İş Gücü Kaybı Tazminatı Hesaplama 2026

İş gücü kaybı tazminatı, yaralanma nedeniyle çalışma gücü ve ekonomik gelecekte oluşan kaybın karşılanmasını amaçlar. Tazminat yalnız sağlık kurulu raporundaki oranla bulunmaz; yaş, gelir, kusur, geçici ve sürekli dönemler, iyileşme süresi ve ödemeler birlikte hesaplanır.

İş Gücü Kaybı ile Maluliyet Oranı Aynı Şey mi?

Sağlık raporundaki oran tıbbi değerlendirmedir; tazminat tutarı ise aktüeryal ve hukuki hesap sonucudur. Aynı yüzdeye sahip iki kişinin yaşı, geliri, mesleği ve kusur oranı farklıysa tazminatları da farklı olur. Engelli sağlık kurulu oranı, SGK meslekte kazanma gücü kaybı ve trafik kazası maluliyet oranı aynı amaçla düzenlenmediği için birbirinin yerine doğrudan kullanılamaz.

Hangi Zarar Dönemleri Hesaplanır?

• Geçici iş göremezlik: Tedavi ve iyileşme döneminde tamamen veya kısmen çalışamama,
• Sürekli iş gücü kaybı: Sekel hâle gelen yaralanmanın gelecekteki kazanca etkisi,
• Bakıcı ihtiyacı: Geçici veya sürekli başkasının yardımına ihtiyaç,
• Tedavi ve ulaşım giderleri: Belgelendirilen ve karşılanmayan makul giderler.

Bu kalemler aynı dönem için iki kez hesaplanamaz. Bakıcı ihtiyacı varsa bakıcı gideri tazminatı rehberi ayrıca incelenebilir.

İş Gücü Kaybı Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Basitleştirilmiş anlatımla sürekli dönem hesabı şu değişkenlere dayanır:

İspatlanmış net gelir × iş gücü kaybı oranı × zarar dönemi × kusur etkisi

Bu çarpım tek başına nihai sonuç değildir. Gelecekteki dönemler için yaşam tablosu, iskonto/artırım yöntemi, aktif ve pasif dönem ayrımı ile destekler/ödemeler değerlendirilir. Mahkeme ve sigorta hesaplarında kullanılacak teknik yöntem olay tarihi ve uygulanacak mevzuata göre değişebileceğinden internetteki tek satırlı formül kesin sonuç vermez.

Gelir Nasıl Belirlenir?

• Bordrolu çalışanlarda ücret bordrosu, banka hareketi ve SGK kazancı,
• Serbest çalışanlarda vergi beyannamesi, fatura ve meslek kayıtları,
• Düzensiz gelirde olay öncesi makul dönem ortalaması,
• Gelir kanıtlanamıyorsa yargısal uygulamadaki asgari ücret yaklaşımı.

Brüt ücretin tamamı doğrudan net zarar kabul edilmez. Fazla mesai, prim ve yan hakların sürekliliği ayrıca ispatlanmalıdır. Çocuk, öğrenci, ev işi yapan kişi veya emekli bakımından “belgeli ücret yok, zarar da yok” sonucu otomatik değildir; ekonomik faaliyet ve efor kaybı somut özelliklerle değerlendirilir.

Örnek Hesap Mantığı

Net aylık geliri 40.000 TL olan, yüzde 20 sürekli kayıp belirlenen ve kazada yüzde 25 kusurlu kabul edilen kişi için önce aylık teorik kayıp 8.000 TL’dir. Kusur etkisiyle 6.000 TL’lik aylık temel zarar kalır. Bunun kaç ay/yıl üzerinden ve hangi iskonto yöntemiyle hesaplanacağı yaş, çalışma dönemi ve yaşam tablosuna göre aktüer tarafından belirlenir. Bu örnek nihai tazminat değildir.

Maluliyet Raporu Ne Zaman Alınmalı?

Sürekli oran, tedavi tamamlanıp durum tıbben sabit hâle geldikten sonra belirlenmelidir. Çok erken rapor alınması, iyileşme veya yeni komplikasyonların değerlendirilmemesine yol açabilir. Raporun yetkili kurumdan, olay tarihinde uygulanacak yönetmelik belirtilerek ve bütün yaralanmalar incelenerek düzenlenmesi gerekir.

Raporda tanı, fonksiyon kaybı, kullanılan cetvel/madde, oranların birleştirilmesi ve illiyet bağı açıklanmalıdır. Eksik branş muayenesi veya kaza öncesi hastalığın ayrıştırılmaması itiraz sebebi olabilir.

Kusur Oranı Tazminatı Nasıl Etkiler?

Zarar görenin kazadaki müterafik kusuru tazminattan indirim doğurabilir. Trafik kazasında sürücü, işleten ve sigortacının sorumluluğu; iş kazasında işveren ve SGK ilişkisi farklı esaslara tabidir. Ceza dosyasındaki kusur raporu hukuk hâkimini her yönüyle bağlamayabilir; olayın teknik incelemesi ayrıca yapılabilir.

Sigorta Limiti ve Başvuru

Zorunlu trafik sigortası bedensel zararları olay tarihindeki kişi başı teminat limiti ve sigortalının sorumluluğu ölçüsünde karşılar. Limit tazminatın kendisi değil, sigortacının azami sorumluluğudur. Aşan kısım için sürücü ve işletene başvuru gündeme gelebilir. Dava veya tahkimden önce sigorta şirketine belgeli yazılı başvuru yapılmalıdır.

Gerekli Belgeler

• Kaza/iş kazası tutanağı ve kusur raporları,
• Tüm hastane kayıtları, epikriz, ameliyat ve fizik tedavi belgeleri,
• Maluliyet ve iyileşme süresi raporu,
• Gelir, SGK hizmet ve vergi kayıtları,
• Geçici ödemeler, SGK gelirleri ve sigorta ödemelerine ait belgeler,
• Bakıcı ve tedavi gideri belgeleri.

Sık Yapılan Hatalar

• Maluliyet yüzdesini doğrudan toplam kazançla çarpmak,
• Geçici ve sürekli zarar dönemlerini üst üste bindirmek,
• Olay tarihine yanlış yönetmelik uygulamak,
• Kusur ve sigorta limitini birbirine karıştırmak,
• İbranameyi tüm zararlar belirlenmeden imzalamak.

Belirli yaralanmaların hesabına örnek olarak göz kaybı tazminatı ve platin takılması nedeniyle tazminat rehberleri incelenebilir.

Resmî Kaynaklar

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu – m. 54 ve 55
• SEDDK – Zorunlu Trafik Sigortası Teminat Limitleri

Bu konunun toplam tazminat hesabındaki yerini görmek için tazminat hesaplama sayfasına göz atabilirsiniz.

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.