Balthazard Formülü Nedir? Maluliyet Oranları Nasıl Birleştirilir?

Kısa cevap: Balthazard formülü, bir kişide bulunan ve birlikte değerlendirilmesine izin verilen birden fazla bağımsız oranı, kalan sağlam kapasite üzerinden birleştirir. Oranlar doğrudan toplanmaz. Yüzde 20 ile yüzde 10’un Balthazard sonucu yüzde 28’dir. Ancak formül, aynı fonksiyon kaybını iki kez eklemek veya kazayla ilgisiz hastalıkları tazminat oranına katmak için kullanılamaz.

Balthazard Formülüne Neden İhtiyaç Vardır?

İki yüzdeyi aritmetik olarak toplamak, her yeni kaybı kişinin başlangıçtaki yüzde 100 kapasitesinden düşer. Balthazard yöntemi ise ilk kayıptan sonra kalan sağlam bölüm üzerinden ikinci kaybı hesaplar. Böylece çok sayıda oran eklendiğinde toplamın kontrolsüz biçimde yüzde 100’ü aşması önlenir.

Balthazard Formülü

Birleşik oran = A artı [B çarpı (100 eksi A) / 100]

A, büyük oranı; B ise sonraki oranı ifade eder. İkiden fazla oran varsa değerler büyükten küçüğe sıralanır ve her adımda bulunan birleşik sonuç yeni A değeri olarak kullanılır.

Örnek 1: Yüzde 20 ve Yüzde 10

Örnek 2: Yüzde 30, Yüzde 20 ve Yüzde 10

• Oranları büyükten küçüğe sıralayın: 30, 20, 10.
• İlk iki oran: 30 + [20 × 70 / 100] = 44.
• Üçüncü oranı kalan yüzde 56 kapasiteye uygulayın: 10 × 56 / 100 = 5,6.
• Nihai birleşik değer: 44 + 5,6 = %49,6. Uygulanacak yuvarlama kuralı ilgili mevzuat ve raporlama usulüne göre kontrol edilir.

Oranlar Neden Büyükten Küçüğe Sıralanır?

Standart uygulamada oranlar en yüksekten en düşüğe yazılır. Matematiksel birleşim iki oran için aynı sonuca ulaşsa da sıralama; çoklu hesapların izlenebilir, denetlenebilir ve mevzuattaki gösterime uygun yapılmasını sağlar. Hesap cetvelinde her adım ayrı kaydedilmelidir.

Hangi Oranlar Birleştirilebilir?

• Farklı organ veya sistemlerdeki bağımsız kalıcı kayıplar
• Aynı kazaya bağlı, birbirini tekrar etmeyen sekeller
• Uygulanan cetvelde ayrı değerlendirilmesi öngörülen kayıplar
• Klinik muayene ve belgelerle doğrulanmış kalıcı oranlar

Hangi Oranlar Birleştirilmemelidir?

• Aynı eklem hareket kaybının farklı adlarla tekrar yazılması
• Yürüme bozukluğu ile buna neden olan aynı kas veya eklem kaybının mükerrer eklenmesi
• Tanı adı ile o tanının fonksiyonel sonucunun iki ayrı kayıp gibi kullanılması
• Kaza öncesi ve kazayla ilgisiz hastalıkların trafik kazası oranına doğrudan katılması
• Geçici şikâyetlerin kalıcı oran gibi hesaplanması
• Uzuv oranının bütün kişi oranına çevrilmeden başka kişi oranıyla birleştirilmesi

En önemli kural: Balthazard matematiksel birleştirme aracıdır; hangi bulgunun dâhil edileceğine tıbbi olarak karar vermez.

Aynı Bacakta Birden Fazla Yaralanma Nasıl Ele Alınır?

Kalça, diz, ayak bileği ve sinir hasarı aynı ekstremitede bulunabilir. Önce her bulgunun bağımsız bir fonksiyon kaybı oluşturup oluşturmadığı değerlendirilir. Bir kayıp diğerinin klinik görünümü ise ayrı oran verilmez. Bağımsız kayıplar varsa kaynak cetvelin dönüşüm ve birleştirme kuralları izlenir.

Uzuv Oranı ile Kişi Oranı Aynı Şey midir?

Hayır. Bazı tablolar önce parmak, el, üst ekstremite veya alt ekstremite oranı verir; daha sonra bunu bütün kişi oranına dönüştürür. Uzuv oranını doğrudan kişi oranı gibi Balthazard hesabına sokmak sonucu hatalı yükseltebilir. Her değerin hangi düzeyi temsil ettiği raporda açıkça yazılmalıdır.

Sağ ve Sol Taraftaki Kayıplar Nasıl Hesaplanır?

Taraf bilgisi klinik değerlendirmede önemlidir; ancak sırf sağ ve sol olması oranların otomatik olarak bağımsız olduğu anlamına gelmez. Her iki kayıp ayrı fonksiyon oluşturuyorsa ve ilgili cetvel birlikte değerlendirmeye izin veriyorsa dönüşüm sonrası birleştirme yapılabilir.

Balthazard Sonucu Neden Doktorun Oranından Farklı Çıkar?

• Hesaba uzuv oranı yerine kişi oranı girilmiş olabilir.
• Oranlar doğrudan toplanmış olabilir.
• Bir yaralanma raporda mükerrerlik nedeniyle dışarıda bırakılmış olabilir.
• Kaza öncesi hastalık ayrıştırılmış olabilir.
• Rapor farklı yönetmelik veya cetvel kullanmış olabilir.
• Yuvarlama farklı aşamada yapılmış olabilir.
• Manuel hesapta yüzde yerine ondalık değer yanlış girilmiş olabilir.

Balthazard Hesabı Nasıl Kontrol Edilir?

• Kaynak tablodaki her oranın adını ve düzeyini yazın.
• Uzuv oranlarının kişi oranına dönüşüp dönüşmediğini kontrol edin.
• Kazaya bağlı olmayan ve geçici kayıpları ayırın.
• Mükerrer fonksiyon kaybı bulunmadığını doğrulayın.
• Oranları büyükten küçüğe sıralayın.
• Her adımda kalan sağlam kapasiteyi gösterin.
• Yuvarlamayı yalnız uygulanacak kurala göre yapın.

Balthazard Hesabında Sık Yapılan Hatalar

Balthazard Sonucu Tazminat Oranı mıdır?

Birleşik kişi oranı tazminat hesabının önemli girdilerinden biridir; fakat tek başına tazminat tutarı değildir. Yaş, gelir, kusur, geçici iş göremezlik, bakıcı ihtiyacı, ödeme tarihi ve hesap yöntemi de sonucu etkiler.

Oranları çevrim içi araçla kontrol etmek için Balthazard hesaplama yöntemi sayfasını inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Balthazard formülünde oranlar toplanır mı?

Hayır. Her yeni oran kalan sağlam kapasite üzerinden eklenir.

Yüzde 50 ve yüzde 50 kaç eder?

50 + [50 × 50 / 100] = %75 eder.

Üçten fazla oran hesaplanabilir mi?

Evet. Oranlar büyükten küçüğe sıralanır ve işlem sırayla tekrarlanır.

Sonuç yüzde 100’ü geçer mi?

Doğru uygulamada birleşik değer yüzde 100’ü aşmaz.

Her yaralanma Balthazard’a girer mi?

Hayır. Yalnız bağımsız, kalıcı ve birlikte değerlendirilmesine izin verilen oranlar girer.

Excel hesabı yeterli midir?

Matematiği yapabilir; fakat dâhil/mükerrerlik ve doğru oran düzeyi tıbbi olarak belirlenmelidir.

Sonuç

Balthazard formülü, birden fazla bağımsız kaybı aritmetik toplam yerine kalan sağlam kapasite üzerinden birleştirir. Doğru sonuç için formülden önce oranların kaynağı, uzuv-kişi dönüşümü, kazayla illiyet ve mükerrerlik kontrol edilmelidir.
Tıbbi ve hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirmedir; nihai oran ilgili mevzuat ve klinik değerlendirmeye göre kurul tarafından belirlenir.

Resmî kaynak: Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik