan 170.000 TL olur. 30.000 TL’nin türü ve indirilebilirliği belirlenmeden bu işlem yapılamaz.

Örneğin bu tutar kazadan önce zaten alınan yaşlılık aylığıysa, sırf SGK tarafından ödendiği için aynı çıkarma işlemini yapmak doğru değildir. Örnek, gerçek bir kişi için SGK mahsubu veya peşin sermaye hesabı değildir.

Sigorta şirketinin önceki ödemesi aynı konu mu?

Hayır. Sigorta şirketinin tazminat ifası ile SGK ödemesi ayrı incelenir. 7589 sayılı Kanunla TBK 55’e eklenen ödeme ve geçiş hükümleri ayrıca olay tarihini, ödeme tarihini ve yargılama aşamasını önemli kılar. Aynı dekontun hem “önceki ödeme” hem “SGK indirimi” adıyla iki defa düşülmediği kontrol edilmelidir.

Hesaplama aracını kullanırken

Trafik kazası tazminat hesaplama aracı, SGK ödeme türünü ve rücuya tabi kısmı kendiliğinden tespit etmez. Bu nedenle SGK gelirini gelişigüzel “önceki ödeme” alanına girmek yerine, ayrı hesap açıklaması alınmalıdır. Ödeme raporunuzu eksik ödeme kontrolü adımlarıyla inceleyin.

Son kontrol listesi: ödeme kararı, kapsanan dönem, tutar, ilgili zarar kalemi, rücu bilgisi ve rapordaki işlem sırası. Bu altı alan açıklanmadan yalnız toplam sonuç üzerinden anlaşma yapılmamalıdır.

Genel bilgilendirmedir. Hesap yöntemi, hak sahipliği ve başvuru süreleri somut dosya üzerinden değerlendirilmelidir.