Devlet Memurları Kanunu 71. Madde: Sınıf Değiştirme

Devlet Memurları Kanunu 71. madde, memurların hizmet sınıfı değişikliğinde uygulanacak derece ve atama esaslarını düzenler.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 71. maddesi, memurların eşit dereceler arasında veya derece yükselmesi yoluyla başka bir hizmet sınıfına geçebilmesini düzenler. Yeni bir diploma alınması sınıfı kendiliğinden değiştirmez; uygun kadro ve yetkili makamın atama işlemi gerekir.

Hizmet Sınıfı Değişikliği Nedir?

657 sayılı Kanun; Genel İdare, Teknik, Sağlık ve Yardımcı Sağlık, Eğitim ve Öğretim, Avukatlık, Din, Emniyet ve Yardımcı Hizmetler gibi hizmet sınıfları oluşturur. Sınıf değişikliği, memurun yalnız görev adının değil, kadrosunun bağlı bulunduğu hizmet sınıfının değişmesidir.

Örneğin genel idare hizmetlerinde memur olarak çalışan kişinin mühendislik diploması alması, onu otomatik olarak Teknik Hizmetler Sınıfına geçirmez. Diploma gerekli mesleki niteliği sağlayabilir; mühendis kadrosunun bulunması, varsa unvan değişikliği sınavının kazanılması ve atama onayı ayrıca gerekir.

Sınıf Değiştirmenin Temel Şartları

• Geçilecek sınıf ve görev için gerekli öğrenimi tamamlamış olmak
• Mesleki unvan, ruhsat, sertifika veya tescil koşulunu taşımak
• Kurum teşkilatında uygun kadronun bulunması
• Görevde yükselme veya unvan değişikliği mevzuatı uygulanıyorsa sınav şartını yerine getirmek
• Derece ve kazanılmış hak aylık hesabının kanuna uygun yapılması
• Atamaya yetkili makamın usulüne uygun işlem kurması

Eşit Derece ve Derece Yükselmesiyle Geçiş

Kurumlar, memurlarını meslekleriyle ilgili sınıftan Genel İdare Hizmetleri Sınıfına veya Genel İdare Hizmetleri Sınıfından meslekleriyle ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilir. Bu yetki, mesleki şartları taşımayan kişinin teknik veya sağlık kadrosuna atanmasına izin vermez.

Eski Kademeler Yeni Sınıfta Nasıl Değerlendirilir?

Sınıf değiştiren memurun eski sınıfındaki derecesinde elde ettiği kademelerde geçirdiği süreler, yeni sınıftaki derecesinde dikkate alınır. Ancak eski sınıfta yeni sınıfa göre memuriyete daha yüksek derece ve kademeden başlanmışsa, yeni görevdeki ilk ilerleme süresi aradaki fark kadar uzatılır. Bu süre tamamlanana kadar mevcut derecede kademe ilerlemesi verilmez.

Bu düzenleme, farklı hizmet sınıflarının giriş derece ve kademeleri arasındaki farkın iki kez avantaj sağlamasını önler. Hesap yalnız toplam hizmet yılına bakılarak değil, giriş ve intibak tabloları karşılaştırılarak yapılmalıdır.

Diploma Almak Otomatik Atama Sağlar mı?

Hayır. Diploma, atanılacak görevin öğrenim şartını sağladığını gösterir. Kadro ihtiyacı, ilan veya sınav, hizmet süresi ve kurumun atama yetkisi devam eder. Kurumun boş kadrosu bulunmaması hâlinde personelin yalnız diplomasına dayanarak belirli bir unvana atanma talebi kabul edilmeyebilir.

Mali Haklar Nasıl Değişir?

Kazanılmış hak aylığı korunmakla birlikte ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödeme ve yan ödeme gibi unsurlar yeni hizmet sınıfı ve görev unvanına göre değişebilir. Atama öncesinde yeni kadronun mali karşılığı personel ve mali işler biriminden yazılı olarak istenmelidir.

Ret İşlemine Karşı Ne Yapılabilir?

1. Diploma ve mesleki belgeler özlük dosyasına işletilir.
2. Hedef kadronun sınıfı, unvanı ve özel şartları belirlenir.
3. Unvan değişikliği sınavı veya ilan bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
4. Başvuruya verilen ret cevabında kadro ve hizmet ihtiyacı gerekçesi istenir.
5. Benzer durumdaki personele yapılan işlemler eşitlik yönünden incelenir.
6. Kesin işlemin tebliğ tarihi idari başvuru ve dava süreleri için kaydedilir.

En Sık Yapılan Hatalar

• Yeni diploma alınca sınıfın kendiliğinden değişeceğini düşünmek
• Görev unvanı değişikliğiyle hizmet sınıfı değişikliğini karıştırmak
• Unvan değişikliği sınavını gözden kaçırmak
• Eski giriş derece-kademe avantajının mahsup edilmesini hesaba katmamak
• Yeni sınıftaki mali hakları atamadan önce karşılaştırmamak

Sık Sorulan Sorular

Teknik diploma alan memur mühendis kadrosuna geçebilir mi?

Nitelik sağlanmış olur; ancak uygun kadro, varsa unvan değişikliği sınavı ve atama işlemi gerekir.

Sınıf değişince kazanılmış derece silinir mi?

Hayır. Kazanılmış hak korunur; 71. maddedeki süre ve intibak hesabı uygulanır.

Kurum sınıf değişikliğini yapmak zorunda mı?

Şartları taşımak başvuru hakkı sağlar; boş kadro ve hizmet ihtiyacı nedeniyle atama otomatik değildir.

İlgili Rehberler

DMK 69: İdari Görevlere Atanma • DMK 68: Üst Kadroya Atanma • DMK 73: Karşılıklı Yer Değiştirme

Resmî ve Birincil Kaynaklar

• 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu
• Hazine ve Maliye Bakanlığı – Personel Yönetmelikleri
• Mevzuat Bilgi Sistemi

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.