KTK 46/f Kusur Oranı Nedir?

Önemli: Kusur oranları otomatik ve sabit değildir. Yazıdaki oranlar genel bilgilendirme ve örnekleme amaçlıdır; somut olayda tutanak, görüntü, tanık anlatımı, bilirkişi incelemesi ve diğer delillere göre farklı değerlendirme yapılabilir.

KTK 46/f Kusur Oranı, Karayolları Trafik Kanunu’nun 46. maddesindeki şerit kullanımı ve trafik akışına uygun sürüş kurallarının ihlali halinde kazadaki kusur payını ifade eder.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 46. maddesi 1. fıkra (f) bendi, trafik kazası, arıza, acil yardım, kurtarma, karla mücadele, kaza incelemesi, genel güvenlik ve asayiş gibi zorunlu durumlar dışında emniyet şeridi ve banketlerin kullanılmamasını düzenler. Bu kurala göre sürücüler, emniyet şeridini yalnızca kanunda belirtilen istisnai hallerde kullanabilir, bunun dışında kesinlikle trafiğin akışı için ayrılan bu alanlara girmemelidir.

KTK 46/f ihlali; normal trafik akışı sırasında emniyet şeridinden ilerleme, banket üzerinden araç kullanma, yoğun trafikte emniyet şeridini kaçış yolu olarak kullanma veya haksız şekilde şerit dışına çıkarak ilerleme durumlarında gündeme gelir. Bu ihlaller trafik güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye soktuğu için kazalarda çoğu zaman asli kusur kapsamında değerlendirilir. Ancak kesin kusur oranı; kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları, yol şartları ve bilirkişi raporlarına göre belirlenir.

KTK 46/f Kusur Oranları

KTK 46/f kapsamında değerlendirilen “emniyet şeridi ve banket ihlali” durumları, trafik kazalarında genellikle asli kusur olarak kabul edilir. Özellikle emniyet şeridinin haksız kullanımı nedeniyle meydana gelen kazalarda sürücüye yüksek kusur oranı verilebilir.

Asli Kusur Olarak Değerlendirilmesi:
 Emniyet şeridini veya banketi haksız şekilde kullanarak trafik güvenliğini tehlikeye atan sürücüler genellikle %75 ile %100 arasında kusurlu kabul edilir.

Tali Kusur Olarak Değerlendirilmesi:
 Diğer sürücünün hız ihlali, dikkatsizliği veya takip mesafesine uymaması gibi durumlarda %25 oranında tali kusur verilebilir.

Ortak Kusur Durumu:
 Her iki tarafın da trafik kurallarını ihlal ettiği durumlarda kusur oranı %50 – %50 şeklinde paylaşılabilir.

Kusursuz Taraf:
 Sadece kanunda belirtilen zorunlu hallerde emniyet şeridi kullanan sürücü kusursuz kabul edilebilir.

Kesin kusur oranı; kaza tespit tutanağı, kamera görüntüleri, yol durumu ve bilirkişi raporları doğrultusunda belirlenir.

KTK 46/f Kusur Oranı Değerlendirilirken Nelere Bakılır?

KTK 46/f Kusur Oranı belirlenirken yalnızca ihlal edilen bent numarasına değil, kazanın oluş şekline ve tarafların davranışlarına bakılır. Yolun sağından gitme, uygun şeridi kullanma, trafik akışına göre konumlanma, sinyal verme, hız durumu, yol çizgileri ve araçların son konumu birlikte değerlendirilir. Bu nedenle KTK 46 kapsamındaki her ihlal otomatik olarak aynı oranda kusur doğurmaz.

Sürücünün şerit kuralına aykırı hareketi kazanın doğrudan nedeni ise çoğu durumda asli kusur değerlendirmesi yapılabilir. Ancak diğer sürücünün hız, takip mesafesi, geçiş önceliği veya dikkat yükümlülüğüne aykırı davranışı varsa kusur oranı taraflar arasında paylaştırılabilir. Bu yüzden kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları, fotoğraflar, yol krokisi ve bilirkişi raporu birlikte incelenmelidir.

KTK 46/f Kusur Oranı değerlendirmesinin dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleridir. Kusur oranına itiraz edilecekse ihlalin kazaya etkisi somut delillerle açıklanmalıdır. Özellikle şerit ihlali, hatalı konumlanma veya trafik akışına aykırı sürüş iddiası bulunan dosyalarda delillerin erken toplanması tazminat süreci açısından önemlidir.

Bu değerlendirme yapılırken tutanaktaki kısa açıklama tek başına yeterli kabul edilmemelidir. Trafik kazasının meydana geldiği yer, araçların çarpışma noktası, fren izleri, kamera kaydı ve taraf beyanları birlikte incelenirse kusur oranı daha sağlıklı belirlenir.

46/f Kusur Oranı İtirazı Nasıl Yapılır?

KTK 46/f kapsamında verilen kusur oranlarına itiraz etmek mümkündür. Özellikle emniyet şeridi kullanımının zorunlu haller kapsamında olduğu durumlar yanlış değerlendirilmişse kusur raporu yeniden incelenebilir. Kamera kayıtları, acil durum belgeleri ve bilirkişi raporları ile kusur oranı değiştirilebilir.

Kusur oranına itiraz sürecinde hukuki destek almak önemlidir. Yanlış kusur tespiti tazminat sürecini doğrudan etkileyebileceği için dosyanın uzman tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Kusur Oranına İtiraz Süresi

Maddi hasarlı trafik kazalarında SBM tarafından belirlenen kusur oranlarına genellikle 7 iş günü içinde itiraz edilmelidir.

Polis veya jandarma tarafından düzenlenen tutanaklarda ise kesin bir süre sınırı bulunmaz; ancak itirazın gecikmeden yapılması hak kaybını önlemek açısından önemlidir. Mahkeme yoluyla kusur tespiti her zaman yeniden değerlendirilebilir.