EYT Şartları ve Emeklilik Başvuru Rehberi

EYT düzenlemesi emeklilikteki yaş koşulunu kaldırdı; sigortalılık süresi, prim günü ve ilgili statüdeki diğer koşulları ortadan kaldırmadı. Bu nedenle ilk işe giriş tarihi 8 Eylül 1999 öncesinde görünen herkes aynı gün emekli olmaz. 4/a, 4/b veya 4/c statüsü, hizmetlerin hangi kurumda geçtiği, borçlanmanın başlangıca etkisi ve son dönem hizmet dağılımı aylık bağlama sonucunu değiştirebilir.

EYT Kimleri Kapsar

Temel eşik, sigortalılık başlangıcının 8 Eylül 1999 ve öncesinde olmasıdır. Ancak staj ve çıraklık kaydı çoğu durumda uzun vadeli sigorta başlangıcı sayılmaz; doğum veya askerlik borçlanmasının başlangıç tarihini geriye götürüp götürmediği kendi şartlarına bağlıdır. Yedek subaylık, banka sandığı, yurt dışı hizmet ve geçmiş Bağ-Kur kayıtları da dosyada ayrıca incelenmelidir.

4 a SSK EYT Şartları

Hizmet akdiyle çalışan 4/a sigortalılarında yaş dışındaki sigortalılık süresi ve prim günü korunur. Kadınlar için 20, erkekler için 25 yıllık sigortalılık süresi; ilk giriş tarihine göre kademeli olarak 5.000 ile 5.975 arasında değişen prim günü gündeme gelir. E-devlet ekranında tek toplam sayı görmek yeterli değildir. Günlerin uzun vadeli sigorta kolunda geçip geçmediği, iptal edilen hizmet ve çakışan kayıtlar kontrol edilmelidir.

4 b Bağ Kur EYT Şartları

4/b sigortalılarında yaş şartının kaldırılması, gerekli prim ödeme süresini kaldırmaz. Genel çerçevede kadınlar için 20 tam yıl yani 7.200 gün, erkekler için 25 tam yıl yani 9.000 gün aranır. Dondurulan hizmetler, ihya, prim borcu ve başka statüdeki hizmetler aylık bağlama tarihini etkileyebilir. Başvuru öncesi borç ve ihya maliyeti ile bağlanacak aylık birlikte değerlendirilmelidir.

4 c Emekli Sandığı EYT Şartları

8 Eylül 1999 ve öncesi iştirakçi veya sigortalı olan 4/c kapsamındakilerde 7438 sayılı Kanunla yaş koşulu kaldırılmıştır. İstekle emeklilikte kadınların 20, erkeklerin 25 fiilî hizmet yılını tamamlaması temel ölçüdür. Görev unvanına bağlı özel yaş haddi, fiilî hizmet süresi zammı, askerî veya emniyet personeline özgü hükümler ve kurumun emekliye sevk işlemi ayrıca dikkate alınır.

Staj Başlangıcı EYT İçin Sayılır mı

Staj veya çıraklık döneminde yalnız kısa vadeli sigorta kolları bildirildiyse bu kayıt kural olarak emeklilik başlangıcı sayılmaz. Aynı tarihte uzun vadeli prim bildirimi bulunuyorsa kayıt türü ayrıntılı hizmet dökümünden görülmelidir. Staj kartındaki tarih ile emeklilik başlangıcını otomatik eşitlemek yanlış sonuca yol açar. Mevzuat değişikliği haberi, yayımlanmış bir kanun olmadıkça mevcut hesabı değiştirmez.

Askerlik ve Doğum Borçlanması

Sigortalılıktan önce yapılan askerlik için borçlanma, borçlanılan süre kadar başlangıcı geriye götürebilir ve EYT kapsamını etkileyebilir. Sigortalılıktan sonraki askerlik genellikle yalnız gün kazandırır. Doğum borçlanması ise kanundaki doğum, sigortalılık ve çalışılmayan süre koşullarına bağlıdır; çoğu durumda başlangıcı doğum öncesine taşımaz. Ödeme yapmadan önce borçlanmanın tarih ve gün üzerindeki gerçek etkisi yazılı hesaplanmalıdır.

Birden Fazla Statüde Hizmet

SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı hizmeti bulunanlarda hangi statüden aylık bağlanacağı hizmetlerin tarihine göre belirlenir. Eski ve yeni hizmet birleştirme kuralları, son yedi yıllık fiilî hizmet dağılımı veya 5510 sonrası ağırlıklı statü hesabı gündeme gelebilir. Son aylarda 4/a'lı görünmek tek başına SSK şartlarıyla emeklilik garantisi vermez. Bütün hizmetler kronolojik tabloya dökülmelidir.

EYT Başvurusu Nasıl Yapılır

4/a ve 4/b sigortalıları e-Devlet üzerinden Gelir, Aylık, Ödenek Talep Belgesi hizmetini veya SGK birimini kullanabilir. 4/c kapsamında görevde bulunanların işlemleri çalıştıkları kurum üzerinden yürür. Başvurudan önce işten çıkışın gerekip gerekmediği, tahsis talep tarihi ve prim borcu kontrol edilmelidir. Elektronik başvuru numarası, işten ayrılış bildirgesi ve SGK cevabı saklanmalıdır.

Emeklilikten Sonra Çalışma

Özel sektörde yeniden çalışma sosyal güvenlik destek primi kapsamında mümkün olabilir; işverenin doğru belge türüyle bildirim yapması gerekir. Kamu kurumlarında çalışma bakımından aylığın kesilmesine ilişkin özel hükümler bulunabilir. Emekli olduktan sonra çalışmanın aylığa, işsizlik sigortasına ve kıdem tazminatına etkisi statüye göre değişir. Yeni iş sözleşmesinde emeklilik sonrası statü açık yazılmalıdır.

Başvuru Neden Reddedilir

• İlk uzun vadeli sigorta başlangıcının eşikten sonra olması.
• Prim günü veya sigortalılık süresinin eksik kalması.
• 4/b prim borcu ya da ihya işleminin tamamlanmaması.
• Staj kaydının emeklilik başlangıcı sanılması.
• Çakışan veya iptal edilmiş hizmetlerin toplama dahil edilmesi.
• Yanlış statüden aylık talebinde bulunulması.
• Borçlanma süresinin başlangıca etkisinin hatalı hesaplanması.

Sıkça Sorulan Sorular

EYT de yaş şartı tamamen kalktı mı

Kapsama girenler için yaş kaldırıldı; prim günü, sigortalılık veya hizmet süresi koşulları devam eder.

5 000 günü olan herkes emekli olabilir mi

Hayır. 4/a'da gereken gün ilk girişe göre 5.000-5.975 arasında değişebilir; diğer statülerde farklı süreler vardır.

EYT başvurusu için son tarih var mı

Hak sahipliği koşulları tamamlandığında başvuru yapılabilir; fakat aylık kural olarak talep tarihine göre başladığından gecikmenin mali sonucu olabilir.

Kaynaklar

• karabuk.sgk.gov.tr
• sgk.gov.tr
• sgk.gov.tr
• sgk.gov.tr
• turkiye.gov.tr
• mevzuat.gov.tr