Suçta Tekerrür ve Mükerrirlere Özgü İnfaz – TCK 58 (2026)

Suçta tekerrür, önceki mahkûmiyet kesinleştikten sonra kanunda belirtilen süre içinde yeni bir suç işlenmesidir. Tekerrür, yeni suçun cezasını kendiliğinden artıran genel bir neden değildir; ceza türünün seçimini ve hükmedilen cezanın infaz rejimini etkiler.

2026 güncel durum: İkinci defa tekerrür halinde koşullu salıverilmeyi tamamen kaldıran düzenleme 4 Haziran 2025'te değiştirildi. Süreli hapis cezasında iyi hâlli ikinci kez mükerrirler artık kural olarak cezanın dörtte üçünü kurumda çekerek koşullu salıverilmeden yararlanabilir.

Suçta Tekerrür Nedir?

TCK 58'e göre daha önce işlenen suçtan verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suç işlenirse koşulları bulunduğunda tekerrür hükümleri uygulanır. Önceki cezanın tamamen infaz edilmiş olması şart değildir; belirleyici olan önceki hükmün yeni suç tarihinden önce kesinleşmesidir.

Tekerrüre esas mahkûmiyet ile sonraki suç arasında kanunun aradığı kronoloji ve süre bağı kurulmalıdır. Yeni suç önceki hükmün kesinleşmesinden önce işlenmişse, cezalar daha sonra kesinleşse bile TCK 58 anlamında tekerrür oluşmaz.

Tekerrür Şartları Nelerdir?

1. Kişi hakkında daha önce verilmiş bir ceza mahkûmiyeti bulunmalıdır.
2. Önceki mahkûmiyet yeni suç işlenmeden önce kesinleşmiş olmalıdır.
3. Yeni suç, TCK 58'deki tekerrür süresi içinde işlenmelidir.
4. Kasıtlı ve taksirli suç ayrımı ile askerî suçlara ilişkin sınırlamalar gözetilmelidir.
5. Fail yeni suçu işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmuş olmalıdır.
6. Mahkeme tekerrüre esas ilamı belirleyerek hükümde infaz rejimini açıkça göstermelidir.

Tekerrür Süresi Nasıl Hesaplanır?

Süre, önceki cezanın infaz edildiği tarihten başlar. Önceki mahkûmiyet beş yıldan fazla hapis cezası ise infazdan itibaren beş yıl; beş yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası ise infazdan itibaren üç yıl geçtikten sonra işlenen suçlarda tekerrür uygulanmaz.

• Önceki ceza beş yıldan fazla hapis: İnfazdan sonra beş yıllık tekerrür süresi
• Önceki ceza beş yıl veya daha az hapis: İnfazdan sonra üç yıllık tekerrür süresi
• Önceki ceza adli para cezası: İnfazdan sonra üç yıllık tekerrür süresi

Hesaplama uyarısı: Hükmün kesinleşme tarihi, cezanın infaz tarihi ve yeni suçun işlendiği tarih ayrı ayrı incelenir. Adli sicil kaydının görünmesi tek başına tekerrür süresinin devam ettiğini kanıtlamaz.

Hangi Mahkûmiyetler Birbirine Tekerrür Oluşturmaz?

• Kasıtlı suç ile taksirli suçlar birbirine tekerrür oluşturmaz.
• Sırf askerî suçlar ile diğer suçlar arasında tekerrür hükümleri uygulanmaz.
• Fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış kişinin suçları tekerrüre esas alınmaz.
• Yabancı ülke mahkemesi kararları kural olarak tekerrüre esas olmaz; kanunda sayılan bazı ağır suçlar bunun istisnasıdır.

Yabancı mahkûmiyetler bakımından kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik suçları kanuni istisnalar arasındadır.

Adli Para Cezası Tekerrüre Esas Olur mu?

Kesinleşmiş adli para cezası da diğer koşullar varsa tekerrüre esas olabilir. Önceki yaptırımın yalnız hapis cezası olması gerekmez. Ancak idari para cezası, disiplin yaptırımı veya hukuk mahkemesinin tazminat kararı ceza mahkûmiyeti değildir.

Önceki adli para cezasının infazından sonra üç yıl geçmesiyle TCK 58'deki süre dolar. Yeni suçun bu sürenin içinde işlenip işlenmediği suç tarihine göre belirlenir.

Tekerrür Cezayı Artırır mı?

TCK 58, genel olarak yeni suç için hesaplanan hapis cezasına belirli bir oran eklemez. Temel sonuç, cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesi ve infaz sonrasında denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasıdır.

Bununla birlikte sonraki suçun kanun maddesinde hapis ile adli para cezası seçimlik düzenlenmişse tekerrür halinde hapis cezasının seçilmesi zorunludur. Ayrıca bazı özel suç düzenlemelerinde geçmiş mahkûmiyete farklı sonuç bağlanabilir.

Mükerrirlere Özgü İnfaz Rejimi Nedir?

Mahkeme, tekerrür koşullarını saptadığında cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve ceza infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına hükmeder. İnfazın ayrıntıları 5275 sayılı Kanun'un 108. maddesinde düzenlenir.

İlk defa tekerrürde süreli hapis cezası bakımından genel koşullu salıverilme oranı üçte ikidir. Ancak mahkûm olunan suç için kanunda daha yüksek bir oran öngörülmüşse o özel oran uygulanır. Tekerrür nedeniyle koşullu salıverme süresine eklenecek miktar, tekerrüre esas alınan cezaların en ağırından fazla olamaz.

Koşullu Salıverilme Oranları

İlk Defa Tekerrür

• Süreli hapis cezası: Kural olarak cezanın üçte ikisi
• Müebbet hapis cezası: Otuz üç yıl
• Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası: Otuz dokuz yıl
• Suça özgü daha ağır koşullu salıverilme oranı varsa: Özel oran

İkinci Defa Tekerrür

7550 sayılı Kanun ile 4 Haziran 2025'te yürürlüğe giren değişiklik sonrasında ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlüler de koşullu salıverilme imkânına sahiptir. Süreli hapis cezalarında oran dörtte üçtür; iyi hâl ve diğer infaz koşulları ayrıca aranır.

Eski kaynaklarda geçen “ikinci defa mükerrir koşullu salıverilmez” bilgisi güncel değildir. Bununla birlikte suç türü, suç tarihi, geçiş hükümleri, birden fazla ceza ve koşullu salıvermenin geri alınması gibi etkenler müddetname hesabını değiştirebilir.

İkinci Defa Tekerrür Ne Demektir?

İkinci defa tekerrür için yalnızca adli sicilde iki veya daha fazla mahkûmiyet bulunması yeterli değildir. Yeni suç tarihinde, kişi hakkında daha önce tekerrür hükümleri uygulanmış ve bu karar kesinleşmiş olmalı; önceki ve yeni mahkûmiyet zinciri de TCK 58'in süre ve tür koşullarını taşımalıdır.

Hükümlü hakkında ikinci defa tekerrür uygulanacağı mahkûmiyet hükmünde açıkça belirtilmelidir. İnfaz savcılığı kendiliğinden mahkemenin hükümde göstermediği ikinci defa tekerrür statüsünü kuramaz.

Tekerrür Hükmünün Kararda Gösterilmesi

Mahkûmiyet kararında tekerrüre esas alınan ilamın mahkemesi, karar bilgileri ve mümkünse kesinleşme tarihi gösterilmeli; cezanın mükerrirlere özgü rejime göre çektirileceği belirtilmelidir. Bu belirleme, savunma ve kanun yolu denetimi bakımından önem taşır.

Yanlış ilamın esas alınması, önceki hükmün yeni suçtan sonra kesinleşmesi veya tekerrür süresinin dolmuş olması hükmün kanun yolu incelemesinde düzeltilmesini gerektirebilir.

Tekerrür ile Zincirleme Suç Arasındaki Fark

• Tekerrür, kesinleşmiş önceki mahkûmiyetten sonra yeni bir suç işlenmesine ilişkindir.
• Zincirleme suç, aynı suç işleme kararı kapsamında aynı suçun değişik zamanlarda birden fazla işlenmesidir.
• Tekerrür infaz rejimini ve bazı hallerde ceza türü seçimini etkiler.
• Zincirleme suçta TCK 43 uyarınca tek ceza belirlenip kanuni oranda artırılır.

Tekerrür ile İçtima Arasındaki Fark

İçtima, bir veya birden fazla fiilden doğan cezaların nasıl belirleneceği ya da infazda nasıl bir araya getirileceğiyle ilgilidir. Tekerrür ise önceki kesinleşmiş mahkûmiyetin yeni suç üzerindeki hukuki sonucudur. Bir dosyada hem içtima hem tekerrürle ilgili ayrı hesaplamalar bulunabilir.

İnfaz Sonrası Denetimli Serbestlik

TCK 58, mükerrir hakkında cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasını öngörür. 5275 sayılı Kanun'a göre infaz hâkimi, cezanın tamamlanmasından sonra başlamak üzere bir yıldan az olmamak kaydıyla denetim süresi belirler.

Denetim süresinde yükümlülükler ve rehberlik tedbirleri uygulanabilir. Sürenin uzatılması mümkün olmakla birlikte toplam uzatma kanundaki üst sınırı aşamaz. Bu infaz sonrası tedbir, cezanın denetimli serbestlik altında infaz edildiği 105/A uygulamasıyla aynı değildir.

Tekerrür Denetiminde Kontrol Edilecek Tarihler

• Önceki suçun işlendiği tarih
• Önceki mahkûmiyetin kesinleşme tarihi
• Önceki cezanın infaz edildiği veya infaz edilmiş sayıldığı tarih
• Yeni suçun işlendiği tarih
• Varsa önceki tekerrürlü hükmün kesinleşme tarihi
• Kanun değişikliklerinin yürürlük ve geçiş tarihleri

Sık Sorulan Sorular

Sabıka Kaydı Olan Herkes Mükerrir midir?

Hayır. Adli sicilde kayıt bulunması tek başına yeterli değildir. Kesinleşme sırası, infazdan sonraki süre, suçların kasıt veya taksir niteliği, failin yaşı ve kanuni istisnalar birlikte incelenir.

Ceza İnfaz Edilmeden Tekerrür Uygulanabilir mi?

Evet. Önceki hükmün kesinleşmesi yeterlidir; cezanın infaz edilmiş olması tekerrürün başlaması için şart değildir. İnfaz tarihi, üç veya beş yıllık tekerrür süresinin ne zaman sona ereceğini belirler.

Tekerrür HAGB'ye Otomatik Engel midir?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının koşulları CMK 231 kapsamında ayrıca incelenir. Tekerrür tespiti ile HAGB değerlendirmesi aynı kurum değildir; önceki kasıtlı suç mahkûmiyeti ve güncel kanuni şartlar somut dosyada ayrı ayrı ele alınmalıdır.

Sonuç

Suçta tekerrür için önceki mahkûmiyetin yeni suçtan önce kesinleşmesi, yeni suçun kanuni süre içinde işlenmesi ve suç türü ile yaş sınırlamalarının aşılması gerekir. Sonuç, çoğunlukla cezanın miktarından çok ceza türü seçimi ve infaz biçiminde ortaya çıkar.

2025 değişikliğiyle ikinci defa mükerrirler için koşullu salıverilme yeniden mümkün hale gelmiştir; süreli hapis cezalarında temel oran dörtte üçtür. Doğru hesap için kesinleşme, infaz ve suç tarihleri ile hüküm fıkrası birlikte incelenmelidir.

Resmî Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi – 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu
• Mevzuat Bilgi Sistemi – 5275 Sayılı İnfaz Kanunu
• TBMM – 7550 Sayılı Kanun Metni
• Adalet Bakanlığı – 10. Yargı Paketi Açıklaması
• Anayasa Mahkemesi – Tekerrür Hükümlerine İlişkin Karar

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.