Arabuluculuk Süreci Zamanaşımını Durdurur mu? Dava Açma Süreleri ve Hak Düşürücü Süre Rehberi 2026

Arabuluculuk süreci zamanaşımını sıfırlayıp yeniden başlatmaz. Kanundaki şartlar gerçekleştiğinde arabuluculukta geçen süre zamanaşımı hesabına dahil edilmez; hak düşürücü süre de bu dönemde işlemez. Bu ayrım önemlidir: süreç bittiğinde başvuru öncesinde kalan süre kaldığı yerden devam eder.

Zamanaşımının Durması Ne Anlama Gelir?

Bir alacak için son başvuru gününe 20 gün kala arabuluculuğa başvurulduğunu ve sürecin 30 gün sürdüğünü varsayalım. Arabuluculukta geçen 30 gün hesaba katılmaz; son tutanaktan sonra kural olarak kalan 20 günlük süre işlemeye devam eder. Yeni ve tam bir zamanaşımı süresi başlamaz.

“Arabuluculuğa başvurdum, artık süre sorunum yok” düşüncesi bu nedenle yanlıştır. Son tutanağın düzenlendiği tarih ve saat kaydedilmeli, dava hazırlığı süreç bitmeden tamamlanmalıdır.

Dava Şartı Arabuluculukta Süre Ne Zaman Durur?

6325 sayılı Kanun’un 18/A maddesine göre arabuluculuk bürosuna başvurulduğu tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Başlangıç için arabulucunun ilk telefon görüşmesi değil, büroya başvuru kaydı esas alınır.

Sürecin bitişi; anlaşma, anlaşamama, taraflara ulaşılamaması veya başka bir nedenle son tutanağın düzenlendiği tarihtir. UYAP başvuru ve son tutanak kayıtları saklanmalıdır.

İhtiyari Arabuluculukta Aynı Kural Uygulanır mı?

Tarafların dava şartı bulunmadan gönüllü olarak arabuluculuğa gitmesi halinde süre, tarafların arabuluculuk faaliyetine devam etmek için anlaştıkları ve bunu bir tutanakla belgeledikleri tarihten son tutanağa kadar durur. Yalnız karşı tarafa görüşme teklif etmek veya arabulucu aramak, tek başına süreyi durdurmayabilir.

İhtiyari süreçte başlangıç tutanağının tarihi ve tarafların sürece devam iradesi açık biçimde belgelenmelidir.

Zamanaşımı ile Hak Düşürücü Süre Farkı

Arabuluculuk Kanunu her ikisi bakımından arabuluculukta geçen zamanı korur; ancak hangi sürenin dosyaya uygulandığı önce doğru belirlenmelidir.

Trafik Kazası Tazminatında Süreler

Karayolları Trafik Kanunu’nda motorlu araç kazasından doğan maddi zarar talepleri için zarar görenin zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten başlayan iki yıllık, her halde kaza tarihinden başlayan on yıllık süre düzenlenmiştir. Fiil ceza kanunlarına göre daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa uzamış süre gündeme gelebilir. Sigorta poliçesi, taşıma sözleşmesi veya kamu idaresine karşı başvuruda farklı süreler uygulanabilir.

Trafik kazasındaki her talep dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir. Sigorta şirketiyle ticari uyuşmazlık, tüketici işlemi veya yalnız sürücüye yöneltilen haksız fiil talebi ayrı değerlendirilir. Yanlış büroya veya yanlış tarafa yapılan başvurunun süreyi koruyacağı varsayılmamalıdır.

İşçilik Alacaklarında Süre

İşçi alacağı ve tazminatı davalarında zorunlu arabuluculuk başvurusu süreyi korur. Fakat işe iade talebindeki bir aylık arabuluculuk başvuru süresi hak düşürücü niteliktedir; fesih bildiriminin tebliğinden itibaren ayrıca hesaplanır. Arabuluculuk anlaşmazlıkla biterse işe iade davası için son tutanaktan itibaren iki haftalık özel süre vardır.

Kıdem, ihbar, fazla çalışma ve ücret alacaklarının zamanaşımı başlangıcı ile süresi birbirinden farklı olabilir. Fesih ve ödeme tarihleri liste halinde çıkarılmalıdır.

Tüketici ve Ticari Uyuşmazlıklarda Dikkat

Tüketici mahkemesinde açılacak bazı davalar ile konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Tüketici hakem heyeti görev sınırı içinde kalan uyuşmazlıklarda ise önce hakem heyeti yolu uygulanabilir. Parasal sınırlar her yıl değiştiği için başvuru tarihindeki tutar kontrol edilmelidir.

Süre Hesabında Yapılan Hatalar

• Başlangıcı arabulucunun atandığı gün sanmak
• Son tutanaktan sonra sürenin baştan başladığını düşünmek
• İlk telefon veya e-postayı resmî başvuru saymak
• Bütün taleplerin aynı zamanaşımına tabi olduğunu varsaymak
• Başvuruda yer almayan taraf ve talepler için de sürenin durduğunu kabul etmek
• İdari başvuru ve dava sürelerini özel hukuk arabuluculuğuyla karıştırmak

Uygulanabilir Süre Kontrolü

1. Her talebin hukuki niteliğini ve sorumlu tarafını yazın.
2. Olay, öğrenme, tebligat ve ödeme tarihlerini belgeleyin.
3. Uygulanacak zamanaşımı veya hak düşürücü süreyi belirleyin.
4. Arabuluculuk başvuru ve son tutanak tarihini gün hesabına ekleyin.
5. Kalan süreyi takvim üzerinde hesaplayıp davayı son güne bırakmayın.

Başvuruda bulunacak belgeler için arabuluculuk başvurusu ve kaza evrakları rehberi incelenebilir.

Sık Sorulan Sorular

Arabulucuya telefon etmek zamanaşımını durdurur mu?

Hayır. Dava şartında büro başvurusu; ihtiyari süreçte ise tarafların devam anlaşmasının tutanakla belgelenmesi önemlidir.

Son tutanak e-posta ile geldiğinde süre ne zaman başlar?

Kanun arabuluculukta geçen dönemi son tutanağın düzenlendiği tarihle sınırlar. Tebliğ ve özel dava süresi kuralları ayrıca incelenmelidir.

Anlaşma yapılırsa eski alacak süresi devam eder mi?

Anlaşmanın borcu yenileyip yenilemediği, ödeme vadeleri ve icra edilebilirliği metne göre belirlenir. Yeni yükümlülüğün ihlalinde anlaşma belgesi esas alınabilir.

Resmî Kaynaklar

• 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
• Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m. 109

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.