Aktüerya ve Sigorta Hesap Raporunda Eksik Ödeme Nasıl Fark Edilir?

Aktüerya raporunda eksik ödeme nasıl bulunur — kısa cevap:Hesabınıza para yattı. Sigorta şirketi ‘dosya kapandı’ dedi. Gerçekten her şey bitti mi? Ödemenin hangi kalem için yapıldığını, hangi rapora, gelire, kusura ve limite dayandığını görmeden bunu bilemezsiniz.

Aşağıda son rakama değil, hesap raporunun giriş verilerine bakacağız; eksik ödeme varsa nasıl yazılı fark talebi kurulacağını ve ibraname imzalanmadan önce neyin okunacağını anlatacağız.

1. Önce ödemenin kimden ve hangi kalemden geldiğini belirleyin

Dekont açıklaması, hasar dosya numarası, sigorta şirketi ve hak sahibi aynı dosyayla uyumlu olmalıdır.

Sürekli sakatlık, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri, araç hasarı veya değer kaybı ödemelerini tek toplam gibi görmeyin.

Bir kaleme ilişkin ödeme yapılması, başvurulan diğer kalemlerin reddedildiği veya ödendiği anlamına gelmez. Şirketin nihai yazısını isteyin.

2. Aktüerya raporunu isteyin

Ödemenin dayandığı hesap raporunu ve kullanılan verilerin açıklamasını hasar dosya numarasıyla şirketten yazılı isteyin. Yalnız çağrı merkezindeki sözlü toplam tutarla yetinmeyin.

Rapor, sağlık kurulu raporunun ve kusur belgesinin yerine geçmez; bu belgelerdeki verilerin ekonomik hesaba nasıl aktarıldığını gösterir.

3. Kimlik ve tarih kontrolü

Doğum tarihi, cinsiyet, kaza tarihi, hesap tarihi, geçici dönemin bitişi ve ödeme tarihi doğru mu?

Bir aylık tarih farkı bazen küçük görünür; ancak işlemiş dönem, yaş ve anüite hesabını etkileyebilir.

Rapor başka dosyanın plakasını, farklı kişinin doğum tarihini veya eski bir hesap tarihini taşıyorsa yalnız rakamı düzeltmek yetmez; hesap yeniden kurulmalıdır.

4. Tıbbi girdi kontrolü

Kullanılan sağlık kurulu raporunun tam adı, tarihi, süreli veya sürekli oluşu, kazaya bağlı oranı ve değerlendirilen yaralanmalar kontrol edilmelidir.

Genel engelli raporundaki bütün hastalık oranı ile kazaya bağlı fonksiyon kaybını karıştırmak hesabı yanlışlaştırabilir.

Birden fazla rapor varsa şirketin hangisini neden kullandığını sorun. Yalnız daha düşük veya yüksek olduğu için rapor seçilemez; usul ve amaç önemlidir.

5. Gelir ve dönem kontrolü

Bordro sunduğunuz hâlde asgari ücret mi kullanılmış? Gelir oranı doğru mu? Düzenli ek ödemeler dikkate alınmış mı?

Aktif dönem sınırı çalışma durumu ve seçilen hesap yöntemine göre gerekçelendirilmiş mi, pasif döneme belgeli yüksek gelir taşınmış mı veya aktif dönem eksik mi bırakılmış?

İşlemiş dönem ücretleri doğru aylardan mı alınmış ve geçici iş göremezlik dönemi sürekli hesapla üst üste bindirilmiş mi? Bu satırlar tek tek okunmalıdır.

6. Kusur ve müterafik etki

Hesap raporundaki kusur oranı hangi belgeye dayanıyor? Yolcuya sürücünün kusuru yüklenmiş mi?

Emniyet kemeri, kask, alkollü sürücüyü bilme veya zararın artmasına katkı iddiası varsa bunun otomatik standart indirim gibi uygulanıp uygulanmadığını inceleyin.

Aynı gerekçenin hem kusur hem başka ad altında iki kez indirilmemesi gerekir.

7. Limit ve birden fazla zarar gören

Kaza tarihindeki kişi başı ve kaza başı teminat limiti doğru mu? Bugünkü limit geçmiş kazaya uygulanmaz; geçmiş limit de yeni kazaya taşınmaz.

Bir kazada birden fazla yaralı veya vefat eden varsa kaza başı limitin paylaşımı gündeme gelebilir. Şirketin limit gerekçesini ve diğer ödemelerle ilişkiyi yazılı isteyin.

Zarar limiti aşıyorsa kalan kısım için işleten, sürücü ve varsa İMM poliçesi ayrı değerlendirilir.

8. Önceki ödeme hesabı

Ödemenin tarihi, zarar kalemi ve hesap raporu birlikte incelenir. Güncel toplamdan eski ödemeyi nominal olarak çıkarmak her dosyada doğru değildir. 7589 sayılı Kanunun 18. maddesi ve geçici 1. maddesinin 9. fıkrası, yeni TBK 55 düzenlemesinin yürürlüğünden sonraki zarar doğuran olaylarda, tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme için ödeme tarihindeki tazminata göre oransal mahsup öngörür. Önceki olaylarda önceki hükümler uygulanır.

Bu yüzden “ödeme 2026’da yapıldı” bilgisi tek başına yöntem seçmeye yetmez. Olay tarihi, ödeme tarihi, ödemenin niteliği ve yargılama aşaması kaydedilmelidir. SGK geliri ile sigorta şirketinin tazminat ödemesi aynı mahsup kalemi değildir.

9. İbranameyi okumadan imzalamayın

İbraname, sulh, feragat, alacak devri ve makbuz aynı belge değildir. Hangi kişiyi, hangi kazayı, hangi sigortacıyı ve hangi tazminat kalemlerini kapsadığını okuyun.

Boş tarih, boş tutar, bütün geçmiş ve gelecek haklardan genel feragat veya anlamadığınız geniş yetkiler varsa açıklama isteyin. Para yatması için zorunlu denilen her metni sorgulamadan imzalamayın.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 111'inci maddesi, tazminat miktarına ilişkin açıkça yetersiz veya fahiş anlaşmalar bakımından özel bir iki yıllık iptal düzenlemesi içerir. Bu süreyi her dosyada otomatik kurtarma yolu gibi görmeyin; somut hukuki değerlendirme gerekir.

Sigorta ödemesinin eksik olup olmadığını tek rakamdan anlayabilir misiniz?

Hayır. Beklediğiniz tutarla hesabınıza yatan tutarın farklı olması tek başına eksik ödeme kanıtı değildir. Önce aynı zarar kalemini, aynı hesap tarihini ve aynı verileri karşılaştırdığınızdan emin olun. Araç onarımını bedensel zarar hesabıyla veya farklı kişilerin ödemeleriyle kıyaslamayın.

Aşağıdaki tablo bir hak ediş hesabı değil, inceleme düzenidir:

Veri uyuşmazlığı nasıl gösterilir?

Örneğin şirketteki raporda bir doğum tarihi, kimlik belgesinde başka tarih görünüyorsa ilk sorun “tazminat az” değil, hesap girdisinin uyuşmamasıdır. Şirketin kullandığı tarihi ve belgedeki tarihi açıkça gösterip yeniden değerlendirme isteyin. Bu örnek gerçek bir dosyaya dayanmamaktadır ve farkın mutlaka ek ödeme yaratacağı anlamına gelmez.

Benzer biçimde sunulan gelir belgesinin dikkate alınmadığını düşünüyorsanız yalnız gelir tutarını yazmayın. Belgenin dönemini, hangi kazancı gösterdiğini ve hangi tarihte gönderildiğini belirtin. Oran değişikliğinin ödeme üzerindeki etkisini düz çarpanla hesaplamak, dönem ve limitleri atlayabilir.

Rapor veya hesap açıklaması yoksa ne istenir?

Şirkete, ödemenin hangi zarar kalemi için yapıldığını, hangi hesap ve belgelerin esas alındığını, hangi indirim veya limitlerin uygulandığını yazılı sorun. Elinizdeki dekontla açıklamayı aynı dosyada tutun. İbraname, sulh ve makbuzun kapsamını okumadan bunların yalnız banka işlemi olduğunu varsaymayın.

Fark talebinde her itiraz için şu dört alanı kullanın: “Şirket verisi / benim dayanak belgem / uyuşmazlık / istediğim inceleme.” Bu çalışma kişisel aktüerya raporunun yerine geçmez. Trafik Sigortası Genel Şartları ve olayın tarihine uygun hukuki esaslar birlikte değerlendirilmelidir.

Sonraki adımı sigortaya belgeli başvuru rehberi üzerinden hazırlayın. Uyuşmazlık sürerse Sigorta Tahkim Komisyonu’nun başvuru koşulları ve yargı yolu, süreler ve mevcut anlaşmalar gözetilerek incelenmelidir.

10. Fark talebi nasıl yazılır?

‘Ödeme az’ demek yerine yanlış gördüğünüz her girdiyi belgeyle gösterin: gelir oranı, doğum tarihi, geçici dönem, oran, kusur, limit veya önceki ödeme.

Şirket hesabı ile sizin kontrol hesabınızı aynı başlıklarla karşılaştırın. Talep edilen farkın hangi kaleme ait olduğunu ve önceki ödemenin kabul edilen kısmını açıkça yazın.

Yeni sağlık raporu, yeni gelir belgesi veya sonradan ortaya çıkan kalıcı durum varsa bunun ilk başvuruda bulunmamasının nedenini açıklayın ve ekleri numaralandırın.

11. Cevap gelmez veya uyuşmazlık sürerse

Önce yazılı fark başvurusunun teslimini kanıtlayın. Sigorta şirketinin nihai cevabını ve bütün ekleri dosyalayın.

Trafik sigortasında güncel Tahkim açıklamasındaki başvuru ve cevap süresi şartları tamamlandığında Sigorta Tahkim Komisyonu veya görevli yargı yolu somut duruma göre değerlendirilebilir.

Uyuşmazlığa gitmeden önce talep kalemi, miktar, delil, zamanaşımı ve doğru taraf kontrol edilmelidir. Bu aşama kişisel hukuki danışmanlık gerektirebilir.

Kontrolden sonra ne yapılmalı?

Belgeye dayalı farkları tek tabloda gösterin ve yazılı gerekçe isteyin. Trafik kazası tazminat hesaplama aracı temel girdileri karşılaştırmaya yardımcı olur; önceki ödeme, ibraname ve SGK mahsubu bulunan dosyalarda tek başına fark alacağı belirlemez.

İlgili rehberler

Konuyu aşağıdaki ilgili rehberlerle birlikte inceleyebilirsiniz:

• Maluliyet Raporunda Eksik Yaralanma Varsa Ne Yapılır?
• Sigorta
• Sigorta Hukukunda Rücu
• 2026 Trafik Cezaları: Ödeme ve İtiraz Rehberi

Resmî ve birincil kaynaklar

• SEDDK — Trafik Sigortası Genel Şartları
• Mevzuat Bilgi Sistemi — 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
• Sigorta Tahkim Komisyonu — Başvuru Nasıl Yapılır?

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.