Riskli Yapı Tespiti: Başvuru, İtiraz ve Yıkım Süreci

Riskli yapı tespiti, bir binanın ekonomik ömrünü tamamlayıp tamamlamadığının veya yıkılma ya da ağır hasar görme riski taşıyıp taşımadığının 6306 sayılı Kanun ve teknik esaslara göre belirlenmesidir. Binanın yalnız eski olması riskli sayılması için yeterli değildir; lisanslı kuruluş tarafından teknik inceleme yapılır.

Riskli Yapı Tespitini Kim İsteyebilir?

Maliklerden biri veya kanuni temsilcisi, diğer maliklerin oybirliği aranmadan tespit talebinde bulunabilir. Masraf kural olarak maliklere aittir. Başvuru, Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca lisanslandırılmış kurum veya kuruluş üzerinden elektronik sistem kullanılarak yürütülür.

Arsa paylı tapuda yapı kime aitse başvuru hakkı buna göre belirlenir. Kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi teknik tespiti malik adına yaptıramaz; tahliye, tebligat ve yardım hakları ise ayrıca değerlendirilir.

Hangi Yapılar İncelenebilir?

Kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların, hayvanların veya eşyaların korunmasına yarayan yapılar tespit kapsamındadır. İnşaat hâlinde olup kullanılmayan veya metrukluk nedeniyle statik bütünlüğü zaten bozulmuş yapılar aynı usulle riskli yapı tespitine konu edilmeyebilir. Ruhsatsız olmak ise tek başına tespiti engellemez.

Teknik İncelemede Neler Yapılır?

• Taşıyıcı sistem ve bina geometrisinin incelenmesi
• Beton ve donatı özelliklerinin belirlenmesi
• Zemin ve proje bilgilerinin değerlendirilmesi
• Gerekli numune ve ölçümlerin alınması
• Deprem etkisi altında yapısal analiz yapılması
• Raporun elektronik sisteme yüklenmesi

Numune alınması binanın riskli olduğu anlamına gelmez. Sonuç, teknik verilerin yönetmelikteki esaslara göre birlikte değerlendirilmesiyle ortaya çıkar.

Tebligat ve 15 Günlük İtiraz

Tespit idarece incelendikten sonra tapu kaydına riskli yapı belirtmesi işlenir ve ilgililere bildirilir. İtiraz, tebligatın alındığı tarihten itibaren 15 gün içinde yapının bulunduğu yerdeki müdürlüğe veya yetki devredilmiş idareye verilir. Postaya veriliş tarihi yerine usulüne uygun tebellüğ tarihi önem taşır.

İtirazı yalnız malik, malikin vefatı hâlinde mirasçıları veya kanuni temsilci yapabilir. Teknik heyet raporu dosya üzerinden ve gerektiğinde teknik belgelerle inceler.

Tespit Kesinleşince Ne Olur?

İtiraz edilmemesi veya itirazın reddiyle tespit kesinleşir. İdare, yapının tahliye ve yıktırılması için maliklere 60 günden az olmayacak bir süre verir. Elektrik, su ve doğal gazın kapatılması, yıkım ruhsatı ve fiilî yıkım işlemleri yönetmelikteki sıraya göre yürütülür.

İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması

6306 sayılı Kanun kapsamındaki idari işlemlere karşı özel olarak 30 günlük dava süresi uygulanabilir. Teknik itiraz ile idare mahkemesinde iptal davası aynı yol değildir. Dava açılması işlemi kendiliğinden durdurmadığı için açık hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar koşulları açıklanarak yürütmenin durdurulması istenebilir.

Dosyada Saklanması Gereken Belgeler

• Tapu ve malik bilgileri
• Riskli yapı raporunun tamamı
• Tebligat zarfı ve teslim kaydı
• İtiraz dilekçesi ve teslim belgesi
• Teknik heyet kararı
• Tahliye ve yıkım bildirimleri

Sık Sorulan Sorular

Bütün maliklerin onayı gerekir mi?

Hayır. Maliklerden biri tespit yaptırabilir; sonraki dönüşüm kararları farklı çoğunluk ve usullere tabidir.

Kiracı teknik itiraz yapabilir mi?

15 günlük teknik itiraz hakkı kural olarak malik ve kanuni temsilciye aittir. Kiracının tahliye yardımı ve sözleşmeden doğan hakları ayrıdır.

Resmî Kaynaklar

• 6306 Sayılı Kanun
• Bakanlık – Riskli Yapılar Sık Sorulan Sorular
• 6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği

İlgili İçerikler

• Tescile Zorlama Davası
• Ecrimisil Davası
• İdari Dava Dilekçesi

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.