İş Kazası Şikayet Süresi

“İş kazası şikâyet süresi” tek bir süre değildir. SGK’ya iş kazası bildirimi, ceza soruşturması için şikâyet, maddi-manevi tazminat davası ve iş kazasının tespiti farklı kurallara tabidir. En büyük hata, üç iş günlük SGK bildirim süresini işçinin bütün dava ve şikâyet haklarının süresi sanmaktır.

İş Kazası SGK’ya Kaç Günde Bildirilir?

4A sigortalısının iş kazası, işveren tarafından:

• Kazanın olduğu yerdeki kolluğa derhâl,
• SGK’ya kazadan sonraki üç iş günü içinde

bildirilmelidir. Kaza işverenin kontrolü dışındaki yerde olmuş ve bilgi alınmasına engel durum bulunmuşsa üç iş günü öğrenme tarihinden başlayabilir. SGK’nın örneğinde pazartesi gerçekleşen kaza en geç perşembe, çarşamba gerçekleşen kaza hafta sonu nedeniyle en geç pazartesi bildirilir.

4B sigortalısında bildirim, rahatsızlığın bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonraki üç iş günü içinde ve bir ayı aşmamak üzere yapılır. Güncel açıklama SGK İş Kazası sayfasında yer alır.

İşveren Bildirmezse İşçinin Hakkı Biter mi?

Hayır. Üç iş günlük süre işverenin Kuruma karşı bildirim yükümlülüğüdür. İşverenin bildirmemesi, olayın iş kazası niteliğini veya işçinin tazminat ve SGK haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İşçi SGK’ya dilekçe vererek olayın incelenmesini isteyebilir; hastane kaydı, tanık ve iş yeri belgelerini sunabilir.

Geç bildirim işverene idari yaptırım ve SGK’nın yaptığı bazı ödemeleri işverenden istemesi sonucunu doğurabilir. 4B sigortalısında ise bildirim tarihine kadar geçen dönem için geçici iş göremezlik ödeneği kaybı oluşabilir.

Ceza Şikâyeti Süresi Ne Kadar?

İş kazasında yaralanma, olayın özelliklerine göre taksirle yaralama suçunu oluşturabilir. Şikâyete tabi hâllerde, TCK m.73 uyarınca fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aylık şikâyet süresi önem taşır. Bilinçli taksir, daha ağır yaralanma sonuçları veya başka suçlar bakımından soruşturmanın şikâyete tabi olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.

Ölümle sonuçlanan iş kazasında taksirle öldürme suçu kural olarak resen soruşturulur; ailenin altı ay içinde şikâyet etmemesi dosyanın kapanması sonucunu doğurmaz. Yine de delillerin kaybolmaması için savcılık ve kolluk başvurusu geciktirilmemelidir.

Tazminat Davası Süresi

İş kazasından doğan işveren sorumluluğuna dayalı maddi ve manevi tazminat taleplerinde genel olarak on yıllık zamanaşımı gündeme gelir. Sürenin başlangıcı; kaza tarihi, zararın gelişen nitelikte olması ve sürekli iş göremezliğin ne zaman kesinleştiği gibi konularda somut olaya göre tartışılabilir.

Kaza aynı zamanda trafik kazası veya üçüncü kişinin haksız fiiliyse Karayolları Trafik Kanunu ve TBK’daki farklı süreler de uygulanabilir. Ceza zamanaşımının daha uzun olması hâlinde bunun hukuk talebine etkisi ayrıca incelenmelidir.

İş Kazasının Tespiti Davası

SGK olayın iş kazası olmadığını kabul eder veya olay hiç bildirilmezse iş kazasının tespiti için dava gerekebilir. Bu dava, tazminat davasından farklıdır ve SGK ile işverenin taraf konumu önem taşır. Hizmetin hiç bildirilmediği olaylarda hizmet tespiti süreleri de ayrıca gündeme gelebilir; bütün taleplere tek bir “10 yıl” uygulanmaz.

Kazadan Hemen Sonra Toplanacak Deliller

• Acil servis ve hastane kayıtlarında olayın iş kazası olarak yazılması,
• İş yeri kaza tutanağı ve SGK bildirgesi,
• Kamera kayıtlarının saklanması,
• Tanıkların ad ve iletişim bilgileri,
• Vardiya, görev emri, eğitim ve kişisel koruyucu donanım kayıtları,
• İş müfettişi, kolluk ve savcılık tutanakları.

İlk hastane kaydında olayın evde veya trafik kazası olarak yanlış yazılması sonraki incelemeyi zorlaştırabilir. Yanlış kayıt fark edildiğinde sağlık kuruluşu ve SGK’ya belgeli düzeltme başvurusu yapılmalıdır.

Şikâyetten Vazgeçme Tazminatı Bitirir mi?

Ceza şikâyetinden vazgeçme ile maddi-manevi tazminattan feragat aynı işlem değildir. Ancak imzalanan uzlaşma, ibraname veya sulh metninde bütün haklardan vazgeçildiğine ilişkin hüküm bulunabilir. Ödeme kalemleri ve kapsamı okunmadan belge imzalanmamalıdır.

İş kazasının belirli zarar kalemleri için iş gücü kaybı tazminatı, mesleki maruziyet için meslek hastalığı tazminatı rehberleri incelenebilir.

Resmî Kaynaklar

• SGK – İş Kazası
• SGK – İşverenin Bildirim Yükümlülükleri
• 5510 sayılı Kanun – m. 13

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.