Maddi Hasarlı Kaza Tutanağı Nasıl Doldurulur?

Kaza tespit tutanağı yalnız maddi hasarlı ve tarafların olayın oluş biçiminde anlaşabildiği kazalarda kullanılabilir. Yaralanma, alkol şüphesi, ehliyetsizlik veya sigortasız araç gibi hâllerde kolluk çağrılmalıdır.

Kısa cevap: Tutanak yalnız maddi hasarlı uygun kazalarda sürücüler arasında düzenlenebilir.

Bu Yazıda Öne Çıkanlar

• Tutanak yalnız maddi hasarlı uygun kazalarda sürücüler arasında düzenlenebilir.
• Olay yerindeki araç konumu, yol işaretleri ve hasar noktaları fotoğraflanmalıdır.
• Mobil Kaza Tutanağı Sigortam360 üzerinden e-Devlet doğrulamasıyla hazırlanabilir.
• Bildirilen kusur oranına, yeni bilgi ve belgeyle bir defaya mahsus beş iş günü içinde yeniden değerlendirme talep edilebilir.

Kaza Tespit Tutanağı Hangi Durumlarda Doldurulur?

SBM’nin açıklamasına göre kaza tespit tutanağı, en az iki aracın karıştığı ve yalnız maddi hasarla sonuçlanan kazalarda tarafların olayın oluş şekli üzerinde anlaşması hâlinde düzenlenebilir. Amaç, kolluk beklemeden kazanın temel bilgilerini ve sürücü anlatımlarını kayıt altına almaktır.

Tutanak bir kusur kabul belgesi değildir. Sürücüler olayın oluşunu, araç konumlarını ve kendi görüşlerini kaydeder; kusur değerlendirmesi sigorta şirketleri ve gerektiğinde ilgili değerlendirme mekanizmaları tarafından yapılır. Bu nedenle “kusurluyum” gibi hukuki sonuç cümleleri yerine somut hareketleri yazmak daha doğrudur.

Hangi Durumlarda Tutanak Düzenlenmez?

Bu hâllerde 112 ile trafik polisi veya jandarmaya haber verilmelidir. Yaralanma ilk anda önemsiz görünse bile ağrı, baş dönmesi veya hareket kısıtlılığı varsa sağlık değerlendirmesi ertelenmemelidir. Sonradan ortaya çıkan yaralanmanın kazayla bağlantısını kurmak, ilk kaydı bulunmadığında zorlaşabilir.

• Kazada ölüm veya yaralanma varsa
• Sürücülerden birinde alkol veya uyuşturucu şüphesi varsa
• Sürücü belgesi yoksa ya da araç sınıfı için yetersizse
• Araçlardan birinin geçerli zorunlu trafik sigortası yoksa
• Kamu malına veya üçüncü kişiye ait eşyaya zarar verilmişse
• Taraflar kazanın oluş biçiminde anlaşamıyorsa
• Kaza tek taraflıysa ve kolluk tespiti gerekiyorsa

Kâğıt Tutanak Nasıl Doldurulur?

• Araçlar kaldırılmadan önce güvenliği sağlayıp farklı açılardan fotoğraf çekin.
• Tarih, saat ve açık kaza yerini yazın.
• Sürücü, araç, ruhsat ve poliçe bilgilerini eksiksiz girin.
• Araçların ilk temas noktalarını işaretleyin.
• Yol şeritleri, yönler, levhalar ve araç konumlarını krokide gösterin.
• Her sürücü kendi görüşünü kısa ve somut cümlelerle yazsın.
• Taraflar tutanağı imzalamadan önce bütün alanları birlikte kontrol etsin.
• Her taraf okunabilir bir kopya veya fotoğraf alsın.

Mobil Kaza Tutanağı Nasıl Kullanılır?

SBM, Mobil Kaza Tutanağı hizmetini Sigortam360 uygulaması üzerinden sunar. Kullanıcılar e-Devlet ile giriş yaptıktan sonra plaka bilgilerini girer, kaza fotoğraflarını ve isterse videoyu yükler, konum bilgisini ekler ve sürücüleri kare kodla aynı tutanakta eşleştirir.

Tüm tarafların eşleştirilmesinden sonra ortak kaza senaryosu çizilir. Ön izleme onaylandığında tutanak diğer sürücülerin onayına gönderilir. Onay tamamlandıktan sonra kayıt sigorta sistemine iletilir. Ekrandaki nihai belge ve başvuru bilgileri ayrıca indirilip saklanmalıdır.

Fotoğraflar Nasıl Çekilmeli?

Sadece hasarın yakın planını çekmek, kazanın nasıl olduğunu göstermeyebilir. Genel plan ile ayrıntı fotoğrafları birlikte alınmalıdır. Trafiği tehlikeye atmadan çekim yapılmalı; can güvenliği her zaman delil toplamaktan önce gelir.

• Araçların birbirine ve yola göre konumu
• Plakalar
• Hasarlı bölgelerin yakın planı
• Trafik ışığı, levha ve yol çizgileri
• Fren izi, yol bozukluğu veya görüş engeli
• Kavşağın ve yolun genel görünümü

Kusur Oranına Nasıl İtiraz Edilir?

SBM’nin sıkça sorulan sorularında, sorumluluk oranı bildirildikten sonra bir defaya mahsus olmak üzere beş iş günü içinde, değerlendirmeyi etkileyebilecek yeni bilgi ve belge sunularak yeniden değerlendirme istenebileceği açıklanır. Başvuru KTT sorgulama ve itiraz hizmeti üzerinden takip edilebilir.

İtirazda hangi senaryonun yanlış seçildiği, fotoğrafın neyi gösterdiği veya yol işaretinin nasıl gözden kaçtığı açıkça yazılmalıdır. Aynı belgeleri yeniden yükleyip yalnız “kusur oranını kabul etmiyorum” demek çoğu zaman yeterli açıklama sağlamaz.

Sık Yapılan Hatalar

• Boş alanları sonradan doldurulmak üzere bırakmak
• Krokide yön ve şeritleri göstermemek
• Fotoğrafları araçlar hareket ettirildikten sonra çekmek
• Poliçe ve plaka bilgisini yanlış yazmak
• Yaralanma olduğu hâlde anlaşmalı tutanakla yetinmek
• Tutanakta hukuki yorum yapıp somut hareketleri yazmamak
• Kusur bildiriminden sonra beş iş günlük süreyi kaçırmak

Tutanağa Nasıl Cümle Yazılmalı? Kısa Bir Örnek

Sürücü görüşü bölümüne “B aracı yüzde yüz kusurludur” yazmak yerine gözlemlenebilir hareket anlatılmalıdır. Örneğin “A aracı sağ şeritte düz ilerlerken B aracı sol şeritten sağ şeride geçti; temas A aracının sol ön kapısı ile B aracının sağ arka çamurluğu arasında oldu” biçimindeki ifade, kroki ve fotoğraflarla denetlenebilir somut veri sunar.

Krokide yalnız iki dikdörtgen çizmek yeterli değildir. Yolun yönü, şerit çizgileri, kavşak veya levha, araçların çarpışma öncesi yönleri ve temas noktası işaretlenmelidir. Taraflar farklı görüşteyse her sürücü kendi anlatımını yazabilir; boş alan bırakılmamalı ve imzadan önce plaka, poliçe, tarih ile saat bilgileri karşılıklı kontrol edilmelidir.

• Hukuki sonuç değil, hareket ve konum yazın.
• Temas noktalarını iki araç için ayrı gösterin.
• Kroki ile fotoğrafların aynı yönü anlattığını kontrol edin.
• İmzadan önce boş alan bırakmayın.

Sık Sorulan Sorular

Kaza tutanağı doldurmak zorunlu mu?

SBM açıklamasında tutanağın doldurulmasının zorunlu olmadığı belirtilir. Uygun olmayan durumda kolluk çağrılmalı; uygun durumda ise belgesiz kalmamak için kayıt oluşturulmalıdır.

Tutanak imzalandıktan sonra değiştirilebilir mi?

Tek taraflı değişiklik yapılmamalıdır. Maddi hata varsa tarafların ortak düzeltmesi veya ilgili sigorta şirketine açıklama ve belge sunulması gerekir.

Mobil tutanak resmî belge sayılır mı?

SBM, Mobil Kaza Tutanağı üzerinden hazırlanan kayıtların ilgili genelge kapsamında resmî evrak niteliğinde kabul edildiğini açıklar.

Taraf tutanağı imzalamazsa ne yapılır?

Taraflar anlaşamıyorsa anlaşmalı tutanak düzenlenmemeli ve kolluk birimlerine haber verilmelidir.

İlgili Yazılar

• Trafik Kazası Tazminat Süreci (2026 Rehberi)
• Trafik Kazası Tazminat Davasının Yol Haritası: Ön Başvurudan Karara
• Trafik Kazası Dosyası Baştan Sona Nasıl Denetlenir? 12 Karar Kapısı

Resmî ve Birincil Kaynaklar

• SBM – Kaza Tespit Tutanağı
• SBM – Mobil Kaza Tutanağı
• SBM – Kaza Tespit Tutanağı SSS
• SBM – Güncel kâğıt kaza tespit tutanağı formu

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.