Suça Azmettirme ve Cezası – TCK 38. Madde

Suça azmettirme, henüz suç işleme kararı bulunmayan bir kişide belirli bir suçu işleme kararının oluşturulmasıdır. Bir davranışı onaylamak, genel biçimde tavsiye vermek veya suç tamamlandıktan sonra yardım etmek tek başına azmettirme sayılmaz; iradi etkinin ve işlenen somut suçla bağlantının ispatlanması gerekir.

Azmettirme Suçu mu, Suça İştirak Şekli mi?

Azmettirme bağımsız bir suç tipi değil, suça iştirak biçimidir. Bu nedenle önce fail tarafından kasten ve hukuka aykırı bir suçun en azından teşebbüs aşamasına ulaşıp ulaşmadığı belirlenir. Fail hazırlık hareketinde kalmışsa azmettirenin sorumluluğu da suç tipine göre ayrıca değerlendirilir.

Azmettirmenin Unsurları

• Failin başlangıçta belirli suçu işleme kararının bulunmaması
• Azmettirenin suç kararını doğuran etkili davranışı
• Hangi suçun işlenmesinin istendiğinin belirlenebilir olması
• Azmettirenin kastının suçun temel unsurlarını kapsaması
• Failin suçun icrasına başlaması

Azmettirme sözle yapılabileceği gibi para, menfaat, baskı, vaat veya nüfuz kullanımıyla da gerçekleşebilir. Ancak kişinin daha önce verdiği suçu işleme kararını yalnız kuvvetlendirmek çoğu olayda yardım etme kapsamında tartışılır.

Azmettirme ile Yardım Etme Arasındaki Fark

Sınır, konuşmanın tamamı, tarafların önceki planı ve olayın kronolojisiyle belirlenir. Tek bir mesaj bağlamından koparılarak değerlendirilmemelidir. Failin suç kararını görüşmeden önce verip vermediği özellikle araştırılmalıdır.

Fail Azmettirilenden Farklı Bir Suç İşlerse

Azmettirenin kastı hangi suçu ve hangi ağırlaştırıcı unsurları kapsıyorsa sorumluluğu bununla sınırlıdır. Failin tamamen kişisel nedenle kapsam dışına çıkarak daha ağır veya farklı bir suç işlemesi “failin aşması” olarak değerlendirilebilir. Öngörülen suç ile gerçekleşen fiil arasındaki bağ her dosyada ayrıca incelenir.

Çocuğun veya Yakının Azmettirilmesi

Üstsoy-altsoy ilişkisinden doğan nüfuz kullanılarak azmettirmede ceza üçte birden yarısına kadar artırılır. Çocukların suça azmettirilmesinde bu artırım için üstsoy-altsoy ilişkisinin bulunması aranmaz. Çocuğun yaşına göre kendi ceza sorumluluğu ayrıca belirlenir.

Azmettirenin Kimliği Açıklaması

Azmettiren, suçu yalnız kendisinin bildiği failin veya diğer suç ortaklarının yakalanmasını sağlayan bilgi verirse TCK 38/3’teki özel indirim gündeme gelebilir. Bilginin gerçek, zamanında ve yakalamaya elverişli olması gerekir; yalnız isim söylemek her durumda yeterli değildir.

Hangi Deliller Kullanılır?

• Mesajlaşmalar ve telefon kayıtları
• Para transferleri ve menfaat ilişkisi
• Görüşme öncesi ve sonrası kamera kayıtları
• Tanık ve diğer şüpheli ifadeleri
• Arama ve elkoymada bulunan plan veya belgeler
• Failin suç kararını ne zaman verdiğini gösteren olgular

Dijital delilin kime ait olduğu, eksiksiz elde edilip edilmediği ve hukuka uygun yöntemle toplanıp toplanmadığı ayrıntılı biçimde kontrol edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Suç işlenmezse azmettiren ceza alır mı?

Fail icraya hiç başlamazsa kural olarak iştirak sorumluluğu doğmaz; ancak azmettirme davranışı tehdit, örgüt veya başka bağımsız bir suçu oluşturabilir.

“Yap” demek tek başına yeterli midir?

Hayır. Sözün bağlamı ve failde suç kararını oluşturup oluşturmadığı somut delillerle belirlenir.

Resmî Kaynaklar

• Türk Ceza Kanunu – 37 ila 41. Maddeler
• Yargıtay Karar Arama
• UYAP Vatandaş Portal

İlgili İçerikler

• Suça Teşebbüs ve TCK 35
• Ceza Davası Nedir?
• Etkin Pişmanlık

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.