KTK 46/i Kusur Oranı Nedir?

Önemli: Kusur oranları otomatik ve sabit değildir. Yazıdaki oranlar genel bilgilendirme ve örnekleme amaçlıdır; somut olayda tutanak, görüntü, tanık anlatımı, bilirkişi incelemesi ve diğer delillere göre farklı değerlendirme yapılabilir.

KTK 46/i Kusur Oranı, Karayolları Trafik Kanunu’nun 46. maddesindeki şerit kullanımı ve trafik akışına uygun sürüş kurallarının ihlali halinde kazadaki kusur payını ifade eder.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 46. maddesi 1. fıkra (i) bendi, yerleşim yeri içerisinde bulunan bölünmüş karayollarında sürücülerin araçlarını ters istikamette sürmesini yasaklar. Bu kurala göre sürücüler, bölünmüş yolların her bir yönü için belirlenmiş trafik akışına uymak ve karşı yönde seyir yapmamak zorundadır.

KTK 46/i ihlali; yerleşim yeri içinde bölünmüş yolda ters yönden girme, refüj veya ayrılmış şerit düzenine rağmen karşı yönde seyretme, yanlış giriş yaparak trafiğin akış yönüne aykırı hareket etme veya bilinçli şekilde ters istikamette sürüş yapılması durumlarında gündeme gelir. Bu ihlaller trafik güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye soktuğu için kazalarda genellikle ağır kusur olarak değerlendirilir ve çoğu durumda asli kusur kapsamında ele alınır. Ancak kesin kusur oranı; kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları, yol düzeni ve bilirkişi raporlarına göre belirlenir.

KTK 46/i Kusur Oranları

KTK 46/i kapsamında değerlendirilen “yerleşim yeri içinde bölünmüş yolda ters istikamette sürüş” ihlali, trafik kazalarında genellikle ağır asli kusur olarak kabul edilir. Özellikle refüjlü yolda ters yönden gelinerek kazaya sebebiyet verilmesi durumunda çok yüksek kusur oranı verilir.

Asli Kusur Olarak Değerlendirilmesi:
 Yerleşim yeri içinde bölünmüş karayolunda ters istikamette seyreden sürücüler genellikle %75 ile %100 arasında kusurlu kabul edilir. Bu ihlal, trafik güvenliğini doğrudan tehlikeye sokan ağır bir kural ihlalidir.

Tali Kusur Olarak Değerlendirilmesi:
 Diğer sürücünün hız ihlali, dikkat eksikliği veya zamanında önlem almaması gibi durumlarda %25 oranında tali kusur verilebilir.

Ortak Kusur Durumu:
 Her iki tarafın da trafik kurallarını ihlal ettiği durumlarda kusur oranı %50 – %50 şeklinde paylaşılabilir.

Kusursuz Taraf:
 Trafik kurallarına uygun şekilde doğru yönde seyreden sürücü kusursuz kabul edilir.

Kesin kusur oranı; kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları, yol yapısı ve bilirkişi raporları doğrultusunda belirlenir.

KTK 46/i Kusur Oranı Değerlendirilirken Nelere Bakılır?

KTK 46/i Kusur Oranı belirlenirken yalnızca ihlal edilen bent numarasına değil, kazanın oluş şekline ve tarafların davranışlarına bakılır. Yolun sağından gitme, uygun şeridi kullanma, trafik akışına göre konumlanma, sinyal verme, hız durumu, yol çizgileri ve araçların son konumu birlikte değerlendirilir. Bu nedenle KTK 46 kapsamındaki her ihlal otomatik olarak aynı oranda kusur doğurmaz.

Sürücünün şerit kuralına aykırı hareketi kazanın doğrudan nedeni ise çoğu durumda asli kusur değerlendirmesi yapılabilir. Ancak diğer sürücünün hız, takip mesafesi, geçiş önceliği veya dikkat yükümlülüğüne aykırı davranışı varsa kusur oranı taraflar arasında paylaştırılabilir. Bu yüzden kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları, fotoğraflar, yol krokisi ve bilirkişi raporu birlikte incelenmelidir.

KTK 46/i Kusur Oranı değerlendirmesinin dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleridir. Kusur oranına itiraz edilecekse ihlalin kazaya etkisi somut delillerle açıklanmalıdır. Özellikle şerit ihlali, hatalı konumlanma veya trafik akışına aykırı sürüş iddiası bulunan dosyalarda delillerin erken toplanması tazminat süreci açısından önemlidir.

Bu değerlendirme yapılırken tutanaktaki kısa açıklama tek başına yeterli kabul edilmemelidir. Trafik kazasının meydana geldiği yer, araçların çarpışma noktası, fren izleri, kamera kaydı ve taraf beyanları birlikte incelenirse kusur oranı daha sağlıklı belirlenir. Özellikle tazminat talebi bulunan dosyalarda KTK 46 ihlalinin kazaya etkisi açıkça ortaya konulmalıdır.

46/i Kusur Oranı İtirazı Nasıl Yapılır?

KTK 46/i kapsamında verilen kusur oranlarına itiraz etmek mümkündür. Özellikle yol yapısı, yönlendirme eksikliği veya zorunlu manevra gibi durumlar varsa kusur raporu yeniden değerlendirilebilir. Kamera kayıtları ve bilirkişi incelemeleri ile kusur oranı değiştirilebilir.

Kusur oranına itiraz sürecinde hukuki destek almak önemlidir. Hatalı kusur tespiti sigorta ve tazminat sürecini doğrudan etkileyebileceği için dosyanın profesyonel şekilde incelenmesi gerekir.

Kusur Oranına İtiraz Süresi

Maddi hasarlı trafik kazalarında SBM tarafından belirlenen kusur oranlarına genellikle 7 iş günü içinde itiraz edilmelidir.

Polis veya jandarma tarafından düzenlenen tutanaklarda ise kesin bir süre sınırı bulunmaz; ancak itirazın gecikmeden yapılması hak kaybını önlemek açısından önemlidir. Mahkeme yoluyla kusur tespiti her zaman yeniden değerlendirilebilir.