Kaza Dosyası İlk Günden Nasıl Kurulur? Olay Yerinden Ödemeye Kontrol Rehberi

Kaza dosyası ilk günden nasıl kurulur — kısa cevap:Trafik kazasından sonra yapılan küçük bir hata, aylar sonra karşınıza çok büyük bir sorun olarak çıkabilir. Olay yerinde yeterli fotoğraf çekmemek, yaralandığınız hâlde hastanede kazayı doğru anlatmamak, sağlık belgelerinizi toplamamak veya sizi telefonla arayan tanımadığınız bir kişiye hemen vekâlet vermek…

Bunların her biri kusur değerlendirmesini, sigorta başvurusunu ve alabileceğiniz tazminatı doğrudan etkileyebilir.

Bu rehberde trafik kazasının gerçekleştiği ilk dakikadan başlayarak; olay yeri, hastane, tedavi, sigorta başvurusu ve tazminat aşamasına kadar izlemeniz gereken süreci 10 adımda açıklayacağız.

Bu rehber hangi sorunu çözüyor?

Bu yazı, “Trafik Kazası Geçirince Ne Yapılmalı? Olay Yerinden Tazminata 10 Adım” başlığındaki bilgileri yalnız tanım düzeyinde bırakmadan dosya kurma ve kontrol etme bakışıyla ele alır. Amaç, tek bir belgeye veya tek bir orana güvenmek yerine olayın kronolojisini, dayanak kayıtlarını ve başvuru sırasını birlikte değerlendirebilmektir.

1. Adım: Önce can güvenliğini sağlayın

Kaza meydana geldiğinde ilk düşünmeniz gereken şey araç hasarı veya kimin kusurlu olduğu değildir. Önce kendinizin, araçtaki diğer kişilerin ve yoldaki insanların güvenliğini sağlamanız gerekir.

Aracınız hareket edebiliyorsa ve bulunduğu yer ikinci bir kazaya neden olabilecek durumdaysa, şartların izin verdiği ölçüde gerekli güvenlik önlemlerini alın. Dörtlüleri yakın, reflektör kullanın ve insanların trafik akışında kalmasını engelleyin.

Yaralanma varsa veya bir kişinin yaralanmış olma ihtimali bulunuyorsa 112'yi arayın.

• Kazanın yerini
• Kazaya karışan araç sayısını
• Yaklaşık yaralı sayısını
• Yangın, sıkışma veya yakıt sızıntısı olup olmadığını
• Yolun açık mı kapalı mı olduğunu

mümkün olduğunca açık şekilde anlatın.

Tıbbi bilginiz yoksa yaralıya bilinçsizce müdahale etmeyin. Ancak yangın veya ikinci bir çarpışma gibi acil bir tehlike varsa 112 görevlisinin yönlendirmesine uygun hareket edin.

Unutmayın: Yaralanmalı kazalarda yalnızca araçların hasarına odaklanmak, yapılabilecek en büyük hatalardan biridir.

2. Adım: Yaralanma varsa kolluk görevlilerini bekleyin

Her kazada tarafların kendi aralarında kaza tespit tutanağı düzenlemesi mümkün değildir.

Kazada ölüm veya yaralanma varsa, sürücülerden birinin ehliyeti yoksa, alkol ya da uyuşturucu şüphesi bulunuyorsa, taraflardan birinin geçerli trafik sigortası yoksa veya kamu malına zarar verilmişse polis ya da jandarma çağrılması gerekir.

Yaralanmalı kazada tarafların kendi aralarında yalnız maddi hasarlı kaza tespit tutanağı düzenleyip olay yerinden ayrılması doğru değildir.

Bazen kazadan hemen sonra kişi kendisini iyi hissedebilir. Fakat birkaç saat içinde boyun ağrısı, baş dönmesi, uyuşma veya hareket kısıtlılığı başlayabilir.

Bu nedenle yaralanma belirtisi varsa bunu olay yerinde mutlaka bildirin. 'Şimdilik bir şeyim yok' diyerek yaralanmayı gizlemeyin veya önemsiz göstermeyin.

Yaralanmanın sonradan ortaya çıkması hâlinde de gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurun ve şikâyetinizin trafik kazası sonrasında başladığını doğru şekilde kayda geçirin.

3. Adım: Olay yerindeki delilleri toplayın

Sağlık ve güvenlik şartları izin veriyorsa olay yerini yalnızca araçların hasarını gösterecek şekilde değil, kazanın nasıl meydana geldiğini ortaya koyacak şekilde fotoğraflayın.

• Araçların birbirlerine göre konumları
• Yolun genel görünümü
• Araçlardaki darbe noktaları
• Fren ve sürüklenme izleri
• Trafik levhaları ve ışıklar
• Şerit çizgileri
• Kavşak yapısı
• Yol, hava ve görüş durumu
• Araç plakaları
• Kamu malında oluşan zarar
• Yola düşen araç parçaları

Yalnızca yakından çekilmiş tampon fotoğrafı, kazanın nasıl gerçekleştiğini göstermeyebilir. Bu nedenle hem geniş açı hem de yakın plan fotoğraflar çekin.

Çevrede iş yeri, site, belediye veya araç kamerası bulunup bulunmadığını araştırın. Kamera görüntülerinin uzun süre saklanmayabileceğini unutmayın.

Tanık varsa adı, soyadı ve iletişim bilgisini alın. Ancak tanığa ne söylemesi gerektiğini anlatmaya çalışmayın; yalnızca gördüğü olayı kendi anlatımıyla aktarması gerekir.

4. Adım: Kaza tutanağını doğru düzenleyin

Kaza yalnız maddi hasarlıysa ve tarafların tutanak düzenlemesine engel bir durum yoksa kaza tespit tutanağı hazırlanabilir.

Tutanakta yalnızca 'A aracı B aracına çarptı' demek çoğu zaman yeterli değildir.

• Hangi yönde ilerlerken gerçekleştiğini
• Hangi şeritte bulunduğunuzu
• Dönüş veya şerit değiştirme yapılıp yapılmadığını
• Trafik ışığı ya da levha bulunup bulunmadığını
• Darbenin aracın hangi bölümüne geldiğini

açıkça yazın.

Krokide araçların yönlerini, yol çizgilerini, kavşağı ve trafik işaretlerini gösterin.

Okumadığınız veya gerçeği yansıtmayan bir tutanağı imzalamayın. Boş bırakılan alanların sonradan doldurulmasına izin vermeyin.

Burada önemli bir ayrım var: Kaza tespit tutanağı, tek başına kesin kusur kararı değildir. Tutanak, fotoğraflar ve diğer deliller kusur değerlendirmesinde birlikte kullanılır.

Kusur konusunu serinin ilerleyen yazılarında ayrıntılı şekilde ele alacağız.

5. Adım: Karşı tarafın bilgilerini eksiksiz alın

Kazaya karışan araçların:

• Plakasını
• Ruhsat bilgilerini
• Sürücüsünün kimlik ve ehliyet bilgilerini
• Trafik sigortası şirketini
• Poliçe numarasını
• Araç sahibi ile sürücünün farklı olup olmadığını

kaydedin.

Mümkünse belgelerin okunaklı fotoğrafını çekin.

Ancak kişisel belgeleri sosyal medya gruplarında veya ilgisiz kişilerle paylaşmayın. Kimlik, ruhsat, telefon ve sağlık bilgileriniz kişisel veridir.

Karşı tarafın 'Ben bütün masrafı karşılarım, sigortayı karıştırmayalım' demesi üzerine belgesiz şekilde anlaşmaya çalışmak ileride sorun çıkarabilir.

Hasar ve yaralanmanın gerçek boyutu olay yerinde her zaman anlaşılmaz. Bu nedenle olayın resmî ve sigorta yönünden belgelenmesi önemlidir.

6. Adım: Hastanede trafik kazası ve adli vaka kaydının doğru açıldığından emin olun

Hastaneye gittiğinizde şikâyetlerinizin trafik kazası nedeniyle oluştuğunu açıkça söyleyin.

Kaydınızın trafik kazasıyla bağlantılı şekilde açılması önemlidir. Çünkü daha sonra ortaya çıkacak tedavi, iş göremezlik veya kalıcı işlev kaybının kazayla bağlantısının kurulmasında ilk hastane kayıtları temel belgelerden biri olacaktır.

Doktora yalnızca en fazla ağrıyan bölgenizi değil, kazadan sonra başlayan bütün şikâyetlerinizi anlatın.

• Baş ağrısı
• Boyun ve bel ağrısı
• Uyuşma
• Baş dönmesi
• Görme veya işitme problemi
• Hareket kısıtlılığı
• Göğüs ve karın ağrısı

gibi şikâyetleri göz ardı etmeyin.

Hastaneden ayrılırken epikriz, adli rapor, görüntüleme sonuçları ve diğer sağlık belgelerinize nasıl ulaşabileceğinizi öğrenin.

Trafik kazasına bağlı sağlık hizmetlerinin SGK yönünden de kendine özgü kayıt ve provizyon kuralları bulunmaktadır. Bu nedenle hastane kaydındaki olay türünün doğru olması gerekir.

7. Adım: Tedavi ve iyileşme sürecini düzenli takip edin

Tazminat dosyası yalnızca kaza günü oluşmaz. Tedavi devam ettiği sürece dosyanız da oluşmaya devam eder.

Şunları düzenli olarak saklayın:

• Epikrizler
• Adli raporlar
• Röntgen, MR ve tomografi sonuçları
• Ameliyat ve yatış belgeleri
• Reçeteler
• İstirahat raporları
• Fizik tedavi kayıtları
• Kontrol muayeneleri
• Sağlık gideri belgeleri
• Çalışamadığınız döneme ilişkin gelir belgeleri

Doktor kontrollerini ve önerilen tedavileri gerekçesiz şekilde aksatmak, iyileşme sürecini olumsuz etkileyebileceği gibi zararın değerlendirilmesinde de tartışma yaratabilir.

Ayrıca iyileşme tamamlanmadan hemen kalıcı hasar raporu almaya çalışmak doğru değildir. Geçici şikâyetlerle kalıcı fonksiyon kaybı birbirinden ayrılmalıdır.

Kalıcı durum değerlendirmesinde yaralanmanın adı tek başına yeterli olmaz. Tedavi sonrasında kişide kalan gerçek fonksiyon kaybı ve kaza tarihinde uygulanması gereken düzenleme dikkate alınır.

8. Adım: Sizi arayan kişilere hemen vekâlet veya imza vermeyin

Kazadan kısa süre sonra sizi arayıp:

'Ne kadar tazminat alacağınızı biliyoruz.'

'Dosyanızı hemen sonuçlandırırız.'

'Hiçbir ücret ödemeyeceksiniz.'

gibi ifadeler kullanan kişiler olabilir.

Bu kişiler telefonunuza, kaza bilgilerinize veya sağlık verilerinize nasıl ulaştıklarını açıklayamıyorsa dikkatli olun.

Kimliğini ve yetkisini doğrulamadığınız kişilere:

• Kimlik belgesi
• Sağlık raporu
• E-Devlet belgesi
• Banka bilgisi
• Boş imzalı evrak
• Vekâletname
• Temlik veya ibra belgesi

vermeyin.

İmzaladığınız belgenin yalnızca 'başvuru belgesi' olduğunu düşünürken, alacağın devri, sulh, ibra veya feragat sonucu doğuran bir metin imzalıyor olabilirsiniz.

Önce belgenin ne olduğunu, kime hangi yetkiyi verdiğinizi ve ücret koşullarını anlayın.

9. Adım: Doğru sigortayı veya kurumu belirleyin

Her trafik kazasında başvuru aynı yere yapılmaz.

Kazanın özelliklerine göre:

• Karşı aracın trafik sigortası
• Kendi aracınızın trafik sigortası
• Kasko
• İhtiyari Mali Mesuliyet yani İMM
• Güvence Hesabı
• Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu
• İşleten veya sürücü

gündeme gelebilir.

Örneğin karşı aracın kusuruyla aracınız hasar gördüyse karşı aracın trafik sigortası gündeme gelir.

Tek taraflı kazada kendi aracınızın hasarı bakımından kasko değerlendirilirken, araçta yolcu olarak yaralanan kişinin bedensel zararı bakımından aracın trafik sigortası gündeme gelebilir.

Kazaya neden olan araç sigortasız veya tespit edilemiyorsa belirli bedensel zararlar yönünden Güvence Hesabı incelenir.

Yabancı plakalı araçlarda ise Yeşil Kart ve Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu sistemi devreye girebilir.

Bu nedenle 'Kazadan sonra sigortaya başvurdum' demek yeterli değildir. Hangi zarar için hangi sigortaya başvurduğunuzu bilmeniz gerekir.

10. Adım: Ödeme teklifini incelemeden dosyayı kapatmayın

Sigorta şirketinden ödeme teklifi geldiğinde yalnızca toplam rakama bakmayın.

Önce şu soruların cevabını isteyin:

• Hangi zarar kalemleri hesaplandı?
• Hangi gelir esas alındı?
• Hangi kusur oranı uygulandı?
• Geçici ve kalıcı zararlar ayrı değerlendirildi mi?
• Daha önce yapılan ödemeler nasıl düşüldü?
• Poliçe limiti nasıl uygulandı?
• Başka bir sigorta veya sorumlu kişi bulunuyor mu?

Ödemeyle birlikte sunulan ibra, sulh veya feragat belgesini okumadan imzalamayın.

Başvurunun reddedilmesi veya eksik ödeme yapılması hâlinde uyuşmazlığın nedenine göre ek belge sunulması, sigortaya yeniden başvuru, Sigorta Tahkim Komisyonu, arabuluculuk veya dava gibi yollar gündeme gelebilir.

Ancak her dosya aynı değildir. Kazanın tarihi, kusur durumu, poliçe, sağlık belgeleri ve zarar türleri birlikte incelenmelidir.

Kaza dosyası ilk günden nasıl kurulur: sonuç ve son kontrol

Bu rehberde trafik kazası sonrasında izlenmesi gereken sürecin tamamını 10 adımda gördük.

Fakat bu süreç daha kaza meydana gelmeden başlıyor. Çünkü birçok kişi trafik sigortasının kendi aracını koruduğunu, kaskonun karşı tarafa verilen bütün zararları ödediğini veya İMM bulunan her poliçenin sınırsız güvence sağladığını düşünüyor.

Oysa trafik sigortası, kasko ve İMM tamamen farklı zararları karşılar.

Bir sonraki yazıda bu üç sigorta türünü gerçek kaza örnekleri üzerinden karşılaştıracağız. Böylece bir kaza gerçekleştiğinde hangi zararın hangi poliçeden karşılanabileceğini anlayabileceksiniz.

Kaza dosyası ilk günden nasıl kurulur hakkında sık sorulan sorular

1. Adım: Önce can güvenliğini sağlayın nasıl değerlendirilir?

Kaza meydana geldiğinde ilk düşünmeniz gereken şey araç hasarı veya kimin kusurlu olduğu değildir. Önce kendinizin, araçtaki diğer kişilerin ve yoldaki insanların güvenliğini sağlamanız gerekir. Aracınız hareket edebiliyorsa ve bulunduğu yer ikinci bir kazaya neden olabilecek durumdaysa, şartların izin verdiği ölçüde gerekli güvenlik önlemlerini alın. Dörtlüleri yakın, reflektör kullanın ve insanların trafik akışında kalmasını engelleyin. Yaralanma varsa veya bir kişinin yaralanmış olma ihtimali bulunuyorsa 112'yi.

2. Adım: Yaralanma varsa kolluk görevlilerini bekleyin nasıl değerlendirilir?

Her kazada tarafların kendi aralarında kaza tespit tutanağı düzenlemesi mümkün değildir. Kazada ölüm veya yaralanma varsa, sürücülerden birinin ehliyeti yoksa, alkol ya da uyuşturucu şüphesi bulunuyorsa, taraflardan birinin geçerli trafik sigortası yoksa veya kamu malına zarar verilmişse polis ya da jandarma çağrılması gerekir. Yaralanmalı kazada tarafların kendi aralarında yalnız maddi hasarlı kaza tespit tutanağı düzenleyip olay yerinden ayrılması doğru değildir. Bazen kazadan hemen sonra kişi kendisini iyi.

3. Adım: Olay yerindeki delilleri toplayın nasıl değerlendirilir?

Sağlık ve güvenlik şartları izin veriyorsa olay yerini yalnızca araçların hasarını gösterecek şekilde değil, kazanın nasıl meydana geldiğini ortaya koyacak şekilde fotoğraflayın. Yalnızca yakından çekilmiş tampon fotoğrafı, kazanın nasıl gerçekleştiğini göstermeyebilir. Bu nedenle hem geniş açı hem de yakın plan fotoğraflar çekin. Çevrede iş yeri, site, belediye veya araç kamerası bulunup bulunmadığını araştırın. Kamera görüntülerinin uzun süre saklanmayabileceğini unutmayın. Tanık varsa adı, soyadı ve iletişim.

4. Adım: Kaza tutanağını doğru düzenleyin nasıl değerlendirilir?

Kaza yalnız maddi hasarlıysa ve tarafların tutanak düzenlemesine engel bir durum yoksa kaza tespit tutanağı hazırlanabilir. Tutanakta yalnızca 'A aracı B aracına çarptı' demek çoğu zaman yeterli değildir. açıkça yazın. Krokide araçların yönlerini, yol çizgilerini, kavşağı ve trafik işaretlerini gösterin. Okumadığınız veya gerçeği yansıtmayan bir tutanağı imzalamayın. Boş bırakılan alanların sonradan doldurulmasına izin vermeyin. Burada önemli bir ayrım var: Kaza tespit tutanağı, tek başına kesin kusur kararı.

Site içi bağlantı önerileri

Yayın sırasında aşağıdaki mevcut sayfalara bağlamsal iç bağlantı verilebilir:

• Kaza Tespit Tutanağına İtiraz Dilekçesi Nedir?
• Trafik Kazası İcra Takibi
• Ferdi Kaza Sigortası
• İşveren Sorumluluk Sigortası
• Trafik Kazası Tazminat Hesaplama

Resmî ve birincil kaynaklar

• SBM – Kaza Tespit Tutanağı hakkında bilgiler
• SGK – Trafik kazalarına bağlı sağlık hizmetleri
• SEDDK – Trafik Sigortası Genel Şartları
• Güvence Hesabı

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; somut olayda güncel düzenleme, işlem ve süreler ayrıca incelenmelidir. Somut durumunuz için baroya kayıtlı bir avukatla iletişime geçmeniz gerekir.